Hiệu quả phẫu thuật giải áp hốc mắt trên bệnh nhân bệnh mắt Graves và chất lượng cuộc sống

Bs Ngô Hữu Thế
21.11.26
Last Updated

Nghiên cứu hồi cứu trên 30 bệnh nhân (56 hốc mắt) mắc bệnh mắt Graves (Graves Ophthalmopathy - GO) mức độ trung bình đến nặng đã được thực hiện để đánh giá hiệu quả của phẫu thuật giải áp hốc mắt (orbital decompression) đối với tình trạng lồi mắt và chất lượng cuộc sống (Quality of Life - QoL). Tất cả bệnh nhân trong nghiên cứu đều ở giai đoạn bệnh không hoạt động (inactive), đã trải qua điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật tuyến giáp trước đó, với thời gian theo dõi bệnh ít nhất 6 tháng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu bao gồm 30 bệnh nhân (10 nam, 20 nữ) với độ tuổi trung bình 54,7 (khoảng 33-79). Tiêu chuẩn lựa chọn bao gồm bệnh nhân trên 18 tuổi, chẩn đoán GO mức độ trung bình đến nặng với Clinical Activity Score (CAS) <3/7, thời gian lồi mắt trên 2 năm, tình trạng lâm sàng ổn định ít nhất 6 tháng và phẫu thuật giải áp lần đầu. Các kỹ thuật phẫu thuật được thực hiện bởi một phẫu thuật viên duy nhất bao gồm: giải áp xương (thành trong, dưới và ngoài), giải áp mỡ, hoặc kết hợp cả hai. Đánh giá QoL được thực hiện bằng bảng câu hỏi GO-QoL trước và sau phẫu thuật ít nhất 3 tháng, tập trung vào hai khía cạnh: chức năng thị giác (Visual Function - VF) và ngoại hình (Appearance - AP).

Kết quả phẫu thuật và chất lượng cuộc sống

Kết quả cho thấy sự cải thiện đáng kể về mặt lâm sàng và chủ quan của bệnh nhân. Giá trị trung bình của đo lồi mắt (exophthalmometry) giảm từ 24,96 (±2,68) mm trước phẫu thuật xuống còn 21,8 (±2,34) mm sau phẫu thuật, với mức giảm trung bình 3,20 (±2,35) mm (p < 0,0001). Điểm số GO-QoL cũng cho thấy sự cải thiện có ý nghĩa thống kê: điểm VF tăng từ 43,3 (±28,36) lên 76,73 (±26,75) và điểm AP tăng từ 44,03 (±25,26) lên 73,71 (±21,89) (p < 0,001). Phân tích phân nhóm cho thấy nam giới có điểm số QoL trước phẫu thuật cao hơn nữ giới, tuy nhiên mức độ cải thiện sau phẫu thuật ở nữ giới lại rõ rệt hơn. Tương tự, bệnh nhân không hút thuốc có mức độ cải thiện QoL sau phẫu thuật cao hơn so với nhóm hút thuốc.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu30 bệnh nhân, 56 hốc mắt, hồi cứu
Tuổi trung bình54,7 (±11,33) năm
Lồi mắt trước phẫu thuật24,96 (±2,68) mm
Lồi mắt sau phẫu thuật21,8 (±2,34) mm
Giảm lồi mắt trung bình3,20 (±2,35) mm, p < 0,0001
Điểm VF trước phẫu thuật43,3 (±28,36)
Điểm VF sau phẫu thuật76,73 (±26,75), p < 0,0001
Điểm AP trước phẫu thuật44,03 (±25,26)
Điểm AP sau phẫu thuật73,71 (±21,89), p < 0,0001
Bình luận: Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về lợi ích của phẫu thuật giải áp hốc mắt trong việc cải thiện không chỉ các thông số giải phẫu mà còn cả chất lượng cuộc sống của bệnh nhân GO. Tuy nhiên, cỡ mẫu nhỏ (30 bệnh nhân) và thiết kế hồi cứu là những hạn chế cần lưu ý. Thông tin theo Valente et al., 2021; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.

Thay đổi thực hành lâm sàng:

  • Sử dụng bảng câu hỏi GO-QoL như một công cụ tiêu chuẩn để đánh giá kết quả điều trị từ góc độ bệnh nhân.
  • Cân nhắc phẫu thuật giải áp hốc mắt cho bệnh nhân GO giai đoạn không hoạt động để cải thiện ngoại hình và chất lượng cuộc sống.
  • Tư vấn cho bệnh nhân về sự khác biệt trong kết quả cải thiện QoL giữa các nhóm giới tính và tình trạng hút thuốc.
  • Phối hợp đa chuyên khoa để tối ưu hóa thời điểm phẫu thuật sau khi tình trạng bệnh đã ổn định.

Tài liệu tham khảo:

Valente, L., Tieghi, R., Pelucchi, S., Galiè, M., 2021. Effectiveness of orbital decompression for endocrine orbitopathy and impact on quality of life: A retrospective study. Journal of Cranio-Maxillo-Facial Surgery, 49(7), pp. 867-874.

Xem thêm