Ứng dụng lâm sàng của OCT Angiography (OCTA) trong bệnh lý võng mạc

Bs Ngô Hữu Thế
12.10.26
Last Updated

Tổng quan về OCT Angiography

Công nghệ OCT Angiography (OCTA), được thảo luận trong webinar năm 2026, là một kỹ thuật chẩn đoán không xâm lấn, không cần tiêm thuốc cản quang, cung cấp bản đồ 3D về mạch máu võng mạc và hắc mạc dựa trên nguyên lý motion contrast (tương phản chuyển động). Khác với chụp mạch huỳnh quang (Fluorescein Angiography - FA), OCTA không hiển thị sự rò rỉ, đọng thuốc hay nhuộm màu, mà tập trung vào việc hình ảnh hóa dòng chảy của hồng cầu tại thời điểm quét. Các vùng sáng trên hình ảnh OCTA biểu thị dòng chảy nhanh, trong khi các vùng tối gợi ý tình trạng thiếu máu cục bộ (non-perfusion) hoặc dòng chảy quá chậm không được thiết bị ghi nhận.

Giải phẫu mạch máu võng mạc và phân tích lớp

Võng mạc được nuôi dưỡng bởi hệ thống mạch máu kép: động mạch trung tâm võng mạc cung cấp máu cho các lớp võng mạc trong, và hắc mạc cung cấp cho các lớp võng mạc ngoài. OCTA cho phép phân đoạn (segmentation) các mạng lưới mao mạch riêng biệt: Radial Peripapillary Capillary Plexus (mạng lưới mao mạch quanh gai thị) nuôi dưỡng lớp sợi thần kinh, mạng lưới mao mạch nông (Superficial Capillary Plexus) nằm ở lớp sợi thần kinh hoặc lớp tế bào hạch, và mạng lưới mao mạch sâu (Deep Capillary Plexus) nằm ở lớp nhân trong. Việc hiểu rõ vị trí giải phẫu này giúp bác sĩ lâm sàng xác định chính xác các tổn thương mạch máu.

Ứng dụng lâm sàng và các loại hình ảnh

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Mã CPT cho OCTA92137
Chi phí hoàn trả (tài liệu ước tính)Khoảng 57-60 USD
Kích thước quét macular tiêu chuẩn3 mm
Kích thước quét montage14 mm x 14 mm (từ 5 khối 8 mm)

Các công cụ hiển thị như En face (hình ảnh mặt phẳng) và B-scan overlay (chồng hình ảnh mạch máu lên lát cắt cấu trúc) giúp bác sĩ đánh giá mối liên quan giữa tổn thương cấu trúc và mạch máu. Ví dụ, trong bệnh võng mạc đái tháo đường, OCTA giúp phát hiện sớm các vùng thiếu máu cục bộ hoặc tân mạch trước khi biểu hiện trên lâm sàng. Đối với bệnh lý hắc mạc, các preset như Outer Retina/Choriocapillaris (ORC) được thiết kế để phát hiện tân mạch hắc mạc (CNV) trong thoái hóa hoàng điểm tuổi già hoặc các bệnh lý khác.

Bình luận: Việc sử dụng OCTA đòi hỏi bác sĩ phải nhận diện được các nhiễu ảnh (artifact) đặc trưng như projection artifacts (nhiễu ảnh bóng chiếu) và transmission artifacts (nhiễu ảnh truyền qua). Đặc biệt, khi tùy chỉnh slab (lớp cắt), người dùng cần chú ý bật/tắt chế độ loại bỏ nhiễu ảnh để tránh chẩn đoán nhầm tân mạch. Hạn chế của OCTA là không đánh giá được sự rò rỉ dịch, do đó FA vẫn giữ vai trò quan trọng trong một số bệnh lý viêm hoặc cần đánh giá mức độ rò rỉ.

Thực hành lâm sàng ngày mai

  • Sử dụng OCTA để phát hiện sớm các vùng thiếu máu cục bộ võng mạc ở bệnh nhân đái tháo đường ngay cả khi chưa có biểu hiện lâm sàng rõ rệt.
  • Áp dụng chụp montage OCTA để đánh giá vùng ngoại vi ngoài các cung mạch, giúp phát hiện tân mạch mà các khối quét 6 mm thông thường có thể bỏ sót.
  • Luôn kiểm tra lớp cắt (segmentation) và loại bỏ nhiễu ảnh bóng chiếu khi đánh giá các tổn thương nghi ngờ tân mạch hắc mạc.
  • Kết hợp đánh giá cấu trúc võng mạc (độ dày, sự toàn vẹn của lớp ellipsoid zone) với hình ảnh mạch máu để chẩn đoán chính xác các bệnh lý như MacTel type 2.

Tài liệu tham khảo:

Carolyn Major, 2026, From Image to Insight OCT Angiography for Real World Retina, Optometric Education Consultants, Video ID: SNJ326xZLyc.

Xem thêm