Hội thảo AIOC 2026 GP146 về chẩn đoán hình ảnh trong viêm màng bồ đào (Uveitis) đã cập nhật các phương pháp tiếp cận hiện đại, nhấn mạnh vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong việc hỗ trợ lâm sàng. Các chuyên gia đã thảo luận về việc sử dụng ASOC, UBM, chụp ảnh đáy mắt và OCTA để tối ưu hóa chẩn đoán và theo dõi bệnh nhân.
Chẩn đoán hình ảnh trong viêm củng mạc
Viêm củng mạc (scleritis) là một bệnh lý phức tạp với biểu hiện đa dạng. Trong khi chẩn đoán chủ yếu dựa vào lâm sàng, các phương tiện hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá mức độ viêm và theo dõi đáp ứng điều trị. ASOC (Anterior Segment OCT) là công cụ hữu ích để đánh giá độ dày củng mạc và các thành phần viêm. UBM (Ultrasound Biomicroscopy) cũng được sử dụng để quan sát các cấu trúc củng mạc, tuy nhiên kỹ thuật này đòi hỏi kỹ thuật viên có tay nghề cao và sự hợp tác tốt từ bệnh nhân. Trong viêm củng mạc sau, B-scan là phương tiện cực kỳ hữu ích để phát hiện dấu hiệu T-sign, dày hắc mạc và dịch dưới màng cứng.
Vai trò của UBM trong viêm màng bồ đào
UBM là kỹ thuật siêu âm tần số cao (30-50 MHz) cho phép quan sát chi tiết các cấu trúc tiền phòng và thể mi. UBM đặc biệt có giá trị trong các trường hợp hạ nhãn áp (hypotony) do viêm màng bồ đào, giúp phân biệt giữa bong thể mi (ciliary body detachment) hoặc teo thể mi. Ngoài ra, UBM hỗ trợ phát hiện các tổn thương dạng khối như u hoặc u hạt (granuloma) ở thể mi, giúp thay đổi chiến lược điều trị cho bệnh nhân.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tần số UBM | 30-50 MHz |
| Tần số B-scan | 10 MHz |
| Giới hạn đo của UBM | 4 mm |
| Độ dày củng mạc bình thường | Dưới 800 microns |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, GP146; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng UBM và ASOC cần được cá thể hóa dựa trên tình trạng lâm sàng và khả năng tiếp cận thiết bị tại cơ sở y tế.
Chẩn đoán hình ảnh đáy mắt trong viêm màng bồ đào
Chụp ảnh đáy mắt màu (color fundus photography) vẫn là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán và theo dõi nhiều bệnh lý viêm màng bồ đào. Các hệ thống chụp ảnh laser quét (SLO) hiện đại cung cấp hình ảnh chất lượng cao, tuy nhiên, các bác sĩ cần thận trọng khi sử dụng các bước sóng mới (như hồng ngoại, phản xạ xanh) vì chúng có thể không phản ánh chính xác hoạt động của bệnh so với ảnh màu thực tế. Chụp ảnh góc rộng (ultra-wide field imaging) đặc biệt quan trọng trong việc theo dõi các bệnh lý như hoại tử võng mạc cấp tính (acute retinal necrosis) và viêm mạch võng mạc.
Ứng dụng của OCTA và AI trong viêm màng bồ đào
OCTA (Optical Coherence Tomography Angiography) cung cấp cái nhìn chi tiết về mạng lưới mạch máu võng mạc mà không cần tiêm thuốc cản quang. Mặc dù không thay thế hoàn toàn chụp mạch huỳnh quang (FFA) hay chụp mạch ICG, OCTA rất nhạy trong việc phát hiện các vùng thiếu máu cục bộ và tân mạch hắc mạc (CNVM). Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những hướng đi mới trong việc định lượng các tổn thương, hỗ trợ phân loại nguy cơ và dự đoán tái phát, giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.
- Ưu tiên chẩn đoán lâm sàng trước khi chỉ định các phương tiện hình ảnh chuyên sâu.
- Sử dụng ASOC để theo dõi độ dày củng mạc và đáp ứng điều trị trong viêm củng mạc.
- Kết hợp chụp ảnh đáy mắt màu và tự huỳnh quang (FAF) để đánh giá hoạt động của bệnh.
- Sử dụng OCTA để phát hiện sớm tân mạch hắc mạc trong các bệnh lý viêm màng bồ đào.
- Áp dụng các công cụ AI để hỗ trợ định lượng tổn thương và theo dõi tiến triển bệnh.
Tài liệu tham khảo:
AIOS Editor Proceedings, 2026, AIOC 2026 GP146 National Symposium on Imaging in Uveitis, YouTube Channel: aioseditorproceedings, Video ID: onG-gN6EVys.