Tại hội nghị EPOMEC 2026, các chuyên gia đã thảo luận về vai trò của Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) trong quản lý bệnh Glaucoma và những thay đổi trong thực hành lâm sàng. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng AI không chỉ là một công cụ bổ sung mà đang thay đổi quy trình làm việc, từ việc sàng lọc đến đánh giá nguy cơ mất thị lực trung tâm trong 10 năm tới.
Vai trò của AI trong quản lý Glaucoma
AI được dự báo sẽ thay đổi căn bản cách thức làm việc của bác sĩ nhãn khoa. Thay vì phụ thuộc vào nhiều thiết bị chẩn đoán truyền thống, trong tương lai, bác sĩ có thể chỉ cần sử dụng một thiết bị như máy chụp đáy mắt (fundus camera) để AI ngoại suy kết quả thị trường và đánh giá nguy cơ tiến triển bệnh. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình, giảm thời gian chờ đợi của bệnh nhân tại phòng khám. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo về rủi ro khi phụ thuộc hoàn toàn vào AI. Bác sĩ vẫn cần duy trì kỹ năng lâm sàng, khả năng giải thích kết quả và đưa ra quyết định cuối cùng trong các ca bệnh phức tạp. AI có thể xử lý 90% công việc thường quy, nhưng 10% còn lại đòi hỏi kinh nghiệm chuyên sâu của bác sĩ.
Xu hướng phẫu thuật MIGS và đào tạo
Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu (Minimally Invasive Glaucoma Surgery - MIGS) đang ngày càng phổ biến nhờ thời gian phẫu thuật ngắn, phục hồi nhanh và đường cong học tập dễ dàng hơn so với phẫu thuật lọc truyền thống. Mặc dù MIGS là giải pháp tốt trong ngắn và trung hạn, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì kỹ năng phẫu thuật lọc kinh điển như cắt bè củng mạc (trabeculectomy). Việc chuyển đổi hoàn toàn sang MIGS mà bỏ qua các kỹ thuật truyền thống có thể tạo ra "vòng lặp luẩn quẩn", nơi bác sĩ thiếu kinh nghiệm xử lý các ca bệnh khó, dẫn đến kết quả kém và biến chứng cao hơn. Các trung tâm đào tạo cần đảm bảo bác sĩ trẻ được thực hành đầy đủ các kỹ thuật để duy trì chất lượng điều trị.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ bác sĩ nhãn khoa tổng quát tại hội nghị | 30% đến 40% |
| Tỷ lệ bệnh nhân Glaucoma trong thực hành tổng quát | 20% |
| Số lượng người tham dự trung bình tại các hội nghị | tài liệu không nêu |
| Số lượng thiết bị MIGS chính hiện nay | 2 thiết bị |
Bình luận: Các chuyên gia nhấn mạnh rằng AI sẽ đẩy nhanh tốc độ nghiên cứu và phát hiện các phương pháp điều trị mới ngoài việc chỉ hạ nhãn áp. Hạn chế lớn nhất được nêu ra là nguy cơ "mất kỹ năng" của thế hệ bác sĩ tương lai nếu quá phụ thuộc vào công nghệ. Đây là một cảnh báo quan trọng cho các chương trình đào tạo nội trú hiện nay.
- Duy trì kỹ năng phẫu thuật lọc truyền thống bên cạnh việc áp dụng MIGS.
- Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào AI trong chẩn đoán; cần kiểm tra lại kết quả trên lâm sàng.
- Tăng cường đào tạo cho bác sĩ nhãn khoa tổng quát về cách phát hiện và thời điểm chuyển tuyến Glaucoma.
- Sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ quy trình, không thay thế tư duy lâm sàng.
Tài liệu tham khảo:
Ziad Khoueir, Kaweh Mansouri, Luís Abegão Pinto, 2026, EPOMEC Podcast: AI in Glaucoma Care, EPOMEC Conference, Video ID: 3p8CpDgSqvw.