Hướng dẫn thực hành đọc bản đồ giác mạc trên máy Pentacam

Bs Ngô Hữu Thế
22.10.26
Last Updated

Bài giảng thực hành đọc bản đồ giác mạc (corneal topography) của Bs. Minh Khánh (2026) tập trung vào việc phân tích các chỉ số trên máy Pentacam để đánh giá tình trạng giác mạc bình thường hay bất thường. Việc đọc bản đồ giác mạc đòi hỏi sự kết hợp giữa kiểm tra thông tin bệnh nhân, chất lượng bản đồ (QS - Quality Specification) và phân tích các thông số chính trên bản đồ Format Reflective và Berlin Ambrosio Display.

Quy trình kiểm tra bản đồ giác mạc

Trước khi phân tích, cần kiểm tra thông tin bệnh nhân (tên, tuổi, ngày chụp) để tránh nhầm lẫn kết quả. Tiếp theo, kiểm tra chất lượng bản đồ thông qua chỉ số QS; nếu máy báo đỏ, vàng hoặc có dấu chấm than, cần yêu cầu chụp lại để đảm bảo độ chính xác. Việc đánh giá bản đồ giác mạc dựa trên sự phân biệt giữa hình thái bình thường và bất thường thông qua các chỉ số chính.

Các chỉ số chính trên bản đồ Format Reflective

Trên bản đồ Format Reflective, cần quan tâm đến 6 chỉ số chính để đánh giá giác mạc:

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Độ dày giác mạc điểm mỏng nhất500-550 micron (bình thường), 470-500 micron (nghi ngờ), <470 micron (bất thường)
Vị trí điểm mỏng nhất (trục Y)0 đến -0.5 (bình thường), -0.5 đến -1 (nghi ngờ), <-1 (bất thường)
Giá trị Q (Q value)-0.26 (bình thường), <-0.5 (nghi ngờ), <-1 (bất thường)
K max<47 D (bình thường), 47-50 D (nghi ngờ), >50 D (bất thường)
Chỉ số IS (Inferior-Superior)<1.5 (bình thường), >1.5 (nghi ngờ bất thường)
Độ chênh mặt trước/sauMặt trước <12 micron, mặt sau <15 micron (bình thường)
Bình luận: Thông tin theo Bs. Minh Khánh (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng điểm mỏng nhất thay vì trung tâm giác mạc để đánh giá độ dày, đây là điểm quan trọng để tránh bỏ sót các vùng mỏng khu trú.

Đánh giá bản đồ Berlin Ambrosio Display

Bản đồ Berlin Ambrosio Display cung cấp 5 chỉ số bổ sung để đánh giá độ nâng hiệu chỉnh, độ dày tiến triển và các thông số tổng hợp. Chỉ số Average (tiến triển độ dày) có điểm cắt là 1.2; trên 1.2 được coi là nghi ngờ hoặc bất thường. Chỉ số ART max (Ambrósio Relational Thickness) có điểm cắt là 400; dưới 400 là nghi ngờ, dưới 340 là bất thường. Chỉ số BD (Belin-Ambrósio Deviation Index) là sự tổng hợp của 5 chỉ số, với điểm cắt 1.6 cho nghi ngờ và >2.6 cho bất thường.

Đánh giá tính đối xứng giữa hai mắt

Tính đối xứng được đánh giá bằng cách so sánh giữa mắt phải và mắt trái. Các thông số bao gồm K trung bình (chênh >0.3 D), độ dày điểm mỏng nhất (chênh >12 micron), độ nâng mặt trước (chênh >2 micron) và độ nâng mặt sau (chênh >5 micron). Nếu có từ 3 điểm trở lên cho thấy sự bất đối xứng, khả năng bất thường là rất cao (lên đến 99% nếu từ 5 điểm trở lên).

  • Luôn kiểm tra thông tin bệnh nhân và chỉ số QS trước khi đọc bản đồ.
  • Sử dụng điểm mỏng nhất thay vì trung tâm giác mạc để đánh giá độ dày.
  • Kết hợp cả bản đồ Format Reflective và Berlin Ambrosio Display để chẩn đoán.
  • Đánh giá tính đối xứng giữa hai mắt để tăng độ nhạy trong chẩn đoán sớm.
  • Không phẫu thuật khúc xạ trên các mắt có chỉ số nghi ngờ hoặc bất thường.

Tài liệu tham khảo:

Bs. Minh Khánh, 2026, Thực hành đọc bản đồ GM, Kênh Đức Đức, Video ID: tfJTc6Fl76A.

Xem thêm