Tài liệu này ghi lại phiên đào tạo trực tuyến số 12 của Hiệp hội Nhãn khoa Tamil Nadu (Tamil Nadu Ophthalmic Association - TNOA), tập trung vào việc trình bày và thảo luận các ca lâm sàng nhãn khoa cho học viên sau đại học (Post Graduate - PG). Phiên họp bao gồm hai ca lâm sàng chính: một ca ectropion (lộn mi) và một ca loét giác mạc (corneal ulcer), nhằm củng cố kỹ năng chẩn đoán và quản lý lâm sàng.
Cơ chế bệnh sinh
Involutional ectropion (lộn mi do lão hóa) chủ yếu do sự suy yếu của các cấu trúc nâng đỡ mi mắt, bao gồm lỏng lẻo mi ngang (horizontal lid laxity), suy yếu cơ co mi dưới (inferior retractor weakness) hoặc sự tách rời của các lớp màng (lamellar dissociation). Trong khi đó, loét giác mạc do nấm (fungal corneal ulcer) đặc trưng bởi sự xâm nhập của sợi nấm (hyphae) vào nhu mô giác mạc, gây ra phản ứng viêm chậm hơn so với vi khuẩn do tốc độ tăng sinh và giải phóng các chất hóa hướng động của nấm thấp hơn.
Dữ liệu lâm sàng
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuổi bệnh nhân (ca 1) | 79 tuổi | Nam giới |
| Tuổi bệnh nhân (ca 2) | 65 tuổi | Nam giới |
| Phân độ ectropion (ca 1) | Phải: độ 2; Trái: độ 3 | Đánh giá qua snapback test |
| Kích thước loét (ca 2) | 3 x 4 mm | Vị trí cận trung tâm |
| Thời gian nuôi cấy nấm | 3-5 ngày | Dương tính với Aspergillus/Fusarium |
Bình luận: Các ca lâm sàng được trình bày trong tài liệu là dữ liệu thực tế từ phiên đào tạo, không phải nghiên cứu lâm sàng có đối chứng. Việc chẩn đoán ectropion dựa trên các nghiệm pháp cơ học (snapback test, pinch test) là tiêu chuẩn trong thực hành nhãn khoa. Đối với loét giác mạc, cần lưu ý rằng các dấu hiệu như "bờ feathery" và "tổn thương vệ tinh" là gợi ý lâm sàng mạnh mẽ cho nấm, nhưng chẩn đoán xác định vẫn cần xét nghiệm vi sinh. Hạn chế của tài liệu là thiếu dữ liệu định lượng về kết quả điều trị sau cùng.
Thực hành lâm sàng
- Đánh giá ectropion: Cần thực hiện đầy đủ các nghiệm pháp: snapback test (đánh giá độ ổn định dọc), pinch test (đánh giá độ lỏng lẻo mi ngang) và kiểm tra độ lỏng lẻo của dây chằng góc trong/ngoài.
- Phân biệt ectropion: Cần phân biệt rõ involutional (lão hóa), cicatricial (do sẹo) và paralytic (do liệt) để chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp (ví dụ: inverting sutures cho involutional, phẫu thuật tạo hình cho cicatricial).
- Quản lý loét giác mạc: Đối với loét nghi ngờ nấm, cần thực hiện nạo (scraping) bằng lưỡi dao 15 hoặc Kimura spatula, tránh dùng tăm bông vì sợi bông có thể gây sai lệch kết quả xét nghiệm.
- Điều trị nấm: Natamycin 5% là lựa chọn đầu tay. Sử dụng thuốc kháng nấm toàn thân (voriconazole) chỉ được cân nhắc khi loét lớn (>5mm), có nguy cơ thủng hoặc lan đến củng mạc.
Tài liệu tham khảo:
Tamil Nadu Ophthalmic Association, 2026, TNOA ARC Namma Padasaalai # 12 - An Online Platform for Post Graduate Training, YouTube, Video ID: XDokvWW-r6w.