Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy chỉ 45% các cơ sở nhãn khoa sử dụng nồi hấp tiệt khuẩn (autoclave) loại B, trong khi 45% vẫn sử dụng nồi hấp đứng (vertical autoclave) và 10% sử dụng loại nồi hấp dựa trên áp kế, cho thấy sự thiếu đồng nhất trong quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn. Việc thực hiện tiệt khuẩn không đúng cách có thể dẫn đến các biến cố nhiễm khuẩn nghiêm trọng trong phẫu thuật nhãn khoa.
Cơ chế tiệt khuẩn bằng hơi nước
Nồi hấp hoạt động dựa trên nguyên lý hơi nước bão hòa dưới áp suất cao để tiêu diệt vi sinh vật. Hơi nước phải thâm nhập hoàn toàn vào các dụng cụ, đặc biệt là các dụng cụ rỗng (hollow instruments) thường dùng trong nhãn khoa. Việc loại bỏ không khí dư thừa thông qua bơm chân không (vacuum pump) là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả tiệt khuẩn.
Dữ liệu thực hành và kiểm soát
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tỷ lệ sử dụng nồi hấp loại B | 45% | Theo khảo sát trong tài liệu |
| Tỷ lệ sử dụng nồi hấp đứng | 45% | Theo khảo sát trong tài liệu |
| Tỷ lệ sử dụng nồi hấp áp kế | 10% | Theo khảo sát trong tài liệu |
| Chu kỳ tiệt khuẩn thông thường | 121°C trong 15 phút | Áp suất 15 psi |
| Chu kỳ tiệt khuẩn IUSS | 130°C trong 3 phút | Áp suất 27-30 psi |
Bình luận: Tài liệu này là bản ghi chép từ một buổi hội thảo trực tuyến, không phải là một nghiên cứu lâm sàng có đối chứng. Các khuyến nghị về việc sử dụng nồi hấp loại B thay vì loại N hoặc S dựa trên kinh nghiệm chuyên gia để đảm bảo tiệt khuẩn dụng cụ rỗng. Cần lưu ý rằng việc sử dụng tiệt khuẩn tức thì (Immediate Use Sterilization - IUSS) chỉ nên áp dụng trong tình huống khẩn cấp, không thay thế cho quy trình tiệt khuẩn thường quy.
Thay đổi thực hành
- Ưu tiên sử dụng nồi hấp loại B: Có bơm chân không để loại bỏ không khí dư thừa, phù hợp với dụng cụ rỗng trong nhãn khoa.
- Kiểm soát chất lượng nước: Sử dụng nước cất để đảm bảo chất lượng hơi nước và tránh đóng cặn muối làm hỏng thiết bị.
- Đóng gói dụng cụ: Đặt dụng cụ theo chiều dọc trong khay để tối ưu hóa sự thâm nhập của hơi nước; tránh đóng gói kép nếu không cần thiết.
- Giám sát định kỳ: Thực hiện kiểm tra bằng chỉ thị sinh học (Biological Indicator - BI) và chỉ thị hóa học (Chemical Indicator) theo quy định của cơ sở.
- Bảo trì thiết bị: Thực hiện hiệu chuẩn (calibration) định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc khi có sự cố tiệt khuẩn.
Tài liệu tham khảo:
Tamil Nadu Ophthalmic Association, 2026, TNOA - TJOSR WEBINAR Sterility Matters Steam Sterilization in Ophthalmic Practice, YouTube Video ID: NtDRhCmGrs4.