Nghiên cứu về tiêm nội nhãn Povidone-Iodine (PVI) đơn trị liệu năm 2026 đã đánh giá hiệu quả trên 7 bệnh nhân bị viêm nội nhãn ngoại sinh (exogenous endophthalmitis) có tiền sử dị ứng kháng sinh nghiêm trọng. Phương pháp này được triển khai như một giải pháp thay thế nhằm kiểm soát nhanh tình trạng nhiễm trùng trong bối cảnh kháng thuốc và thiếu hụt kháng sinh.
Cơ sở lý luận và Giao thức điều trị
Tác giả lấy cảm hứng từ giao thức tại Nhật Bản, nơi PVI được sử dụng với liều 1.25 mg tiêm nội nhãn để ức chế sự nhân lên của vi khuẩn trước khi phẫu thuật cắt dịch kính (vitrectomy). Cơ chế tác động của PVI bao gồm khả năng diệt khuẩn trong vòng 15 giây, đồng thời có đặc tính kháng nấm, kháng virus, diệt ký sinh trùng và bất hoạt nội độc tố (endotoxins). Việc sử dụng PVI được xem là chiến lược tiềm năng để bảo tồn nhãn cầu, đặc biệt khi vi khuẩn có tốc độ nhân lên nhanh (gấp mười lần sau mỗi 15 phút) và gây tổn thương mô do độc tố. PVI được pha loãng từ dung dịch 10% không chất bảo quản (preservative-free) với nước vô khuẩn để đạt nồng độ 1.25 mg cho mỗi lần tiêm tại phòng khám.
Kết quả lâm sàng trên nhóm bệnh nhân dị ứng kháng sinh
Trong nhóm 7 bệnh nhân được điều trị, tất cả đều có tiền sử dị ứng kháng sinh đáng kể. Kết quả cho thấy 71% bệnh nhân đạt được thị lực tương đương với mức trước khi bị viêm nội nhãn. Các tác nhân gây bệnh bao gồm Strep faecalis, liên cầu tan máu beta (beta hemolytic strep), Staph epi, và 3 trường hợp cấy khuẩn âm tính. Đáng chú ý, tất cả bệnh nhân chỉ cần một lần tiêm duy nhất và không cần điều trị bổ sung bằng kháng sinh. Bệnh nhân báo cáo giảm đau đáng kể chỉ sau 5 giờ tiêm. Tác giả không ghi nhận độc tính võng mạc tại liều 1.25 mg, phù hợp với các nghiên cứu điện võng mạc (ERG) trước đó.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 7 bệnh nhân |
| Liều Povidone-Iodine | 1.25 mg |
| Tỷ lệ đạt thị lực cũ | 71% |
| Số lần tiêm cần thiết | 1 lần |
| Độc tính võng mạc | Không ghi nhận |
Bình luận: Đây là một báo cáo ca lâm sàng (case series) với cỡ mẫu nhỏ, mức bằng chứng thấp. Việc sử dụng PVI đơn trị liệu là một hướng tiếp cận táo bạo trong bối cảnh kháng kháng sinh, tuy nhiên cần thận trọng về nguy cơ viêm nhiễm độc tính nếu nồng độ không được kiểm soát chính xác. Hạn chế lớn nhất là thiếu nhóm chứng và thời gian theo dõi dài hạn để đánh giá biến chứng muộn.
- Cân nhắc PVI đơn trị liệu cho bệnh nhân viêm nội nhãn có tiền sử dị ứng kháng sinh nặng.
- Sử dụng dung dịch PVI 10% không chất bảo quản pha loãng với nước vô khuẩn để đạt nồng độ 1.25 mg.
- Theo dõi sát tình trạng đau và phản ứng viêm của bệnh nhân sau 5 giờ tiêm.
- PVI có thể là lựa chọn dự phòng hoặc điều trị hỗ trợ tại các cơ sở y tế vùng sâu vùng xa nơi tiếp cận phẫu thuật cấp cứu bị hạn chế.
Tài liệu tham khảo:
Murray, T. & Berrocal, M., 2026, Intravitreal Povidone–Iodine Monotherapy as Alternative Treatment for Exogenous Endophthalmitis, ASRS Journal of Vitreoretinal Diseases Authors Forum.