Tranh luận lâm sàng về các bệnh lý nhãn khoa tại AIOC 2026: Từ Oculoplasty đến Glaucoma

Bs Ngô Hữu Thế
29.10.26
Last Updated

Tại hội nghị AIOC 2026, phiên thảo luận GP135 (Odisha State Symposium) đã trình bày các tranh luận chuyên sâu về quản lý lâm sàng trong nhãn khoa, bao gồm bệnh lý hốc mắt, giác mạc, võng mạc và glaucoma. Phiên họp tập trung vào việc đối chiếu giữa các phương pháp điều trị nội khoa và can thiệp ngoại khoa trong các tình huống lâm sàng phức tạp.

Quản lý bệnh lý thần kinh thị giác do bệnh tuyến giáp (Thyroid Eye Disease)

Trong bệnh lý thần kinh thị giác do bệnh tuyến giáp (Thyroid Eye Disease - TED), tranh luận tập trung vào việc lựa chọn giữa điều trị nội khoa (thuốc) và phẫu thuật giải áp hốc mắt (endoscopic decompression). Các triệu chứng đặc trưng bao gồm giảm thị lực, rối loạn sắc giác, phù gai thị và bất thường thị trường. Phẫu thuật giải áp được ưu tiên trong các trường hợp có bệnh lý nền như đái tháo đường hoặc khi tình trạng thị lực không cải thiện với điều trị nội khoa. Ngược lại, điều trị nội khoa bằng steroid liều cao (IV methylprednisolone) được coi là lựa chọn đầu tay cho các trường hợp bệnh mức độ trung bình đến nặng, giúp giảm viêm và bảo tồn giải phẫu hốc mắt.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tỷ lệ hồi phục thị lực với steroid43% bệnh nhân
Liều IV methylprednisolone (cấp cứu)1g/ngày trong 3 ngày liên tiếp
Liều IV methylprednisolone (duy trì)500mg/ngày trong 6 tuần
Tổng liều tích lũy (theo phác đồ)4.4 gram
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc lựa chọn giữa phẫu thuật và nội khoa cần cá thể hóa dựa trên mức độ chèn ép thần kinh thị giác và tình trạng toàn thân của bệnh nhân.

Sử dụng Steroid trong viêm loét giác mạc do vi khuẩn

Tranh luận về việc sử dụng steroid tại chỗ trong viêm loét giác mạc do vi khuẩn (bacterial keratitis) xoay quanh vai trò của thuốc như một "người bạn" hay "kẻ thù". Nghiên cứu SCUT trial (2012) với 500 ca loét giác mạc do vi khuẩn đã được dẫn chứng, cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về thị lực giữa nhóm dùng steroid và giả dược. Tuy nhiên, steroid có thể mang lại lợi ích trong các trường hợp loét nặng, loét trung tâm hoặc loét do Pseudomonas. Cảnh báo quan trọng là không nên sử dụng steroid trước 24-48 giờ đầu và cần thận trọng tuyệt đối với các tác nhân như Nocardia hoặc nấm do nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng loét và gây thủng giác mạc.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu SCUT trial500 ca loét giác mạc
Tỷ lệ dương tính nuôi cấy (tùy vùng)35% - 70%
Thời điểm bắt đầu steroidSau 24-48 giờ điều trị kháng sinh
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng steroid trong viêm loét giác mạc đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ về vi sinh và theo dõi sát sao diễn tiến lâm sàng.

Laser barrage trong thoái hóa võng mạc chu biên trước phẫu thuật khúc xạ

Tranh luận về việc thực hiện laser barrage dự phòng cho thoái hóa võng mạc chu biên (lattice degeneration) trước phẫu thuật khúc xạ. Các ý kiến ủng hộ cho rằng laser giúp giảm nguy cơ bong võng mạc (RD) do stress phẫu thuật, với dữ liệu cho thấy giảm 58% nguy cơ tương đối. Ngược lại, các ý kiến phản đối nhấn mạnh tỷ lệ bong võng mạc sau LASIK rất thấp (khoảng 0.08%) và việc laser có thể gây ra các biến chứng như tăng co kéo dịch kính. Kết luận chung là không nên áp dụng một hướng dẫn chung cho mọi bệnh nhân mà cần cá thể hóa dựa trên nguy cơ cụ thể.

Quản lý Glaucoma kháng trị

So sánh giữa phẫu thuật đặt ống dẫn lưu (GDD - Glaucoma Drainage Device) và laser micropulse (micropulse transscleral cyclophotocoagulation). GDD cho thấy hiệu quả kiểm soát nhãn áp (IOP) cao hơn trong các nghiên cứu dài hạn, trong khi laser micropulse là thủ thuật ngoại trú, ít xâm lấn hơn nhưng có thể cần lặp lại. Lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân, mức độ nặng của glaucoma và kinh nghiệm của phẫu thuật viên.

  • Luôn ưu tiên nuôi cấy vi sinh trước khi quyết định sử dụng steroid trong viêm loét giác mạc.
  • Cá thể hóa chỉ định laser dự phòng võng mạc dựa trên nguy cơ bong võng mạc thực tế thay vì chỉ định thường quy.
  • Sử dụng steroid liều cao trong bệnh lý hốc mắt do tuyến giáp cần theo dõi sát đường huyết, đặc biệt ở bệnh nhân đái tháo đường.
  • Ưu tiên các phương pháp phẫu thuật có bằng chứng dài hạn trong quản lý glaucoma kháng trị.

Tài liệu tham khảo:

AIOS Editor Proceedings, 2026, AIOC 2026 GP135 Odisha State Symposium Ophthalmology at Cross Fire A Debate Session, YouTube Video ID: K5DdQhDmLeY.

Xem thêm