Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Anchal Thakur đã trình bày về vai trò của hệ thống Ray Tracing Aberrometry (iTrace) trong việc phân tích quang học mắt, giúp tối ưu hóa kết quả phẫu thuật đục thủy tinh thể và khúc xạ. Hệ thống này hoạt động bằng cách chiếu 64 chùm tia laser tuần tự 4 lần vào các vị trí khác nhau trên võng mạc, tạo ra tổng cộng 256 điểm đo để tính toán độ lệch của sóng ánh sáng (wavefront) so với khi đi vào mắt, từ đó xác định các quang sai nhãn cầu (ocular aberrations).
Nguyên lý và ứng dụng lâm sàng của iTrace
iTrace cho phép tách biệt quang sai giác mạc và quang sai nội nhãn, hỗ trợ bác sĩ trong việc quyết định chỉ định phẫu thuật đục thủy tinh thể. Một chỉ số quan trọng là Dysfunctional Lens Index (DLI), nếu giá trị này dưới 5, điều đó cho thấy có sự hiện diện của quang sai tại thủy tinh thể thay vì giác mạc. Hội chứng thủy tinh thể rối loạn chức năng (dysfunctional lens syndrome) không chỉ do đục thủy tinh thể mà còn do thay đổi hình dạng thủy tinh thể, lenticonus, hoặc mất khả năng điều tiết do lão thị. Ngoài ra, iTrace cung cấp Modulation Transfer Function (MTF) - một thước đo khách quan về độ nhạy tương phản, giúp đánh giá chất lượng thị giác một cách định lượng.
Phân tích lựa chọn IOL và đánh giá hậu phẫu
Trong lập kế hoạch phẫu thuật, iTrace hỗ trợ đánh giá xem bệnh nhân có phải là ứng viên phù hợp cho IOL đa tiêu cự hay không. Các tiêu chí bao gồm: giá trị quang sai bậc cao (higher order aberrations) của giác mạc phải dưới 0.5; và đo lường khách quan Angle Alpha (khoảng cách giữa trục thị giác và trục quang học). Nếu Angle Alpha quá lớn, bệnh nhân có thể không hài lòng với IOL đa tiêu cự. Đối với bệnh nhân có độ bất đối xứng (asphericity) giác mạc là +0.2, tác giả đã lựa chọn IOL có asphericity -0.2 để tối ưu hóa kết quả. Sau phẫu thuật, iTrace giúp xác nhận sự cải thiện của MTF và sự biến mất của các quang sai nội nhãn, ngay cả trong các trường hợp phức tạp như posterior lenticonus.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số điểm đo laser | 256 điểm |
| Ngưỡng DLI gợi ý quang sai nội nhãn | Dưới 5 |
| Ngưỡng quang sai bậc cao giác mạc cho IOL đa tiêu cự | Dưới 0.5 |
| Độ bất đối xứng giác mạc ca lâm sàng | +0.2 |
| Độ bất đối xứng IOL được chọn | -0.2 |
| Phạm vi thị giác (range of vision) ca lâm sàng | 3.03 diopters |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đo đạc trong điều kiện ánh sáng môi trường (ambient light) để đạt được sự giãn đồng tử sinh lý, tránh các sai số do đồng tử co hoặc giãn do thuốc gây ra. Một hạn chế cần lưu ý là việc diễn giải các chỉ số như DLI hay MTF cần kết hợp chặt chẽ với thăm khám lâm sàng trên đèn khe và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác như OCT để tránh chẩn đoán sai lệch.
Lưu ý thực hành
- Luôn đo iTrace trong điều kiện ánh sáng môi trường để đảm bảo đồng tử giãn sinh lý, tránh sai số do co đồng tử hoặc giãn đồng tử do thuốc.
- Sử dụng chỉ số DLI để phân biệt nguồn gốc quang sai (giác mạc hay thủy tinh thể) trước khi quyết định phẫu thuật.
- Kiểm tra Angle Alpha và quang sai bậc cao giác mạc (ngưỡng <0.5) để sàng lọc bệnh nhân phù hợp với IOL đa tiêu cự.
- Sử dụng đường cong độ sâu tiêu cự (depth of focus curve) để đánh giá khả năng đạt được thị giác liên tục của bệnh nhân sau phẫu thuật.
- iTrace là công cụ hữu ích để giải thích cho bệnh nhân khi có sự không hài lòng về thị giác dù kết quả phẫu thuật (thị lực 6/6) được coi là thành công về mặt kỹ thuật.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Anchal Thakur, 2026, AIOC 2026 IC520 T Dr Anchal Thakur Ray Tracing Aberrometry itrace for Corneal and Lens based Ref, AIOS Editor Proceedings 3, Video ID: sxa6mL0AlSs.