Phiên họp Think Under The Apple Tree tại AIOC 2026 đã giới thiệu 10 dự án đổi mới sáng tạo trong nhãn khoa, tập trung vào các thiết bị hỗ trợ phẫu thuật, kiểm soát cận thị và công cụ chẩn đoán. Các bài trình bày được đánh giá dựa trên 5 tiêu chí: tính mới (20 điểm), ứng dụng thực tế (20 điểm), tác động lâm sàng (20 điểm), hiệu quả chi phí (20 điểm) và khả năng thương mại hóa (20 điểm).
Omega Ring: Thiết bị giãn đồng tử
Omega Ring là một thiết bị giãn đồng tử (pupil expander) mới, được mô tả là mềm, mịn và nhẹ. Thiết bị này có thể được đưa vào mắt thông qua vết mổ tối thiểu 1.8 mm bằng cách sử dụng móc Lester và móc Sinski. Omega Ring tạo ra đồng tử hình vuông kích thước 6x6 mm, giúp hỗ trợ thực hiện xé bao trước (capsulorhexis) đường kính 5.75 mm. Thiết bị này có thể được cấy ghép ở bất kỳ giai đoạn nào của phẫu thuật. Theo báo cáo, thiết bị này có độ ổn định cao, không bị xê dịch khi thao tác và dễ dàng tháo bỏ bằng kẹp Macersonen. Omega Ring được làm từ vật liệu tái sử dụng, giúp giảm đáng kể chi phí mỗi ca phẫu thuật xuống còn 50 rupee. Tác giả báo cáo kinh nghiệm trên 90-95 ca với không ghi nhận biến chứng.
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Thiết bị giãn đồng tử cơ học là giải pháp thay thế hữu ích trong các trường hợp đồng tử nhỏ hoặc hội chứng đồng tử co rút trong phẫu thuật Phaco.
Thiết bị MyRed: Kiểm soát cận thị bằng ánh sáng
MyRed là thiết bị sử dụng liệu pháp điều biến ánh sáng (photobiomodulation) với ánh sáng đỏ (650 nm) và ánh sáng hổ phách (600 nm) để ổn định cận thị ở trẻ em. Cơ chế tác động bao gồm tăng lưu lượng máu mạch mạc, giảm thiếu oxy củng mạc, tăng sản xuất ATP và nitric oxide, từ đó làm dày củng mạc cực sau khoảng 18-30 micron. Liệu trình khuyến cáo là 3 phút mỗi lần, hai lần mỗi ngày (sáng và tối), ngoại trừ Chủ nhật. Theo tác giả, thiết bị này giúp ổn định cận thị trong thời gian theo dõi 24 tháng. Một nghiên cứu nhỏ trên 10 trẻ em cho thấy mắt được điều trị bằng ánh sáng đỏ có mức tiến triển cận thị thấp hơn (-0.25 D) so với mắt không được điều trị (-1.25 D) sau 1 năm.
Iris Claw Lens tùy chỉnh cho Microcornea
Báo cáo giới thiệu việc sử dụng kính Iris Claw tùy chỉnh (customized) cho các trường hợp giác mạc nhỏ (microcornea) khi không có hỗ trợ bao sau (PC support). Kính được thiết kế một mảnh PMMA, kích thước tổng thể 5 mm và kích thước haptic 3.5 mm. Kỹ thuật này nhằm tránh tình trạng quá tải tiền phòng dẫn đến glaucoma và viêm màng bồ đào mãn tính. Tác giả nhấn mạnh việc tùy chỉnh kích thước dựa trên đường kính giác mạc của từng bệnh nhân.
SK Knife: Dao phẫu thuật chuyên dụng
SK Knife là loại dao kim loại được thiết kế đặc biệt để tạo đường rạch an toàn trong phẫu thuật Phaco, đặc biệt hữu ích cho các trường hợp giác mạc mỏng hoặc củng mạc mềm. Dao có độ dày 90 micron, được phủ Teflon và có bộ phận chặn (stopper) để tránh đâm quá sâu. Thiết bị này được thiết kế để tạo đường rạch hình hộp (box incision) mà không cần dùng vòng Thornton để cố định nhãn cầu. Dao có thể được hấp tiệt trùng và tái sử dụng ít nhất 30 lần mà vẫn duy trì độ sắc bén.
