Tại hội thảo AIOC2026, phiên IC465, Dr. Sujatha Mohan đã trình bày các chiến lược xử trí và lựa chọn thủy tinh thể nhân tạo (IOL) trong tình huống xảy ra rách bao sau (Posterior Capsular Rupture - PCR) khi bệnh nhân đã được lên kế hoạch đặt IOL đa tiêu cự (trifocal toric IOL). Việc quản lý rách bao sau đòi hỏi sự bình tĩnh và kỹ thuật xử trí đúng đắn để đảm bảo kết quả thị giác tối ưu cho bệnh nhân.
Xử trí rách bao sau trong phẫu thuật
Khi phát hiện rách bao sau, bước quan trọng nhất là thực hiện cắt dịch kính trước (anterior vitrectomy) kỹ lưỡng để loại bỏ dịch kính khỏi tiền phòng và vết mổ. Tác giả khuyến cáo sử dụng triamcinolone (triallone) để hỗ trợ quá trình cắt dịch kính, giúp quan sát rõ ràng hơn. Sau khi làm sạch tiền phòng, phẫu thuật viên cần đánh giá mức độ hỗ trợ của bao (capsular support) để quyết định phương án tiếp theo. Một mẹo quan trọng là không nên rút đầu dò Phaco ngay lập tức mà cần duy trì áp lực truyền dịch (infusion) cho đến khi tiền phòng được bơm đầy chất nhầy (viscoelastic) để giữ ổn định túi bao.
Lựa chọn IOL và kỹ thuật đặt
Nếu túi bao còn đủ ổn định, phẫu thuật viên có thể cân nhắc đặt IOL đa tiêu cự hoặc toric IOL. Tuy nhiên, nếu rách bao lớn, việc đặt IOL đa tiêu cự có nguy cơ gây lệch hoặc trật IOL theo thời gian, dẫn đến các vấn đề thị giác nghiêm trọng. Trong trường hợp này, việc đặt IOL đơn tiêu cự (monofocal IOL) hoặc toric đơn tiêu cự là lựa chọn an toàn hơn. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự cân bằng khúc xạ giữa hai mắt để tránh mất cân bằng thị giác hai mắt (binocular imbalance). Nếu không thể đặt IOL đa tiêu cự, việc điều chỉnh loạn thị bằng laser hoặc các kỹ thuật khác sau phẫu thuật là cần thiết để đảm bảo chất lượng thị giác.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tình huống lâm sàng | Rách bao sau (PCR) khi dự kiến đặt trifocal toric IOL |
| Xử trí dịch kính | Cắt dịch kính trước (anterior vitrectomy) có hỗ trợ triamcinolone |
| Kỹ thuật đặt IOL | Tránh hydro-implantation, sử dụng chất nhầy (viscoelastic) làm đầy tiền phòng |
| Lựa chọn IOL khi bao yếu | IOL đơn tiêu cự (monofocal) hoặc toric đơn tiêu cự |
| Thời gian thích nghi thần kinh | 10-15 ngày |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các khuyến cáo của tác giả tập trung vào việc ưu tiên sự ổn định của IOL hơn là loại IOL. Việc sử dụng IOL đa tiêu cự trong điều kiện bao yếu là một thách thức lớn, đòi hỏi kỹ năng phẫu thuật cao và sự hiểu biết sâu sắc về các biến chứng tiềm ẩn như lệch trục hoặc trật IOL.
- Luôn duy trì áp lực truyền dịch và bơm đầy chất nhầy trước khi rút dụng cụ khi có rách bao sau.
- Ưu tiên sự cân bằng khúc xạ giữa hai mắt hơn là sự đồng nhất về loại IOL.
- Sử dụng kỹ thuật cắt dịch kính qua pars plana nếu dịch kính thoát ra nhiều.
- Thực hiện kẹp bao (capsular capture) hoặc kẹp bao ngược (reverse optic capture) để tăng độ ổn định cho IOL.
- Luôn chuẩn bị sẵn IOL đơn tiêu cự toric trong danh mục dự phòng cho các ca phẫu thuật phức tạp.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Sujatha Mohan, 2026, Choice of Iol Following Pcr with Trifocal Toric Iol in Contra, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: hhFTxVjQrAM.