Bài giảng tại AIOS Editor Proceedings 2026 (AIOC2026) về chủ đề xây dựng cơ sở y tế nhãn khoa đã trình bày các chiến lược phát triển mô hình chi phí thấp (low cost models) và bài học kinh nghiệm từ hệ thống Disha. Một cơ sở y tế không chỉ đơn thuần là nơi điều trị mà còn là trung tâm đào tạo, nghiên cứu, học thuật và đổi mới, đòi hỏi khả năng mở rộng (scalability) và sự bền vững lâu dài.
Tầm quan trọng của mô hình tổ chức
Việc xây dựng một tổ chức y tế đòi hỏi tầm nhìn của người lãnh đạo trẻ. Các mô hình như Disha, LBPI hoặc Aravind là những ví dụ điển hình về cách tổ chức có thể phát triển bền vững. Trong bối cảnh nhãn khoa hiện nay, với hơn 9,5 triệu ca phẫu thuật đục thủy tinh thể (cataracts) được thực hiện trên toàn quốc, số lượng này vượt xa tổng số ca tại Mỹ, Trung Quốc và Châu Âu cộng lại. Do đó, thách thức hiện tại là khả năng thâm nhập vào các khu vực khó tiếp cận (last mile situation). Các tổ chức cần phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các tập đoàn lớn và các thực hành y tế đã được thiết lập sẵn, đồng thời phải cân bằng giữa mục tiêu phúc lợi xã hội và định hướng tư nhân.
Chiến lược vận hành và tài chính
Để bắt đầu, người hành nghề cần lựa chọn địa điểm phù hợp, ưu tiên các khu vực có nền kinh tế đang phát triển. Việc kết hợp các phòng khám nhỏ vào buổi sáng và buổi tối tại các địa điểm khác nhau giúp tăng tính linh hoạt. Khi quy mô phát triển, việc thành lập trung tâm phẫu thuật dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn (private limited company) là phù hợp với cấu trúc vốn thị trường hiện nay. Các chi phí ban đầu có thể được tối ưu hóa thông qua việc thuê mặt bằng, chia sẻ doanh thu với chủ đất (từ 7-10%), mua thiết bị trả góp (higher purchase) và sử dụng nhân sự đa nhiệm (multitasking). Việc lập kế hoạch lịch trình chặt chẽ, ví dụ như 4 ngày làm việc tại phòng khám ngoại trú và 2 ngày tại bệnh viện, giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc của bác sĩ và nhân viên.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số lượng bệnh viện (Disha) | 20 bệnh viện |
| Số lượng tư vấn viên toàn thời gian | 106 người |
| Số lượng bệnh nhân khám mỗi năm | 1,5 triệu bệnh nhân |
| Số lượng phẫu thuật đục thủy tinh thể mỗi năm | Hơn 100.000 ca |
| Số lượng tiêm nội nhãn mỗi năm | Khoảng 20.000 ca |
| Doanh thu dự kiến năm 2026 | Khoảng 475 crore |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh rằng chi phí thấp là hệ quả của hiệu quả vận hành (efficiency), không phải là cắt giảm chất lượng. Một điểm quan trọng là việc tái định giá cổ phần (equity) sau mỗi 3-5 năm dựa trên đóng góp giá trị (EBITDA) của từng bác sĩ để duy trì sự gắn kết. Hạn chế của mô hình này là sự phụ thuộc lớn vào khả năng quản trị tài chính và sự đồng thuận giữa các thành viên sáng lập, vốn thường dễ xảy ra xung đột khi quy mô tổ chức mở rộng.
Bài học thực hành cho tương lai
- Xây dựng mô hình dựa trên sự minh bạch về tài chính và các hợp đồng pháp lý rõ ràng ngay từ đầu.
- Tận dụng các nguồn vốn từ nhà đầu tư thiên thần hoặc ngân hàng khi quy mô đã đủ lớn.
- Ưu tiên sự linh hoạt trong nhân sự và tối ưu hóa quy trình làm việc để giảm chi phí vận hành.
- Chú trọng vào việc đào tạo và nghiên cứu để duy trì giá trị cốt lõi của tổ chức.
- Thực hiện hợp nhất (consolidation) các thực hành nhỏ để đạt được sự tăng trưởng vô cơ (inorganic growth) và gia tăng giá trị thị trường.
Tài liệu tham khảo:
Debasish Bhattacharya, 2026, AIOC2026 GP125 T Dr Debasish Bhattacharya Building Institution Disha Low cost models, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: S9nKO2gCxG4.