Kỹ thuật phẫu thuật Trans-PRK: Kinh nghiệm lâm sàng từ Dr. Anil Kumar Srivastava

Bs Ngô Hữu Thế
25.10.26
Last Updated

Tại hội nghị AIOC 2026, phiên IC493, Dr. Anil Kumar Srivastava đã chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng về phẫu thuật Trans-PRK (Transepithelial Photorefractive Keratectomy) nhằm tối ưu hóa kết quả và giảm thiểu biến chứng. Phẫu thuật bề mặt đã được FDA phê duyệt từ lâu, tuy nhiên các kỹ thuật truyền thống như PRK cơ học thường gặp vấn đề về đau, hồi phục chậm và kết quả không chính xác, thúc đẩy việc áp dụng công nghệ Smart Pulse Technology (SPT) để cải thiện độ mịn bề mặt và giảm độ nhám tồn dư.

Quy trình phẫu thuật và quản lý bệnh nhân

Trong quá trình phẫu thuật, việc giảm lo âu cho bệnh nhân là ưu tiên hàng đầu ngay từ khâu chuẩn bị. Bác sĩ cần thao tác nhẹ nhàng khi đặt vành mi (speculum) vì đây là thời điểm bệnh nhân cảm thấy lo lắng nhất. Việc làm khô bề mặt giác mạc phải được thực hiện đồng nhất; nếu nửa trên khô và nửa dưới còn ướt, dịch trong cùng đồ có thể làm ướt lại bề mặt, dẫn đến tình trạng điều trị không đều (undercorrection). Thời gian phẫu thuật trung bình là 40 giây, bệnh nhân cần giữ mắt cố định. Tác giả khuyến cáo thực hiện hai lần nghỉ ngắn, mỗi lần 5 giây để làm mát giác mạc và làm sạch mảnh vụn (debris) nhằm giảm đau sau mổ.

Quản lý hậu phẫu và biến chứng

Viêm nhiễm trong 3 tháng đầu là kẻ thù lớn nhất, theo sau là tác hại của tia UV. Phác đồ điều trị bao gồm sử dụng prednisolone nhỏ mắt mỗi 2 giờ trong 1 tuần đầu, sau đó chuyển sang loteprednol với liều giảm dần: 4 lần/ngày trong 1 tháng, 2 lần/ngày trong 2 tháng và 1 lần/ngày trong 3 tháng nếu không có tình trạng tăng nhãn áp (IOP). Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ketorolac chỉ nên dùng trong 2 ngày đầu để tránh ảnh hưởng đến quá trình lành thương. Kính bảo vệ UV được chỉ định trong 4 tháng. Đối với tình trạng haze, cần khởi động lại prednisolone trong 2 tuần.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời gian phẫu thuật trung bình40 giây
Nghỉ giữa phẫu thuật2 lần, mỗi lần 5 giây
Sử dụng Mitomycin CMọi trường hợp
Thời gian dùng Ketorolac2 ngày
Thời gian dùng kính UV4 tháng
Giới hạn K phẳng (độ)38 diopter (cho người cần độ chính xác cao)
Liều Hydrocortisone tiêm bắp1 bolus 2 ml trước phẫu thuật
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng Mitomycin C trong mọi trường hợp để phòng ngừa haze, bất kể độ cận. Việc tiêm bắp hydrocortisone 2ml trước phẫu thuật là kinh nghiệm cá nhân của diễn giả nhằm giảm đau, cần thận trọng với các chống chỉ định toàn thân.

Các yếu tố hạn chế và lưu ý kỹ thuật

Việc lập bản đồ biểu mô (epithelium mapping) là bắt buộc khi thực hiện Trans-PRK thường quy để tránh sai số khúc xạ, vì sai lệch 5-15 micron trong độ dày biểu mô có thể dẫn đến sai số 1 diopter. Tác giả lưu ý rằng đối với các trường hợp độ cận cao, cần đặc biệt chính xác trong việc áp dụng Mitomycin C. Ngoài ra, cần sàng lọc tiền sử sẹo lồi (keloid) hoặc phản ứng quá mức của cơ thể trước khi phẫu thuật. Đối với các bệnh nhân cần độ chính xác cao trong công việc, không nên để K phẳng sau phẫu thuật xuống dưới 38 diopter để đảm bảo chất lượng thị giác.

  • Luôn thực hiện lập bản đồ biểu mô trước phẫu thuật để tránh sai số khúc xạ.
  • Sử dụng Mitomycin C trong mọi ca phẫu thuật để giảm nguy cơ haze.
  • Giới hạn K phẳng sau phẫu thuật ở mức 38 diopter đối với bệnh nhân cần thị giác chính xác.
  • Kiểm soát viêm hậu phẫu chặt chẽ bằng steroid nhỏ mắt và theo dõi nhãn áp.
  • Cân nhắc tiêm bắp hydrocortisone trước phẫu thuật để tăng sự thoải mái cho bệnh nhân.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Anil Kumar Srivastava, 2026, AIOC2026 IC493 T Dr Anil Kumar Srivastava Surgical Pearls in Trans Prk, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: 5MuETWjs69s.

Xem thêm