Tài liệu này là một khóa học hướng dẫn (instruction course) tại hội nghị AIOC 2026, tập trung vào các chiến lược phẫu thuật cho các trường hợp bong võng mạc (retinal detachment - RD) phức tạp và bất thường. Các diễn giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cá thể hóa điều trị dựa trên ba khoang giải phẫu: khoang dưới võng mạc (subretinal space), trong võng mạc (intraretinal) và trước võng mạc (preretinal).
Quản lý bong võng mạc mạn tính và tái phát
Đối với các trường hợp bong võng mạc mạn tính có kèm theo thay đổi do bệnh võng mạc tăng sinh (proliferative vitreoretinopathy - PVR), việc giải phóng các dải xơ (gliotic bands) là bước then chốt để tái áp võng mạc. Tác giả khuyến cáo sử dụng kim 26-gauge bẻ cong để dẫn lưu dịch dưới võng mạc qua vùng đai củng mạc (scleral buckle) thất bại. Trong trường hợp có co kéo nội tại, phẫu thuật cắt võng mạc thư giãn (relaxing retinotomy) là cần thiết. Việc sử dụng chất lỏng nặng (perfluorocarbon liquid - PFCL) giúp xác định các vùng co kéo khó xử lý. Nếu võng mạc không áp sau khi dùng PFCL, cần kiểm tra các dải xơ dưới võng mạc và thực hiện cắt võng mạc thư giãn theo nhu cầu từng ca.
Phẫu thuật dịch kính trong bong võng mạc nhi khoa
Bong võng mạc nhi khoa thường liên quan đến chấn thương hoặc bất thường bẩm sinh, với độ tuổi phổ biến từ 9 đến 12 tuổi. Đai củng mạc được coi là tiêu chuẩn vàng cho quản lý ban đầu, tuy nhiên, phẫu thuật cắt dịch kính (vitrectomy) được chỉ định khi có giải phẫu đa dạng hoặc trình bày muộn. Kỹ thuật quan trọng bao gồm gây bong dịch kính sau (PVD induction) bằng cách nhuộm triamcinolone acetonide để xác định các lớp dịch kính bám dính chặt. Trong các ca khó, việc tạo một "giếng" (well) và bóc màng ngăn trong (internal limiting membrane - ILM) là kỹ thuật được áp dụng để tìm mặt phẳng tách (cleavage plane).
Xử lý dị vật nội nhãn và chấn thương
Đối với dị vật nội nhãn (intraocular foreign body), việc can thiệp sớm là chìa khóa để giảm nguy cơ viêm nội nhãn (endophthalmitis). Tác giả nhấn mạnh việc không nên gây bong dịch kính sau hoàn toàn trong các ca dị vật ban đầu để tránh làm dị vật rơi vào võng mạc. Kỹ thuật lấy dị vật qua đường củng mạc (sclerotomy) được ưu tiên, đồng thời cần làm sạch dịch kính quanh vị trí dị vật để tránh gây rách võng mạc do thầy thuốc (iatrogenic peripheral breaks). Nếu dị vật có bề mặt trơn như thủy tinh, cần hết sức cẩn trọng khi cầm nắm bằng kẹp.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | Tài liệu không nêu |
| Thiết kế nghiên cứu | Khóa học hướng dẫn (Instruction course) |
| Tỷ lệ áp võng mạc | 80-90% |
| Tỷ lệ đóng lỗ hoàng điểm (loại 1) | 50-60% |
| Thời gian theo dõi | Tài liệu không nêu |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật như cắt võng mạc thư giãn và bóc ILM trong bong võng mạc phức tạp đòi hỏi kinh nghiệm phẫu thuật cao. Hạn chế của tài liệu là thiếu số liệu cụ thể về biến chứng dài hạn và kết quả thị lực sau phẫu thuật trên quy mô lớn.
- Luôn cá thể hóa chiến lược phẫu thuật dựa trên sự phân tách các khoang giải phẫu.
- Sử dụng triamcinolone acetonide để nhuộm và xác định các lớp dịch kính bám dính trong phẫu thuật nhi khoa.
- Ưu tiên bóc màng ngăn trong (ILM peeling) để giảm co kéo và ngăn ngừa tái phát.
- Thực hiện cắt dịch kính quanh dị vật trước khi lấy dị vật để tránh tổn thương võng mạc.
- Kiểm soát áp lực nội nhãn (IOP) và sử dụng tamponade phù hợp để đảm bảo kết quả phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
Rupak Kanti Biswas, Vishal Agarwal, Vinod, Sachin Mally, 2026, AIOC2026 IC474 - Beyond the Basics: Tackling Complex and Unusual Retinal Surgeries, AIOS Editor Proceedings, Video ID: hzVv8s2qsf8.