Tại hội nghị AIOC 2026, bài giảng GP152 của Dr. Chitra Ramamurthy đã trình bày các chiến lược xử trí biến chứng trong phẫu thuật SMILE (Small Incision Lenticule Extraction) thông qua phân tích các ca lâm sàng cụ thể. Phẫu thuật SMILE, dù có độ an toàn cao, vẫn tiềm ẩn các thách thức kỹ thuật như sót mảnh mô (lenticule remnant), biến chứng do mất lực hút (suction loss) hoặc sự phát triển của biểu mô (epithelial ingrowth) sau phẫu thuật.
Xử trí sót mảnh mô lenticule
Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra kỹ lưỡng mảnh mô sau khi lấy. Trong một ca lâm sàng, việc sót mảnh mô dẫn đến khúc xạ sau phẫu thuật là -2.00D với 3.50D loạn thị. Để xác định mảnh mô còn sót lại, tác giả sử dụng nhuộm Trypan Blue (pha loãng 1:10) để làm nổi bật mảnh mô còn sót dưới vạt (cap). Kỹ thuật xử trí bao gồm việc tách nhẹ nhàng giữa mảnh mô và vạt, đảm bảo không làm rách vết mổ chính. Việc sử dụng ASOC (Anterior Segment Optical Coherence Tomography) là công cụ hỗ trợ đắc lực để xác định vị trí và độ dày của mảnh mô còn sót trước khi can thiệp lại.
Quản lý biến chứng mất lực hút và ectasia
Tỷ lệ mất lực hút trong SMILE được báo cáo là dưới 2%. Trong trường hợp mất lực hút, tác giả khuyến cáo nên dừng phẫu thuật, không cố gắng thực hiện lại ngay trên cùng một đường cắt. Thay vào đó, cần tạo một đường rạch mới và thực hiện lại quy trình. Đối với biến chứng ectasia (giãn lồi giác mạc) sau phẫu thuật, tác giả cảnh báo không nên thực hiện SMILE cho các trường hợp cận thị trên -8.00D. Trong ca lâm sàng được báo cáo, bệnh nhân bị ectasia sau 4 năm, được xử trí bằng đặt vòng nội mô (intacs) kết hợp với cross-linking. Phân tích tế bào học cho thấy nồng độ cytokine tiền viêm tăng cao và nồng độ LOX thấp, gợi ý yếu tố di truyền trong bệnh sinh.
Xử trí Epithelial Ingrowth
Sự phát triển của biểu mô vào trong là biến chứng cần xử trí sớm. Kỹ thuật bao gồm việc tạo khoảng cách, nạo sạch biểu mô tại vị trí tăng sinh và bơm rửa. Tác giả sử dụng Mitomycin C 0.02% hoặc cồn isopropyl để ngăn ngừa tái phát. Kết quả theo dõi cho thấy độ đục giác mạc giảm dần và biến mất sau 3 tháng. Tác giả lưu ý không làm trầy xước vết mổ trong quá trình thao tác để tránh đưa tế bào biểu mô vào sâu bên trong.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ mất lực hút (suction loss) | Dưới 2% |
| Thời gian tạo đường cắt (Visumax 800) | 8 giây |
| Nồng độ Mitomycin C sử dụng | 0.02% |
| Thời gian theo dõi mờ giác mạc sau debridement | 3 tháng |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật xử trí biến chứng như dùng Trypan Blue để nhuộm mảnh mô sót hoặc sử dụng Mitomycin C trong Epithelial Ingrowth là những kinh nghiệm lâm sàng quý báu, tuy nhiên cần thận trọng với độc tính của hóa chất trên tế bào nội mô giác mạc.
- Luôn kiểm tra kỹ mảnh mô sau khi lấy để đảm bảo không sót mô.
- Sử dụng ASOC để xác định chính xác vị trí mảnh mô còn sót trước khi can thiệp lại.
- Không cố gắng thực hiện lại phẫu thuật ngay lập tức trên cùng một đường cắt khi mất lực hút.
- Tránh thực hiện SMILE cho các trường hợp cận thị trên -8.00D để giảm nguy cơ ectasia.
- Thao tác nhẹ nhàng tại vết mổ để tránh đưa tế bào biểu mô vào trong gây Epithelial Ingrowth.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Chitra Ramamurthy, 2026, Intra operative SMILE lenticule complications, AIOS Editor Proceedings 3, Video ID: L8eYJqt38P0.