Tại hội thảo AIOC 2026, phiên IC511 đã thảo luận về vai trò của phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng đường mổ nhỏ (Small Incision Cataract Surgery - SICS) như một tiêu chuẩn vàng trong các trường hợp đục thủy tinh thể phức tạp. SICS được nhấn mạnh là kỹ thuật an toàn, hiệu quả về chi phí và là lựa chọn thay thế quan trọng cho phẫu thuật Phacoemulsification (Phaco) trong các tình huống lâm sàng khó khăn.
Chỉ định và ưu điểm của SICS trong các trường hợp phức tạp
SICS đặc biệt hữu ích trong các trường hợp đục thủy tinh thể nặng như đục thủy tinh thể nâu đen (dark brown cataract), đục thủy tinh thể trắng (white cataract), đục thủy tinh thể quá chín (hypermature cataract) hoặc các trường hợp có sẹo giác mạc (corneal opacity). Trong những tình huống này, việc thực hiện Phaco có thể gặp khó khăn do nhân cứng, khó nhũ tương hóa hoặc kém quan sát do đục giác mạc. SICS cho phép phẫu thuật viên kiểm soát tốt hơn các bước, giảm thiểu nguy cơ tổn thương nội mô và các biến chứng trong quá trình lấy nhân.
Kỹ thuật phẫu thuật và tối ưu hóa
Các bước quan trọng bao gồm tạo đường hầm củng giác mạc (sclerocorneal tunnel) với độ sâu đồng nhất, thường là một nửa độ dày củng mạc. Việc nhuộm bao bằng Trypan blue là bắt buộc để cải thiện khả năng quan sát trong các trường hợp đục nặng. Kỹ thuật lấy nhân có thể sử dụng phương pháp Blumenthal hoặc các kỹ thuật lấy nhân bằng visco (visco-expression). Việc duy trì độ sâu tiền phòng bằng chất nhầy (OVD - Ophthalmic Viscosurgical Device) là yếu tố then chốt để bảo vệ nội mô và tránh tổn thương bao sau. Đối với các trường hợp đục thủy tinh thể trắng, cần giải áp tiền phòng để tránh rách bao lan rộng (Argentine flax sign).
Quản lý biến chứng rách bao sau (PCR)
Rách bao sau (Posterior Capsule Rupture - PCR) là biến chứng cần được nhận diện sớm. Khi xảy ra PCR, phẫu thuật viên cần ngừng ngay việc tưới rửa và hút, bơm chất nhầy phân tán (dispersive OVD) để bảo vệ nội mô và ngăn dịch kính thoát ra. Việc sử dụng vitrectomy tự động (automated vitrectomy) là tiêu chuẩn nếu có sẵn. Nếu không có, có thể thực hiện cắt dịch kính bằng kéo (Vana's vitrectomy) để làm sạch dịch kính tại vị trí đường mổ. Quyết định đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) phụ thuộc vào tình trạng bao; IOL đặt trong túi hoặc rãnh (sulcus) là các lựa chọn tùy theo mức độ tổn thương.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Thời gian phẫu thuật trung bình | 2 đến 3 phút |
| Tỷ lệ chuyển đổi từ Phaco sang SICS | tài liệu không nêu |
| Kích thước đường hầm củng mạc | 5 đến 6 mm |
| Tỷ lệ mù do đục thủy tinh thể tại Ấn Độ | 50 đến 80% |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật SICS vẫn giữ vai trò quan trọng trong nhãn khoa cộng đồng và các trường hợp nhân cứng, đặc biệt khi nguồn lực máy móc Phaco hạn chế. Việc nhấn mạnh vào sự bình tĩnh và đánh giá lại tình trạng sau khi xảy ra PCR là bài học lâm sàng quý giá cho phẫu thuật viên trẻ.
- Luôn nhuộm bao trong các trường hợp đục thủy tinh thể nặng để đảm bảo quan sát tốt.
- Duy trì độ sâu tiền phòng bằng OVD trong suốt quá trình lấy nhân để bảo vệ nội mô.
- Khi xảy ra PCR, hãy dừng lại, đánh giá và không cố gắng lấy nhân bằng mọi giá nếu không an toàn.
- Sử dụng vitrectomy tự động nếu có thể để làm sạch dịch kính trước khi đặt IOL.
- Cân nhắc đặt IOL trong rãnh hoặc sử dụng IOL cố định vào mống mắt (iris claw) nếu bao không còn đủ hỗ trợ.
Tài liệu tham khảo:
Aioseditorproceedings, 2026, AIOC 2026 - IC511 SICS The gold standard technique optimisation with newer technology, YouTube, Video ID: E-UpG1JRODY, 01:08:51.