Ứng dụng đo góc Alpha trên Smartphone
Ứng dụng di động này được thiết kế để đo góc alpha (angle alpha) như một công cụ sàng lọc lâm sàng, đặc biệt hữu ích cho các bác sĩ không có quyền truy cập vào các thiết bị đo sinh trắc học quang học đắt tiền. Ứng dụng yêu cầu người dùng sử dụng camera có độ phân giải cao với zoom quang học. Nghiên cứu trên 40 mắt cho thấy kết quả đo từ ứng dụng có sự tương đồng tốt với thiết bị Master 700. Ứng dụng hiện có sẵn trên Android và đang được phát triển cho iOS.
Ứng dụng vẽ đáy mắt bằng Gemini Pro
Dự án này sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) Gemini Pro để phát triển ứng dụng vẽ sơ đồ đáy mắt kỹ thuật số. Ứng dụng cho phép bác sĩ vẽ sơ đồ võng mạc, bao gồm bong võng mạc và các vết rách, sau đó chuyển đổi thành hình ảnh 3D. Mục tiêu là thay thế sơ đồ giấy truyền thống, giúp lưu trữ dữ liệu dễ dàng và hỗ trợ giáo dục bệnh nhân.
Mô hình đào tạo nội soi mũi bằng Silicon
Mô hình này được thiết kế để đào tạo kỹ năng nội soi mũi cho các bác sĩ nhãn khoa thực hiện phẫu thuật lệ đạo (DCR). Mô hình được tạo từ hai mảnh silicon dựa trên giải phẫu mũi thực tế, giúp bác sĩ làm quen với việc xử lý ống nội soi và nhận diện cấu trúc mũi. Khảo sát trên các học viên cho thấy điểm số về sự thoải mái khi xử lý dụng cụ tăng lên sau khi sử dụng mô hình.
Sentinel Buckle Shunt
Thiết bị này là sự kết hợp giữa đai củng mạc (scleral buckle) và thiết bị dẫn lưu glaucoma (glaucoma drainage device) trong một hệ thống duy nhất. Thiết kế bao gồm một rãnh ở phần trước của đai để đặt ống dẫn lưu, giúp quản lý các trường hợp bong võng mạc phức tạp có nguy cơ cao phát triển glaucoma thứ phát. Thiết bị sử dụng tantelum để hỗ trợ dẫn lưu và có thể được theo dõi bằng X-quang.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Omega Ring - Vết mổ tối thiểu | 1.8 mm |
| Omega Ring - Kích thước đồng tử | 6x6 mm |
| MyRed - Bước sóng ánh sáng | 600 nm (hổ phách), 650 nm (đỏ) |
| MyRed - Thời gian điều trị | 3 phút/lần, 2 lần/ngày |
| SK Knife - Độ dày lưỡi dao | 90 micron |
| Ứng dụng đo góc Alpha - Cỡ mẫu | 40 mắt |
| Mô hình nội soi mũi - Điểm số học viên | 8/10 |
- Cân nhắc sử dụng các thiết bị hỗ trợ giãn đồng tử cơ học như Omega Ring để tối ưu hóa phẫu thuật Phaco trong các trường hợp đồng tử nhỏ.
- Ứng dụng các công cụ kỹ thuật số như ứng dụng đo góc alpha để sàng lọc bệnh nhân trước khi cấy ghép IOL cao cấp tại các cơ sở không có thiết bị đo chuyên dụng.
- Tận dụng các mô hình đào tạo chi phí thấp (như mô hình silicon nội soi mũi) để nâng cao kỹ năng cho bác sĩ nội trú và bác sĩ thực hành tổng quát.
- Sử dụng các công cụ hỗ trợ vẽ sơ đồ đáy mắt kỹ thuật số để cải thiện việc lưu trữ hồ sơ bệnh án và giáo dục bệnh nhân.
- Cân nhắc các giải pháp tích hợp như Sentinel Buckle Shunt cho các ca bong võng mạc phức tạp có nguy cơ cao bị glaucoma.
Tài liệu tham khảo:
Aioseditorproceedings, 2026, AIOC 2026 GP114 Think Under The Apple Tree Session Final, YouTube, Video ID: yILgIoCzLHg.