Phát triển kỹ năng lâm sàng và duy trì sức khỏe cho bác sĩ nhãn khoa

Bs Ngô Hữu Thế
30.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC2026, Dr. Gopal Lingam đã chia sẻ những kinh nghiệm đúc kết từ 43 năm hành nghề nhãn khoa, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không ngừng học hỏi và duy trì lối sống lành mạnh. Với tư cách là một bác sĩ có 43 năm kinh nghiệm trong thực hành, giảng dạy và nghiên cứu, tác giả khẳng định rằng không có con đường tắt nào thay thế được sự chăm chỉ và tinh thần cầu tiến trong sự nghiệp y khoa.

Tầm quan trọng của sự chăm chỉ và học hỏi liên tục

Tác giả nhấn mạnh rằng sự chăm chỉ là yếu tố duy nhất giúp vượt qua những khó khăn trong nghề nghiệp. Mọi cơ hội, dù đôi khi xuất hiện dưới hình thức không mong đợi, đều cần được nắm bắt để tích lũy kỹ năng. Việc học hỏi không chỉ giới hạn trong chuyên môn nhãn khoa (ophthalmology) mà còn mở rộng sang các kỹ năng bổ trợ như sử dụng máy tính, trí tuệ nhân tạo (AI), thống kê (statistics) và dịch tễ học (epidemiology). Những kỹ năng này là công cụ thiết yếu để hiểu và thực hiện các nghiên cứu khoa học, ngay cả khi đó chỉ là những nghiên cứu hồi cứu (retrospective study) nhỏ. Tác giả cảnh báo rằng việc từ chối thực hiện các nghiên cứu nhỏ với lý do thiếu ý nghĩa là một sai lầm, bởi chính quá trình thực hiện giúp bác sĩ rèn luyện cách quản lý dữ liệu, loại bỏ các giá trị ngoại lai (outliers) và tư duy khoa học.

Học hỏi từ mọi nguồn lực trong môi trường y tế

Một bài học quan trọng được rút ra là khả năng học hỏi từ tất cả mọi người xung quanh, từ điều dưỡng (nurses), trợ lý phòng mổ (OT assistants) cho đến nhân viên hộ lý (ward boys). Tác giả dẫn chứng ví dụ về việc học kỹ thuật khâu scleral flap từ một điều dưỡng có 15 năm kinh nghiệm, hay học cách xử lý bệnh nhân trên xe lăn từ nhân viên hộ lý. Việc quan sát cách người khác làm việc, kể cả những cách làm chưa tối ưu, cũng giúp bác sĩ nhận diện những điều cần tránh. Ngoài ra, kỹ năng hành chính như đánh máy nhanh là bắt buộc trong kỷ nguyên hồ sơ bệnh án điện tử (electronic medical records), giúp tránh việc bỏ sót thông tin bệnh nhân do vội vàng.

Duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần

Tác giả nhấn mạnh triết lý "một cơ thể khỏe mạnh nuôi dưỡng một tâm trí tốt". Ở tuổi 70, tác giả vẫn duy trì thói quen chạy bộ, bắt đầu từ năm 62 tuổi và đã hoàn thành half marathon. Việc tích hợp vận động vào thói quen hàng ngày, như đi bộ lên cầu thang thay vì dùng thang máy tại bệnh viện, là cách đơn giản để duy trì sự linh hoạt. Bên cạnh đó, việc tham gia các kỳ thi chuyên môn như FRCS ở tuổi 48 giúp bác sĩ làm mới kiến thức, tránh tình trạng quá tập trung vào một phân chuyên khoa (ví dụ: chỉ biết giác mạc mà quên mất võng mạc) và giúp quản lý bệnh nhân toàn diện hơn. Các sở thích như giải ô chữ (crossword puzzles) cũng được khuyến khích để kích thích tư duy.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Kinh nghiệm hành nghề43 năm
Tuổi hiện tại của tác giả70 tuổi
Thời điểm bắt đầu chạy bộ62 tuổi
Thời điểm thi FRCS48 tuổi
Thời điểm học khóa dịch tễ/thống kê10 năm trước
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh vào tư duy "học tập suốt đời" (lifelong learning) và sự khiêm tốn trong nghề nghiệp. Hạn chế của bài giảng là mang tính chất kinh nghiệm cá nhân, chưa có dữ liệu đối chứng về hiệu quả của các phương pháp này trên quy mô lớn. Tuy nhiên, thông điệp về việc duy trì sức khỏe thể chất để kéo dài sự nghiệp lâm sàng là một lời khuyên có giá trị thực tiễn cao cho các bác sĩ trẻ.
  • Ưu tiên thực hiện các nghiên cứu nhỏ để rèn luyện kỹ năng quản lý dữ liệu và tư duy khoa học.
  • Không ngừng học hỏi kỹ năng từ đồng nghiệp và nhân viên hỗ trợ trong môi trường bệnh viện.
  • Duy trì thói quen vận động thể chất hàng ngày, không bao giờ là quá muộn để bắt đầu.
  • Định kỳ ôn tập lại kiến thức tổng quát về nhãn khoa để tránh tư duy quá chuyên biệt hóa.
  • Rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ và thống kê để nâng cao chất lượng thực hành lâm sàng.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Gopal Lingam, 2026, AIOC2026 GP126 T Dr Gopal Lingam A picture perfect from astitue clinician to a marathon runner, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: u90SnQtMqUg.

Xem thêm