Quản lý Phù hoàng điểm mãn tính sau tắc tĩnh mạch võng mạc và ứng dụng AI trong võng mạc nội khoa

Bs Ngô Hữu Thế
19.10.26
Last Updated

Tại hội nghị AIOC2026, phiên chuyên đề Retina subspeciality day Session - II (Medical Retina) đã thảo luận về các chiến lược điều trị phù hoàng điểm mãn tính sau tắc tĩnh mạch võng mạc (Retinal Vein Occlusion - RVO) và vai trò của trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) trong dự đoán đáp ứng điều trị. Các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khởi đầu điều trị sớm và cá thể hóa phác đồ dựa trên đặc điểm lâm sàng của từng bệnh nhân.

Quản lý phù hoàng điểm mãn tính sau tắc tĩnh mạch võng mạc

Trong điều trị phù hoàng điểm mãn tính sau RVO, các thuốc kháng VEGF (anti-VEGF) thường được ưu tiên là lựa chọn hàng đầu. Tuy nhiên, đối với các trường hợp tái phát, việc chuyển sang sử dụng steroid nội nhãn như dexamethasone implant được xem là một giải pháp thay thế hiệu quả. Mặc dù steroid có nguy cơ gây tiến triển đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp, các tác giả lưu ý rằng những biến chứng này thường có thể kiểm soát được bằng thuốc nhỏ mắt. Đối với vai trò của laser, mặc dù các nghiên cứu như RELATE trial cho thấy laser không làm giảm gánh nặng điều trị, kinh nghiệm lâm sàng từ các chuyên gia tại hội nghị cho thấy việc thực hiện laser lưới (grid laser) tại các vùng thiếu máu mao mạch (capillary non-perfusion - CNP) có thể giúp giảm tỷ lệ tái phát và số lượng mũi tiêm cần thiết.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu ca lâm sàng2 ca lâm sàng
Hiệu quả tối đa của Ozurdex2 tháng
Tỷ lệ bệnh nhân duy trì phác đồ 12 tuần (KESTREL và KITE)> 80%
Độ chính xác dự đoán đáp ứng điều trị của AI80 - 100%
Độ chính xác dự đoán của chuyên gia võng mạc86%
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các chuyên gia nhấn mạnh việc thực hiện laser cần phải triệt để (ablative laser) thay vì chỉ thực hiện "nửa vời" (half-hearted) để đạt hiệu quả tối ưu. Việc sử dụng OCTA để xác định vùng thiếu máu mao mạch đang trở thành tiêu chuẩn mới thay thế cho chụp mạch huỳnh quang (Fluorescein Angiography - FFA) truyền thống.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự đoán đáp ứng điều trị

Trí tuệ nhân tạo đang mở ra những hướng đi mới trong việc dự đoán đáp ứng với liệu pháp anti-VEGF. Các mô hình AI hiện nay có khả năng phân tích dữ liệu đa phương thức (multimodal data) bao gồm hình ảnh đáy mắt, OCT, OCTA và các thông số hệ thống như HbA1c hay huyết áp. Các nền tảng AI không chỉ hỗ trợ phân loại bệnh võng mạc đái tháo đường (Diabetic Retinopathy - DR) mà còn giúp phân tầng bệnh nhân thành nhóm đáp ứng tốt hoặc kém với điều trị. Mặc dù AI hiện tại vẫn đối mặt với thách thức "hộp đen" (black box phenomena) - thiếu sự minh bạch trong quy trình ra quyết định - nhưng đây được xem là một công cụ hỗ trợ quan trọng cho bác sĩ lâm sàng trong tương lai.

  • Khởi đầu điều trị sớm bằng anti-VEGF là yếu tố then chốt để bảo tồn thị lực.
  • Cân nhắc sử dụng steroid nội nhãn cho các trường hợp phù hoàng điểm tái phát hoặc có chống chỉ định với anti-VEGF.
  • Thực hiện laser triệt để tại các vùng thiếu máu mao mạch (CNP) để giảm gánh nặng tiêm nội nhãn.
  • Tận dụng các công cụ AI để hỗ trợ dự đoán đáp ứng điều trị và lập kế hoạch theo dõi cá thể hóa.
  • Phối hợp chặt chẽ với bác sĩ nội tiết để kiểm soát tốt các yếu tố hệ thống như huyết áp và đường huyết.

Tài liệu tham khảo:

AIOC2026, 2026, Retina subspeciality day Session - II (Medical Retina), All India Ophthalmology Conference, Video ID: SOtkoeqr5-o.

Xem thêm