Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong chẩn đoán tiền sản và các bệnh lý mắt hiếm gặp

Bs Ngô Hữu Thế
11.10.26
Last Updated

Webinar WSPOS Season 5 WWW#3 diễn ra vào ngày 25 tháng 5 năm 2024 đã thảo luận về vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong chẩn đoán tiền sản các bệnh lý mắt hiếm gặp. Các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp đa chuyên khoa giữa bác sĩ nhãn khoa nhi, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ y học bào thai để tối ưu hóa kết quả chẩn đoán.

Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong chẩn đoán tiền sản

Việc đánh giá hốc mắt thai nhi thường được thực hiện trong giai đoạn 18 đến 23 tuần thai kỳ như một phần của siêu âm sàng lọc dị tật chi tiết. Các bác sĩ sử dụng siêu âm để quan sát nhãn cầu, hốc mắt và các cấu trúc liên quan. Khi có chỉ định, việc sử dụng đầu dò tần số cao (high frequency probe) cho phép quan sát chi tiết hơn về mi mắt, thủy tinh thể và các cấu trúc sau nhãn cầu. MRI cũng được sử dụng như một phương thức bổ trợ quan trọng, đặc biệt trong các trường hợp nghi ngờ bệnh lý phức tạp hoặc khi siêu âm không cho kết quả rõ ràng. Trên MRI, thủy tinh thể thường biểu hiện giảm tín hiệu (hypointense) trên chuỗi xung T2, tương phản tốt với dịch kính tăng tín hiệu (hyperintense).

Các bệnh lý mắt hiếm gặp và chẩn đoán hình ảnh

Các chuyên gia đã trình bày nhiều ca lâm sàng về các hội chứng di truyền và dị tật mắt. Ví dụ, trong hội chứng Cornelia de Lange, các dấu hiệu bao gồm lông mày liên tục, dị tật tim phức tạp và ngón tay móc. Đối với các trường hợp nghi ngờ hội chứng Fraser, việc siêu âm tập trung vào tình trạng mi mắt dính liền (cryptophthalmos) và các bất thường về thận. Ngoài ra, việc phát hiện sớm các bất thường như microphthalmia (nhãn cầu nhỏ) hoặc anophthalmia (không nhãn cầu) là rất quan trọng để tư vấn di truyền. Persistent Fetal Vasculature (PFV) cũng được thảo luận như một nguyên nhân gây bong võng mạc do lực kéo, có thể được phát hiện qua siêu âm và xác nhận bằng MRI.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời điểm sàng lọc dị tật18 đến 23 tuần thai kỳ
Tỷ lệ phát hiện thêm bằng MRI1 đến 5% sau siêu âm neurosonogram bình thường
Thời điểm hyoid artery thoái triển30 tuần thai kỳ
Bình luận: Các diễn giả nhấn mạnh rằng chẩn đoán hình ảnh tiền sản không thay thế cho tư vấn di truyền mà là công cụ bổ trợ đắc lực. Hạn chế lớn nhất được nêu là sự phụ thuộc vào kỹ năng người thực hiện siêu âm (operator dependent) và độ phân giải của máy móc đối với các cấu trúc cực nhỏ như khối u nguyên bào võng mạc (retinoblastoma) giai đoạn sớm.
  • Tăng cường phối hợp đa chuyên khoa (Fetal Medicine Specialists, Radiologists, Pediatric Ophthalmologists) trong quản lý thai kỳ có nguy cơ cao.
  • Sử dụng MRI bổ trợ khi siêu âm sàng lọc cho kết quả không rõ ràng hoặc nghi ngờ bệnh lý phức tạp.
  • Thực hiện tư vấn di truyền sớm cho các gia đình có tiền sử bệnh lý mắt di truyền.
  • Ghi chép hồ sơ hình ảnh chi tiết để theo dõi sự tiến triển của các tổn thương theo thời gian.
  • Cần thận trọng khi chẩn đoán các bệnh lý mắt hiếm gặp dựa trên hình ảnh đơn thuần mà không có bằng chứng di truyền học.

Tài liệu tham khảo:

WSPOS Official, 2024, WSPOS Season 5 WWW#3: 'Role of imaging in Prenatal Diagnosis and Rare Eye Diseases', YouTube Video ID: -uaosjPmyzg.

Xem thêm