Nhận diện sớm các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh Alzheimer

Bs Ngô Hữu Thế
10.10.26
Last Updated

Chương trình Zoom In on Dementia and Alzheimer's năm 2026 đã thu hút gần 2.000 người đăng ký tham gia, phản ánh nhu cầu cấp thiết về việc phân biệt giữa lão hóa bình thường và các bệnh lý thoái hóa thần kinh. Việc nhận diện sớm các thay đổi là chìa khóa để tiếp cận các liệu pháp điều trị hiện có.

Cơ chế bệnh sinh

Bệnh Alzheimer là một bệnh lý thoái hóa thần kinh ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực nhận thức bao gồm trí nhớ, khả năng ngôn ngữ, thị giác không gian và executive function (chức năng điều hành). Sự suy giảm nhận thức diễn ra tiến triển, khác biệt với sự quên lãng thông thường do lão hóa. Các thay đổi hành vi như thờ ơ (apathy) hoặc cáu gắt có thể xuất hiện sớm, đôi khi trước cả khi các vấn đề nhận thức được ghi nhận.

Dữ liệu lâm sàng

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Số lượng câu hỏi nhận được218 câu hỏi
Số lượng người đăng ký tham giaGần 2.000 người
Số lượng nhân viên tại Toronto Memory Program60 nhân viên
Số lượng thử nghiệm dược lý đã tham giaHơn 180 thử nghiệm
Số tiền quyên góp từ Guardian Angel ThriftHơn 3 triệu USD
Bình luận: Tài liệu này là bản ghi chép từ một chương trình webinar giáo dục cộng đồng, không phải là một nghiên cứu khoa học có thiết kế RCT hay quan sát. Các thông tin về triệu chứng và chẩn đoán dựa trên kinh nghiệm lâm sàng của chuyên gia. Cần lưu ý rằng các dấu hiệu như anosognosia (mất nhận thức về bệnh) hay semantic paraphasia (sai sót ngôn ngữ ngữ nghĩa) là những biểu hiện lâm sàng quan trọng nhưng cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa để loại trừ các nguyên nhân khác.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Ưu tiên đánh giá dựa trên sự thay đổi so với baseline (nền tảng) của chính bệnh nhân thay vì so sánh với người khác.
  • Sử dụng các câu hỏi mở để đánh giá khả năng nhận thức, chỉ chuyển sang câu hỏi nhị phân (có/không) khi bệnh nhân gặp khó khăn trong việc duy trì chủ đề.
  • Cần thực hiện MRI não để loại trừ các tổn thương cấu trúc (u, đột quỵ) và cân nhắc xét nghiệm p-tau217 trong máu như một dấu ấn sinh học (biomarker) hỗ trợ chẩn đoán.
  • Tránh đối đầu trực diện khi bệnh nhân có biểu hiện hoang tưởng hoặc mất nhận thức về bệnh (anosognosia) để giảm thiểu xung đột.

Tài liệu tham khảo:

BrightFocus Foundation, 2026, Is It Alzheimer’s? Recognizing Early Signs & Symptoms, YouTube Video ID: yIvxc848NRY, 58 phút.

Xem thêm