Kỹ thuật Phẫu thuật Phacoemulsification và Quản lý Biến chứng ở Phẫu thuật viên Khối lượng lớn

Bs Ngô Hữu Thế
16.10.26
Last Updated

CataractCoach™ Podcast 181 (2026) với khách mời là bác sĩ Tushya Om Parkash từ Viện mắt Dr. Om Prakash, Ấn Độ, đã thảo luận về các kỹ thuật phẫu thuật phacoemulsification (phaco) tiên tiến và quản lý biến chứng cho các phẫu thuật viên có khối lượng ca mổ lớn. Nội dung tập trung vào việc tối ưu hóa kết quả phẫu thuật thông qua các cải tiến kỹ thuật và tư duy quản lý lâm sàng.

Quản lý Rách Bao Sau và Dấu hiệu Flutter Sign

Bác sĩ Parkash nhấn mạnh rằng rách bao sau (Posterior Capsule Rupture - PCR) và sa dịch kính (vitreous prolapse) là hai sự kiện riêng biệt. Mục tiêu quan trọng là bảo tồn tính toàn vẹn của mặt trước màng hyaloid (anterior hyaloid face). Để duy trì sự ổn định của tiền phòng, phẫu thuật viên cần tránh rút dụng cụ đột ngột và sử dụng áp lực nội nhãn (IOP) thấp. Dấu hiệu flutter sign là một chỉ báo thời gian thực về tính toàn vẹn của mặt trước màng hyaloid. Khi mép rách bao sau sắc nét và có hiện tượng rung (fluttering), điều này cho thấy mặt trước màng hyaloid vẫn còn nguyên vẹn, cho phép phẫu thuật viên tiếp tục phaco. Ngược lại, khi các mép rách trở nên tĩnh, không còn rung (scalloped, static), đó là thời điểm cần dừng lại và chuyển đổi phương pháp phẫu thuật.

Hiệu chuẩn Cổng Phẫu thuật và Ổn định Tiền phòng

Việc hiệu chuẩn các cổng phẫu thuật (side port và main port) là yếu tố then chốt để duy trì sự ổn định của tiền phòng. Bác sĩ Parkash khuyến cáo sử dụng kim 25 gauge (kích thước 500 micron) để tạo cổng phụ, giúp giảm thiểu rò rỉ dịch BSS. Việc hiệu chuẩn cổng theo dụng cụ giúp giảm thiểu sự biến dạng vết mổ và hạn chế hiện tượng phồng mống mắt (iris billowing), đặc biệt quan trọng trong các trường hợp hội chứng mống mắt nhão trong phẫu thuật (Intraoperative Floppy Iris Syndrome - IFIS). Việc tiêm chất nhầy (viscoelastic) cần thực hiện chậm để tránh xẹp tiền phòng.

Kỹ thuật Oblique Chop cho Đục thủy tinh thể Cứng

Kỹ thuật oblique chop được thiết kế để tối ưu hóa việc phân tách nhân trong các trường hợp đục thủy tinh thể cứng (brunescent cataracts). Kỹ thuật này yêu cầu đặt cổng phụ ở góc lớn hơn 90-95 độ. Thay vì chỉ sử dụng đầu của dụng cụ cắt (chopper), kỹ thuật này sử dụng cả phần đầu và phần cánh tay (proximal L portion) của chopper để tăng diện tích tiếp xúc. Bằng cách thực hiện chuyển động móc và khóa (hook and lock motion) theo hướng vòng tròn tại vùng ngoại vi giữa (mid periphery) với độ sâu 2/3 nhân, kỹ thuật này giúp phân tách nhân hiệu quả hơn so với kỹ thuật cắt ngang (horizontal chop) truyền thống. Nghiên cứu của tác giả cho thấy độ dự đoán của kỹ thuật này đạt khoảng 93%.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu kỹ thuậttài liệu không nêu
Độ dự đoán của Oblique Chop93%
Kích thước kim tạo cổng phụ25 gauge (500 micron)
Số lượng phẫu thuật viên tại Viện35 bác sĩ
Số lượng ca phẫu thuật/năm15.000 - 17.000 ca
Bình luận: Các kỹ thuật được bác sĩ Parkash chia sẻ, đặc biệt là Oblique Chop và Flutter Sign, cung cấp các công cụ hữu ích để quản lý các trường hợp phẫu thuật khó. Cần lưu ý rằng việc áp dụng các kỹ thuật này đòi hỏi sự thành thạo về kỹ năng phẫu thuật cơ bản. Thông tin theo CataractCoach™ Podcast 181, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.

Góc nhìn nhãn khoa (biên tập bổ sung, cần kiểm chứng): Các kỹ thuật như Oblique Chop và việc quản lý áp lực nội nhãn thấp trong phẫu thuật phaco đã được thảo luận rộng rãi trong y văn nhãn khoa như các phương pháp giúp giảm thiểu sang chấn nội mô giác mạc và bảo tồn cấu trúc bao. Việc sử dụng các cổng phụ nhỏ, tự niêm phong (self-sealing) là tiêu chuẩn thực hành tốt để duy trì sự ổn định của tiền phòng.

  • Áp dụng flutter sign để đánh giá tính toàn vẹn của mặt trước màng hyaloid khi có rách bao sau.
  • Hiệu chuẩn cổng phụ (side port) bằng kim 25 gauge để đảm bảo tính ổn định của tiền phòng và giảm rò rỉ.
  • Sử dụng kỹ thuật oblique chop với diện tích tiếp xúc lớn hơn của chopper để phân tách nhân cứng hiệu quả.
  • Ưu tiên chất lượng phẫu thuật hơn là thời gian phẫu thuật để đạt kết quả thị giác tốt nhất cho bệnh nhân.
  • Duy trì tư duy phản biện và không ngừng cải tiến từng bước trong quy trình phẫu thuật.

Tài liệu tham khảo:

Uday Devgan, 2026, CataractCoach™ 3051: Podcast 181: Tushya Om Parkash MD, CataractCoach.com, Video ID: mc_fZoghfYc.

Xem thêm