Các báo cáo khoa học tại phiên Comprehensive Ophthalmology I - AIOC 2026

Bs Ngô Hữu Thế
16.11.26
Last Updated

Phiên họp Comprehensive Ophthalmology I tại hội nghị AIOC 2026 đã trình bày các nghiên cứu quan trọng về biến chứng nhãn khoa sau xạ trị, kỹ thuật kiểm tra rò rỉ vết mổ, ứng dụng 3D trong đào tạo thị trường, kỹ thuật cố định IOL và ứng dụng AI trong nhãn khoa. Các báo cáo tập trung vào việc cải thiện quy trình lâm sàng và tối ưu hóa kết quả điều trị cho bệnh nhân.

Biến chứng nhãn khoa sau xạ trị vùng đầu cổ

Nghiên cứu quan sát cắt ngang trên 90 bệnh nhân cho thấy xạ trị vùng đầu cổ là con dao hai lưỡi, gây tổn thương cấu trúc nhãn khoa lành tính. Các biến chứng bao gồm bệnh lý bề mặt nhãn cầu, đục thủy tinh thể (cataract), phù kết mạc (chemosis), bệnh võng mạc do bức xạ (radiation retinopathy) và bệnh lý thần kinh thị giác. Kết quả cho thấy 78/90 bệnh nhân có biểu hiện nhãn khoa. Tỷ lệ mắc bệnh khô mắt (dry eye disease) là 50%, trong đó nhóm liều xạ 55-60 Gray có tỷ lệ 39,28%. Số lượng biến chứng trung bình trên mỗi bệnh nhân tăng theo liều xạ: 3,82 (liều 55-60 Gray), 3,51 (liều 60-65 Gray) và 4,61 (liều >65 Gray). Giai đoạn ung thư (giai đoạn 3 và 4) là yếu tố dự báo đáng kể về mức độ nghiêm trọng của biến chứng.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lập kế hoạch xạ trị cá thể hóa và theo dõi nhãn khoa định kỳ để ngăn ngừa mất thị lực.

Validation of Betadine Dilution Sign cho rò rỉ vết mổ

Nghiên cứu trên 100 mắt phẫu thuật phacoemulsification (phaco) đánh giá dấu hiệu pha loãng Betadine (Betadine dilution sign) để phát hiện rò rỉ vết mổ so với tiêu chuẩn vàng là chụp cắt lớp quang học trong phẫu thuật (Intraoperative OCT - IOC). Dấu hiệu này được xác định bằng dòng chảy nhạt màu do thủy dịch làm loãng dung dịch Betadine 5% tại vết mổ. Kết quả cho thấy 11% mắt có dấu hiệu rò rỉ dương tính, được xác nhận bởi IOC. Độ dài trục nhãn cầu (axial length) không phải là yếu tố nguy cơ độc lập cho rò rỉ vết mổ, nhưng độ cứng nhân thủy tinh thể (cataract grade) có tương quan thuận với dấu hiệu rò rỉ (p=0,03). Đây là phương pháp chi phí bằng không, nhanh chóng và có thể áp dụng trong các cơ sở hạn chế nguồn lực.

Ứng dụng mô hình 3D trong đào tạo thị trường

Nghiên cứu đánh giá công cụ giảng dạy 3D cho bác sĩ nội trú trong việc hiểu các khái niệm thị trường (visual field) và bệnh lý glaucoma. Các mô hình 3D được in bằng vật liệu PLA giúp chuyển đổi dữ liệu 2D thành hill of vision 3D, giúp bác sĩ nội trú hiểu rõ hơn về các khái niệm như co rút isopter (isopter contraction) và scotoma. Kết quả khảo sát bằng thang đo Likert cho thấy sự hài lòng cao và cải thiện đáng kể khả năng giải thích các báo cáo thị trường so với phương pháp giảng dạy truyền thống.

Kỹ thuật cố định IOL 27-gauge MIVS

Nghiên cứu hồi cứu trên 36 bệnh nhân đánh giá kỹ thuật cố định củng mạc IOL (scleral fixation of intraocular lens) sử dụng hệ thống 27-gauge MIVS (Micro-Incision Vitrectomy Surgery). Kết quả cho thấy thị lực BCVA cải thiện đáng kể sau 3 tháng. Độ nghiêng IOL (tilt) trung bình là 3,58° và độ lệch tâm (decentration) là 22 mm, được coi là chấp nhận được về mặt lâm sàng. Các biến chứng sớm như xuất huyết dịch kính (vitreous hemorrhage) và bong hắc mạc (choroidal detachment) tự giới hạn hoặc đáp ứng tốt với steroid đường uống.

Đánh giá dòng chảy thủy dịch bằng Aquasangography

Nghiên cứu quan sát trên 20 bệnh nhân Glaucoma góc đóng nguyên phát (PACG) sử dụng kỹ thuật Aquasangography để đánh giá dòng chảy thủy dịch. Kết quả cho thấy dòng chảy có tính phân đoạn (segmental outflow), cao nhất ở góc mũi và thấp nhất ở góc thái dương. Mức độ nghiêm trọng của bệnh có tương quan nghịch với cường độ tín hiệu dòng chảy. Nghiên cứu gợi ý tiềm năng của các thủ thuật phẫu thuật glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS) nhắm mục tiêu dựa trên bản đồ dòng chảy này.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu xạ trị90 bệnh nhân
Tỷ lệ khô mắt50%
Cỡ mẫu nghiên cứu rò rỉ vết mổ100 mắt
Tỷ lệ rò rỉ vết mổ11%
Cỡ mẫu nghiên cứu cố định IOL36 bệnh nhân
Độ nghiêng IOL trung bình3,58 độ
Cỡ mẫu nghiên cứu Aquasangography20 bệnh nhân
  • Sử dụng các kỹ thuật xạ trị hiện đại như IMRT hoặc IGRT để giảm thiểu tổn thương cấu trúc nhãn khoa.
  • Áp dụng dấu hiệu pha loãng Betadine như một kiểm tra an toàn chi phí thấp cuối phẫu thuật phaco.
  • Sử dụng mô hình 3D để cải thiện khả năng diễn giải thị trường cho bác sĩ nội trú.
  • Kỹ thuật cố định IOL 27-gauge MIVS là lựa chọn thay thế an toàn với độ nghiêng và lệch tâm thấp.
  • Aquasangography có tiềm năng hướng dẫn phẫu thuật MIGS cá thể hóa trong tương lai.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, 2026, Free Paper Comprehensive Ophthalmology I, aioseditorproceedings, https://www.youtube.com/watch?v=YNjjzQr5BIA

Xem thêm