Kỹ thuật phẫu thuật và quản lý lâm sàng trong nhãn khoa: Từ bong võng mạc đến bệnh lý bề mặt nhãn cầu

Bs Ngô Hữu Thế
30.10.26
Last Updated

Phiên thảo luận AIOC 2026 "Think Under The Apple Tree Session 5" (2026) đã trình bày các tiến bộ trong quản lý bong võng mạc (RRD) mạn tính, kỹ thuật tiêm nội nhãn an toàn, chẩn đoán sớm keratoconus và điều trị sẹo giác mạc. Các báo cáo tập trung vào việc tối ưu hóa kết quả phẫu thuật và cải thiện độ chính xác trong chẩn đoán lâm sàng.

Phẫu thuật bong võng mạc mạn tính với thay đổi PVR nặng

Kỹ thuật "best vitrectomy" được đề xuất cho các trường hợp bong võng mạc lưu biến (RRD) mạn tính kèm thay đổi tăng sinh dịch kính võng mạc (PVR) nặng. Phương pháp này kết hợp đai 360 độ (360 band), phẫu thuật cắt dịch kính 25 gauge (25 gauge vitrectomy) và bước dẫn lưu dịch dưới võng mạc (SRF) qua đường xuyên củng mạc (transcleral root). Cơ chế dựa trên định luật Pascal, trong đó việc tạo hạ nhãn áp (hypotony) và tiêm nước muối giúp làm lỏng các màng PVR, tạo không gian làm việc và hỗ trợ bóc tách màng dễ dàng hơn. Nghiên cứu hồi cứu trên 46 mắt cho thấy 90% đạt tỷ lệ áp võng mạc thành công, 95% cải thiện thị lực và 70% đạt thị lực bằng hoặc tốt hơn 0.8 (logMAR).

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu46 mắt, nghiên cứu hồi cứu
Tỷ lệ áp võng mạc thành công90%
Cải thiện thị lực95% trường hợp
Thị lực đạt bằng hoặc tốt hơn 0.870% trường hợp
Thời gian phẫu thuật trung bình1.5 giờ
Bình luận: Kỹ thuật này nhấn mạnh việc kiểm soát áp lực nội nhãn để hỗ trợ bóc tách màng trong PVR nặng. Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.

Kỹ thuật tiêm nội nhãn an toàn

Một thiết bị đơn giản, chi phí thấp được giới thiệu để tiêm nội nhãn (intravitreal injection) an toàn, giúp duy trì áp lực nội nhãn (IOP) và ngăn ngừa thoát dịch kính (vitreous incarceration). Thiết bị sử dụng tăm bông vô trùng gắn trên kim 26 gauge hoặc 30 gauge để che một phần lỗ kim, cho phép thoát thủy dịch (aqueous) từ từ trong khi tiêm thuốc. Kỹ thuật này giúp giảm đau và đảm bảo an toàn cho các cấu trúc nội nhãn như mống mắt, đồng tử và thủy tinh thể.

Phân tích lớp biểu mô giác mạc trong chẩn đoán sớm Keratoconus

Nền tảng phân tích biểu mô giác mạc (epithelium evaluation display) sử dụng OCT độ phân giải 1 micron để phát hiện sớm keratoconus. Hệ thống này phân tích các lớp dưới giác mạc, bao gồm màng Bowman và lớp biểu mô, giúp chẩn đoán sớm hơn so với bản đồ địa hình (topography) truyền thống. Trong 120 mắt được phân tích, hệ thống xác định chính xác 98.5% mắt khỏe mạnh và 89 mắt keratoconus, ngay cả khi bản đồ địa hình thông thường cho kết quả bình thường.

Quản lý sẹo giác mạc bằng kết hợp thuốc

Nghiên cứu về việc sử dụng kết hợp thuốc bôi tại chỗ (loatin và traalos) để điều trị sẹo giác mạc cho thấy hiệu quả trong việc ức chế quá trình xơ hóa (fibrosis). Loatin làm giảm sự sống sót của nguyên bào sợi cơ (myofibroblast) thông qua ức chế tín hiệu ERK, trong khi traalos thúc đẩy quá trình tự thực (autophagy). Phác đồ điều trị được khuyến cáo là 6 lần/ngày trong 3 đến 6 tháng. Kết quả cho thấy giảm mật độ và độ sâu sẹo, cải thiện thị lực chức năng.

  • Sử dụng kỹ thuật dẫn lưu dịch dưới võng mạc để hỗ trợ bóc tách màng trong PVR nặng.
  • Áp dụng thiết bị hỗ trợ tiêm nội nhãn để duy trì IOP và giảm biến chứng thoát dịch kính.
  • Sử dụng phân tích lớp biểu mô giác mạc để phát hiện sớm keratoconus trước khi có thay đổi hình dạng.
  • Kết hợp loatin và traalos để điều trị sẹo giác mạc dựa trên cơ chế ức chế xơ hóa.

Tài liệu tham khảo:

AIOC Editor Proceedings, 2026, Think Under The Apple Tree Session 5, YouTube Video ID: rX401vQnxSo.

Xem thêm