Phiên hội thảo AIOC 2026 GP133 về các đổi mới trong nhãn khoa đã trình bày nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm tối ưu hóa kết quả phẫu thuật và quản lý dữ liệu lâm sàng. Các báo cáo tập trung vào việc cải tiến dụng cụ phẫu thuật đục thủy tinh thể và ứng dụng nền tảng kỹ thuật số trong tầm soát bệnh lý mắt cộng đồng.
Trishul: Dụng cụ chopper mới cho phẫu thuật đục thủy tinh thể cứng
Trishul là một loại chopper mới được thiết kế dựa trên nguyên lý máy cơ học cổ điển và lý thuyết Griffith về gãy vỡ giòn (brittle fracture). Dụng cụ này được phát triển để giải quyết khó khăn trong việc phân tách nhân cứng (hard cataract) mà các loại chopper hiện tại với đầu tip phẳng thường gặp phải. Thiết kế của Trishul bao gồm ba cạnh giúp thực hiện thao tác đa hướng, hỗ trợ phẫu thuật viên cả thuận tay phải và tay trái. Cơ chế hoạt động dựa trên việc tạo ra lực gãy ngang (transversal fracture force) khi đầu tip được móc vào vùng xích đạo (equator) của nhân, giúp nhân tách thành các mảnh tự do một cách an toàn và hiệu quả, từ đó giảm thiểu tổn thương tế bào nội mô.
Ứng dụng nền tảng ODK trong quản lý dữ liệu nhãn khoa
Nền tảng ODK (Open Data Kit) đã được triển khai để số hóa quy trình thu thập dữ liệu trong các chương trình tầm soát thị lực học đường và khảo sát khiếm thị ở trẻ em. Hệ thống này thay thế các biểu mẫu giấy truyền thống, cho phép nhập dữ liệu thời gian thực thông qua ứng dụng di động, hỗ trợ phân tích tự động và tạo báo cáo hàng ngày. Nền tảng này bao gồm hai thành phần chính: ứng dụng tầm soát thị lực (dựa trên biểu đồ ETDRS) và công cụ ghi dữ liệu DECA. Hệ thống cho phép lưu trữ dữ liệu ngoại tuyến và đồng bộ hóa khi có kết nối internet, giúp cải thiện đáng kể hiệu quả giám sát và quản lý chương trình ở cấp quốc gia.
Thiết bị hỗ trợ đâm kim (Puncher Assist Device) cho thuốc đa liều
Nghiên cứu về thiết bị hỗ trợ đâm kim (puncher assist device) được thực hiện nhằm giảm thiểu sự hình thành các mảnh vụn cao su (coring) khi rút thuốc từ lọ đa liều. Kết quả phân tích bằng kính hiển vi điện tử quét (SEM) và phân tích EDX cho thấy việc sử dụng thiết bị này giúp giảm đáng kể số lượng mảnh vụn cao su so với phương pháp đâm kim truyền thống vào trung tâm nút cao su. Thiết bị có các vạch đánh dấu (N1, N2) giúp phẫu thuật viên thực hiện các lần đâm kim tại các vị trí khác nhau trên nút cao su, từ đó kéo dài tuổi thọ của nút và đảm bảo an toàn cho dung dịch thuốc.
Kỹ thuật Fish Hook trong xử lý thủy tinh thể lệch
Kỹ thuật Fish Hook được giới thiệu như một phương pháp đơn giản để xử lý các trường hợp thủy tinh thể hoặc phức hợp túi bao bị lệch. Bằng cách sử dụng một kim 24 gauge được uốn cong đầu tip, phẫu thuật viên có thể móc vào vùng khe giữa bao và quang học của thủy tinh thể để cố định và lấy ra một cách an toàn. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích trong các tình huống phức tạp khi các loại kẹp (forceps) thông thường không thể giữ chắc chắn do bề mặt trơn trượt, giúp giảm thiểu nguy cơ tổn thương cấu trúc nhãn cầu.
Canula đầu phẳng trong phẫu thuật Phacoemulsification
Việc sử dụng canula đầu phẳng (flat tipped canula) trong phẫu thuật Phacoemulsification (phaco) mang lại sự ổn định cho tiền phòng và độ chính xác cao trong quá trình thủy phân (hydrodissection). So với canula đầu tròn, canula đầu phẳng tạo ra dòng chảy tầng (laminar flow) ổn định, giảm thiểu sự nhiễu loạn trong tiền phòng. Thiết kế này giúp phẫu thuật viên thực hiện các thao tác chính xác hơn, giảm nguy cơ tổn thương mô và hỗ trợ tốt hơn trong việc đóng kín vết mổ (hydro sealing).
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu mảnh vụn cao su | 12 nút cao su |
| Kích thước kim thử nghiệm | 23, 26 và 30 gauge |
| Thể tích nước khử ion tiêm | 200 microL |
| Số lượng mảnh vụn (30G với pad) | Rất ít |
| Kích thước mảnh vụn (20G với pad) | 5 đến 10 microns |
Bình luận: Các đổi mới được trình bày tập trung vào việc cải tiến dụng cụ cơ học và ứng dụng công nghệ số để giải quyết các thách thức lâm sàng thực tế. Việc sử dụng canula đầu phẳng và thiết bị hỗ trợ đâm kim là những cải tiến thực dụng, dễ áp dụng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các dữ liệu về hiệu quả của thiết bị hỗ trợ đâm kim dựa trên nghiên cứu thực nghiệm trong phòng thí nghiệm (wet lab), do đó cần thêm các nghiên cứu lâm sàng để đánh giá tác động thực tế trên bệnh nhân. Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Áp dụng kỹ thuật Fish Hook bằng kim uốn cong để xử lý các trường hợp thủy tinh thể lệch khó nắm bắt.
- Sử dụng thiết bị hỗ trợ đâm kim (puncher assist device) khi rút thuốc từ lọ đa liều để giảm thiểu mảnh vụn cao su.
- Chuyển đổi sang sử dụng canula đầu phẳng để tăng độ ổn định tiền phòng và độ chính xác trong thủy phân.
- Triển khai nền tảng ODK để số hóa quy trình thu thập dữ liệu tầm soát thị lực, giúp quản lý hiệu quả hơn.
- Tận dụng các công cụ kỹ thuật số để theo dõi dữ liệu thời gian thực, hỗ trợ ra quyết định lâm sàng và chính sách y tế.
Tài liệu tham khảo:
AIOC, 2026, AIOC 2026 GP133 Innovations in Ophthalmology, YouTube, Video ID: FOOFvuDTQKY.