Quản lý nhược thị và các bệnh lý nhãn khoa ở trẻ em: Góc nhìn từ GS. Bruce D. Moore

Bs Ngô Hữu Thế
14.10.26
Last Updated

Tại hội thảo ngày 11/01/2019, GS. Bruce D. Moore đã chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng về quản lý nhược thị (amblyopia) và các bệnh lý nhãn khoa phức tạp ở trẻ em. Nghiên cứu ước tính khoảng 2-3% trẻ em cần can thiệp nhãn khoa chuyên sâu.

Quản lý nhược thị do lệch khúc xạ

Trong điều trị nhược thị do lệch khúc xạ (anisotropic amblyopia), phác đồ truyền thống thường kết hợp kính và che mắt (patching). Tuy nhiên, các nghiên cứu từ những năm 80 cho thấy việc điều chỉnh chính xác tật khúc xạ bằng kính trước khi thực hiện các can thiệp khác mang lại hiệu quả đáng kể. Trong một nghiên cứu, 75% trẻ em đạt được cải thiện thị lực ít nhất 3 dòng sau 18 tuần chỉ với việc đeo kính đúng độ. Việc tuân thủ điều trị là thách thức lớn, đặc biệt ở trẻ nhỏ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và bác sĩ.

Công nghệ hỗ trợ điều trị

Các phương pháp mới sử dụng công nghệ kỹ thuật số, bao gồm các trò chơi trên máy tính bảng (iPad tablet) hoặc kính lọc (flicker eyeglasses), đã được áp dụng để tăng cường sự tuân thủ và hiệu quả điều trị. Các nghiên cứu cho thấy việc sử dụng các công nghệ này giúp cải thiện thị lực và khả năng hợp thị (stereopsis) ngay cả ở những bệnh nhân lớn tuổi hơn (7-17 tuổi) mà trước đây ít được kỳ vọng cải thiện. Một nghiên cứu trên 23 trẻ em trên 10 tuổi cho thấy sự cải thiện đáng kể về thị lực và khả năng hợp thị sau 12 tuần can thiệp.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu23 trẻ em trên 10 tuổi
Thời gian can thiệp12 tuần
Tỷ lệ cải thiện thị lực75% trẻ em đạt ít nhất 3 dòng
Thời gian đạt cải thiện18 tuần
Bình luận: Các dữ liệu được GS. Bruce D. Moore trình bày chủ yếu dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và các nghiên cứu quan sát từ những năm 80. Hạn chế của tài liệu là thiếu các thông số thống kê chi tiết như p-value hay khoảng tin cậy (CI). Việc áp dụng công nghệ vào điều trị nhược thị là hướng đi tiềm năng, tuy nhiên cần thận trọng khi ngoại suy kết quả từ các nghiên cứu cũ vào thực hành lâm sàng hiện đại.

Bệnh lý nhãn khoa toàn thân

GS. Moore nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thăm khám toàn diện, không chỉ tập trung vào mắt. Các bệnh lý như viêm màng bồ đào (uveitis) ở trẻ em thường liên quan đến các bệnh lý khớp (arthritis). Việc sử dụng steroid kéo dài để điều trị viêm màng bồ đào mãn tính làm tăng nguy cơ glôcôm (glaucoma). Ngoài ra, các hội chứng di truyền như hội chứng Stickler cần được tầm soát kỹ lưỡng ở trẻ bị cận thị nặng (high myopia) kèm theo các bất thường về thủy tinh thể.

  • Luôn kiểm tra bệnh lý toàn thân ở trẻ bị viêm màng bồ đào không do chấn thương.
  • Cân nhắc nguy cơ glôcôm khi điều trị steroid kéo dài cho viêm màng bồ đào mãn tính.
  • Tầm soát hội chứng di truyền ở trẻ cận thị nặng có bất thường thủy tinh thể.
  • Đánh giá kỹ lưỡng thị lực và khả năng hợp thị ở trẻ lớn hơn 7 tuổi.

Tài liệu tham khảo:

GS. Bruce D. Moore, 2019, Hội thảo cùng GS. Bruce D. Moore ngày 11-01-2019 tại Bệnh viện Mắt Hà Nội 2, Bệnh viện Mắt Hà Nội 2, Video ID: DBG2tvDL0Lo.

Xem thêm