Hội nghị AIOC 2026 về phẫu thuật khúc xạ đã trình bày các báo cáo khoa học (free papers) tập trung vào tối ưu hóa kết quả thị giác cho bệnh nhân lão thị và cận thị cao. Các nghiên cứu bao gồm việc sử dụng phần mềm mô phỏng Zoom để lập kế hoạch điều trị lão thị, cấy ghép Phakic ICL cho bệnh nhân lão thị sớm, so sánh PRK transepithelial với PRK có hỗ trợ cồn, và kỹ thuật Smile Extra tích hợp cross-linking.
Mô phỏng Zoom và điều chỉnh độ cầu (Q-value) trong lão thị
Kỹ thuật CAM (Controlled Asphericity Modulation) sử dụng phần mềm Zoom simulator để lập kế hoạch điều trị lão thị trên nền tảng Alcon Wavelight. Cơ chế dựa trên việc tạo ra độ sâu trường ảnh (depth of focus) bằng cách điều chỉnh giá trị Q (Q-value) ở ngoại vi giác mạc, làm thay đổi hình dạng giác mạc thành hyper-prolate. Nghiên cứu hồi cứu trên 52 mắt của 26 bệnh nhân (tuổi trung bình 48) cho thấy 88% bệnh nhân đạt thị lực xa binocular 6/6 hoặc tốt hơn, và 100% đạt thị lực gần J3 hoặc tốt hơn sau 6 tháng. Tác giả nhấn mạnh việc giới hạn thay đổi giá trị Q tối đa là 0.36 để tránh ảnh hưởng đến độ tương phản (contrast sensitivity).
Phakic ICL cho cận thị ở người lão thị sớm
Nghiên cứu quan sát hồi cứu trên 20 mắt của 10 bệnh nhân (tuổi trung bình 46) đánh giá hiệu quả của Phakic ICL kết hợp monovision. Bệnh nhân có độ cận từ -2.5D đến -19.5D. Kết quả cho thấy 100% đạt mục tiêu khúc xạ, không có biến chứng trong phẫu thuật. Tác giả cho rằng Phakic ICL bảo tồn cơ sinh học giác mạc và là lựa chọn thay thế tốt cho laser khi độ cận cao hoặc giác mạc không phù hợp. Theo dõi sau 6 tháng cho thấy kết quả ổn định, không có hiện tượng đục thủy tinh thể (cataract) hay tăng nhãn áp.
So sánh Transepithelial PRK và Alcohol-assisted PRK
Nghiên cứu đối chứng đối bên (contralateral eye study) trên 40 mắt của 20 bệnh nhân (18-45 tuổi) so sánh hai phương pháp PRK. Kết quả cho thấy transepithelial PRK (transPRK) có tốc độ biểu mô hóa nhanh hơn 40% và giảm đau đáng kể trong ngày đầu tiên so với phương pháp dùng cồn. Hiệu quả thị lực sau 12 tháng là tương đương giữa hai nhóm. Tác giả kết luận transPRK là phương pháp an toàn, hiệu quả và giảm thiểu rủi ro độc tính của cồn.
Smile Extra và bổ sung Lactoferrin đường uống
Smile Extra tích hợp cross-linking (CXL) được thực hiện trên 38 mắt của 19 bệnh nhân (tuổi trung bình 25.21) để ngăn ngừa ectasia ở các trường hợp giác mạc mỏng hoặc địa hình giác mạc nghi ngờ. Ngoài ra, một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) trên 128 bệnh nhân đánh giá tác động của lactoferrin đường uống (250mg BD) đối với khô mắt sau phẫu thuật khúc xạ. Kết quả cho thấy nhóm dùng lactoferrin có cải thiện đáng kể các chỉ số OSDI, NIBUT và Schirmer test sau 3 tháng so với nhóm giả dược.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu lão thị | 52 mắt, 26 bệnh nhân |
| Tuổi trung bình nhóm lão thị | 48 tuổi |
| Cỡ mẫu nghiên cứu Phakic ICL | 20 mắt, 10 bệnh nhân |
| Cỡ mẫu nghiên cứu PRK | 40 mắt, 20 bệnh nhân |
| Cỡ mẫu nghiên cứu Smile Extra | 38 mắt, 19 bệnh nhân |
| Liều Lactoferrin | 250mg, 2 lần/ngày |
Bình luận: Các kỹ thuật được trình bày tại AIOC 2026 cho thấy xu hướng cá thể hóa trong phẫu thuật khúc xạ. Việc sử dụng mô phỏng Zoom và Smile Extra là các bước tiến trong việc quản lý rủi ro ectasia và lão thị. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chủ yếu là hồi cứu hoặc cỡ mẫu nhỏ, cần các thử nghiệm lâm sàng lớn hơn để khẳng định tính bền vững. Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Ưu tiên sử dụng phần mềm mô phỏng để lập kế hoạch điều trị lão thị nhằm tối ưu hóa độ sâu trường ảnh.
- Cân nhắc Phakic ICL cho bệnh nhân cận thị cao có lão thị sớm để bảo tồn cơ sinh học giác mạc.
- Ưu tiên kỹ thuật transPRK thay vì PRK dùng cồn để tăng tốc độ hồi phục biểu mô và giảm đau.
- Sử dụng Smile Extra cho các trường hợp giác mạc mỏng hoặc có địa hình giác mạc borderline.
- Cân nhắc bổ sung lactoferrin đường uống như một liệu pháp hỗ trợ giảm triệu chứng khô mắt sau phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
AIOC, 2026, AIOC 2026 Free Paper Refractive Surgery, aioseditorproceedings, Video ID: 80uLs2Tydzc