Kỹ thuật phẫu thuật và quản lý các tình trạng nhãn khoa phức tạp tại AIOC 2026

Bs Ngô Hữu Thế
19.10.26
Last Updated

Phiên họp AIOC 2026 AIOC Theatre E Video Posterior Segment General (2026) đã trình bày các kỹ thuật phẫu thuật tiên tiến và phương pháp tiếp cận lâm sàng cho các tình trạng nhãn khoa phức tạp. Các báo cáo bao gồm xử lý lệch thủy tinh thể, quản lý bong hắc mạc, ghép võng mạc tự thân cho lỗ hoàng điểm khó điều trị và ứng dụng công nghệ trong chẩn đoán viêm màng bồ đào (uveitis).

Xử lý lệch thủy tinh thể và chấn thương nhãn cầu

Các báo cáo lâm sàng nhấn mạnh việc sử dụng kỹ thuật đường hầm (tunnel technique) và cố định thủy tinh thể (IOL fixation) trong các trường hợp lệch thủy tinh thể hoặc chấn thương. Đối với các ca chấn thương, việc bảo tồn cấu trúc nhãn cầu là ưu tiên hàng đầu. Kỹ thuật railroad (railroad technique) sử dụng chỉ 9-0 được áp dụng để cố định thủy tinh thể. Trong trường hợp chấn thương đụng dập gây lệch thủy tinh thể, việc can thiệp tối thiểu (minimum manipulation) được ưu tiên để bảo vệ các dây chằng (zonules) còn lại. Đối với các ca rách mống mắt, việc khâu mống mắt tại ba vị trí bằng chỉ nylon 10-0 giúp đạt được đồng tử gần tròn.

Ghép võng mạc tự thân cho lỗ hoàng điểm khó điều trị

Kỹ thuật ghép võng mạc tự thân (autologous retinal transplant) được thực hiện cho các lỗ hoàng điểm (macular hole) thất bại sau phẫu thuật tiêu chuẩn với vạt màng ngăn nội nhãn (ILM flap). Trong một ca bệnh có đường kính lỗ hoàng điểm 1656 micron, phẫu thuật viên đã thực hiện cắt laser chu vi ở góc phần tư phía trên mũi để thu hoạch mảnh ghép võng mạc thần kinh. Mảnh ghép được đặt lên lỗ hoàng điểm mà không cần khâu (tucking). Kết quả sau 3 tuần cho thấy sự cải thiện thị lực từ 6/60 lên 6/4 và lỗ hoàng điểm đã đóng trên hình ảnh chụp cắt lớp võng mạc (OCT).

Quản lý bong hắc mạc và chấn thương nhãn cầu phức tạp

Bong hắc mạc (choroidal detachment) được phân loại thành hai dạng chính: thanh dịch (serous) và xuất huyết (hemorrhagic). Can thiệp phẫu thuật bao gồm dẫn lưu hắc mạc qua nhiều đường củng mạc (sclerotomies). Đối với các ca chấn thương nhãn cầu hở (open globe injury), quy trình đa giai đoạn bao gồm đóng kín nhãn cầu khẩn cấp, sau đó là phẫu thuật cắt dịch kính (vitrectomy) thứ phát để giải quyết các biến chứng phân đoạn sau. Việc sử dụng dầu silicone (silicone oil) làm chất chèn ép được thực hiện để duy trì cấu trúc nhãn cầu.

Ứng dụng công nghệ trong chẩn đoán viêm màng bồ đào

Ứng dụng di động Uviocope được giới thiệu như một công cụ hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và quản lý viêm màng bồ đào. Hệ thống sử dụng thuật toán dựa trên triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng để đưa ra các gợi ý về xét nghiệm ancillary (ancillary investigations) và xét nghiệm máu. Mục tiêu của ứng dụng là rút ngắn thời gian chẩn đoán và hỗ trợ các bác sĩ nhãn khoa tổng quát hoặc bác sĩ nội khoa trong việc đưa ra quyết định lâm sàng chính xác.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu lỗ hoàng điểm1656 micron (đường kính đáy)
Thị lực trước phẫu thuật (ca lỗ hoàng điểm)6/60
Thị lực sau phẫu thuật (ca lỗ hoàng điểm)6/4
Thời gian theo dõi (ca lỗ hoàng điểm)3 tuần
Số lượng vị trí khâu mống mắt3 vị trí
Loại chỉ khâu mống mắt10-0 nylon
Số lượng thụ thể thần kinh giác mạc7000 thụ thể/mm2
Bình luận: Các kỹ thuật được trình bày trong phiên họp phản ánh xu hướng phẫu thuật xâm lấn tối thiểu và cá thể hóa điều trị trong nhãn khoa. Việc sử dụng mảnh ghép võng mạc tự thân là một lựa chọn cứu cánh cho các lỗ hoàng điểm khó, tuy nhiên đòi hỏi kỹ năng phẫu thuật cao. Ứng dụng Uviocope là một bước tiến trong việc chuẩn hóa quy trình chẩn đoán viêm màng bồ đào, nhưng cần được kiểm chứng thêm về độ chính xác của thuật toán so với các guideline hiện hành. Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
  • Ưu tiên bảo tồn cấu trúc nhãn cầu trong các ca chấn thương phức tạp bằng cách tiếp cận đa giai đoạn.
  • Sử dụng kỹ thuật khâu mống mắt và cố định thủy tinh thể để phục hồi chức năng thị giác và thẩm mỹ.
  • Cân nhắc ghép võng mạc tự thân cho các lỗ hoàng điểm lớn hoặc thất bại sau phẫu thuật tiêu chuẩn.
  • Áp dụng các công cụ hỗ trợ quyết định lâm sàng để tối ưu hóa quy trình chẩn đoán viêm màng bồ đào.
  • Luôn kiểm tra độ nhạy cảm giác mạc (corneal sensitivity) trong các bệnh lý bề mặt nhãn cầu để đánh giá tình trạng thần kinh.

Tài liệu tham khảo:

AIOS Editor Proceedings, 2026, AIOC Theatre E Video Posterior Segment General, AIOC 2026, Video ID: OC4qEKQFqgo.

Xem thêm