Tại hội thảo AIOC2026, bài giảng IC218 của Dr. Shivkumar Chandrashekharan đã trình bày các chiến lược nhằm đảm bảo kết quả thị giác tối ưu cho bệnh nhân phẫu thuật đục thủy tinh thể. Phẫu thuật này được ghi nhận là phẫu thuật thành công nhất trên toàn cầu, với tiêu chuẩn chất lượng của WHO đặt ra là thị lực trình diện (presenting vision) không chỉnh kính hoặc có kính đạt 6/12 hoặc tốt hơn.
Tầm quan trọng của an toàn và biometry
Sai sót trong đo đạc sinh trắc học (biometry) là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến kết quả thị giác không như mong đợi và gây bất mãn cho bệnh nhân. Các sai lầm phổ biến bao gồm: nhầm lẫn bệnh nhân, nhầm mắt, lỗi kỹ thuật trong đo đạc, lỗi sao chép dữ liệu, chọn sai thủy tinh thể nhân tạo (intraocular lens - IOL), bỏ sót chỉ định IOL toric và không lặp lại đo đạc khi cần thiết. Dữ liệu từ NHS giai đoạn 2003-2010 ghi nhận 164 sự cố liên quan đến IOL và 178 trường hợp cấy nhầm IOL. Để đạt kết quả tốt, cần đảm bảo "4 chữ C": Correct patient (đúng bệnh nhân), Correct eye (đúng mắt), Correct procedure (đúng quy trình) và Correct implant (đúng IOL).
10 nguyên tắc đạt chất lượng biometry
Tác giả đề xuất 10 nguyên tắc để đạt được biometry an toàn và chất lượng cao:
- 1. Hiệu chuẩn thiết bị: Đảm bảo máy đo được hiệu chuẩn định kỳ và có tài liệu ghi chép rõ ràng.
- 2. Chọn đúng phương thức: Sử dụng đúng chế độ (mode) trên máy đo quang học hoặc siêu âm (ví dụ: chế độ immersion cho siêu âm).
- 3. Tiêu chí xác minh: Áp dụng tiêu chí Holiday khi có sự khác biệt chiều dài trục nhãn cầu (axial length) giữa hai mắt >0.3 mm, hoặc nằm ngoài khoảng 22-24.5 mm, hoặc K-readings chênh lệch >1D.
- 4. Công thức tính toán: Sử dụng các công thức hiện đại như Barrett True-K, Kane cho các trường hợp chiều dài trục cực đoan.
- 5. Tư vấn chuyên gia: Cần hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa võng mạc hoặc glaucoma trong các trường hợp bệnh lý phức tạp.
- 6. Hằng số IOL (A-constant): Sử dụng hằng số chính xác cho từng loại IOL.
- 7. Hiểu nhu cầu bệnh nhân: Cân nhắc các lựa chọn như monovision hoặc mini-monovision thay vì chỉ tập trung vào IOL đa tiêu cự.
- 8. Lặp lại đo đạc: Thực hiện lại biometry trong các trường hợp đặc biệt như đục thủy tinh thể chín, bệnh lý bẩm sinh.
- 9. Ngưng sử dụng kính áp tròng: Ngưng kính mềm ít nhất 2-3 ngày và kính bán cứng ít nhất 2 tuần trước khi đo.
- 10. Tài liệu hóa: Đảm bảo mọi dữ liệu được ghi chép và đối chiếu chính xác để tránh lỗi sao chép.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Sự cố liên quan IOL (NHS 2003-2010) | 164 sự kiện |
| Số ca cấy nhầm IOL (NHS 2003-2010) | 178 ca |
| Tiêu chuẩn thị lực WHO | 6/12 hoặc tốt hơn |
| Ngưng kính áp tròng mềm | 2-3 ngày |
| Ngưng kính áp tròng bán cứng | 2 tuần |
Bình luận: Các nguyên tắc trên nhấn mạnh vào quy trình kiểm soát chất lượng (quality control) trong thực hành lâm sàng. Việc áp dụng các công thức tính toán hiện đại (Barrett, Kane) là xu hướng tất yếu để giảm thiểu sai số khúc xạ. Thông tin theo [AIOC2026, 2026]; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
Các thay đổi thực hành ngày mai:
- Thiết lập bảng kiểm (checklist) cho mọi bước từ đo đạc đến cấy ghép IOL.
- Áp dụng tiêu chí Holiday để sàng lọc các ca có nguy cơ sai số cao.
- Thực hiện kiểm tra thị lực ngày đầu sau mổ (day one vision) bao gồm cả thị lực không kính và có lỗ pinhole.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu để kiểm tra hằng số IOL (A-constant) định kỳ nhằm cải thiện kết quả khúc xạ.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Shivkumar Chandrashekharan, 2026, Ensuring Good Visual Outcomes, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: a965Az0U0t0.