Kết quả khúc xạ và điều chỉnh công thức IOL ở trẻ em: Nghiên cứu quan sát 556 trẻ

Bs Ngô Hữu Thế
2.11.26
Last Updated

Tại hội nghị AIOC2026 (GP230), Dr. Ramesh Kekunnaya đã trình bày về các thách thức trong việc dự đoán kết quả khúc xạ và điều chỉnh công thức đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) ở trẻ em, dựa trên dữ liệu từ 556 trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Việc quản lý khúc xạ ở trẻ em là một quá trình động do sự thay đổi liên tục của mắt đang phát triển, dẫn đến sai số dự đoán khúc xạ (refractive prediction error) thường gặp khi sử dụng các công thức tính toán vốn được thiết kế cho người trưởng thành.

Thách thức lâm sàng trong nhãn nhi

Hai thách thức lâm sàng chính được xác định là sự phát triển của nhãn cầu (growing eye) và đặc điểm của quần thể trẻ sơ sinh. Do mắt trẻ em thay đổi liên tục, các công thức tính IOL hiện có thường dẫn đến sai lệch do thiên kiến công thức (formula bias) và sự dịch chuyển cận thị (myopic shift) liên quan đến tăng trưởng. Nghiên cứu tập trung vào việc theo dõi sự thay đổi của độ cong giác mạc (K1, K2) và chiều dài trục nhãn cầu (axial length) trong năm đầu đời ở bệnh nhân đục thủy tinh thể bẩm sinh. Việc đo đạc các thông số này ở trẻ em là một thách thức lớn, đòi hỏi sự chính xác cao hơn so với người lớn.

Phương pháp nghiên cứu và mô hình hóa

Nghiên cứu quan sát này thu thập dữ liệu từ năm 2015 đến tháng 12 năm 2022 với cỡ mẫu 556 trẻ sơ sinh (dưới 12 tháng tuổi). Các yếu tố được đưa vào mô hình bao gồm đường kính giác mạc, tuổi, yếu tố phẫu thuật viên và tuổi tại thời điểm cấy ghép. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng mô hình hỗn hợp tuyến tính (linear mixed models) với sự hỗ trợ của Python để định lượng sai số dự đoán khúc xạ. Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể về chiều dài trục nhãn cầu giữa trẻ nam và trẻ nữ. Đối với các mắt có đường kính giác mạc nhỏ (dưới 10.5 mm), việc cấy ghép IOL gặp nhiều khó khăn kỹ thuật.

Kết quả và điều chỉnh công thức

Dữ liệu cho thấy sai số dự đoán khúc xạ là không thể tránh khỏi. Nhóm nghiên cứu đã đề xuất một bảng điều chỉnh nhi khoa (pediatric adjustment table) như một lớp hiệu chỉnh thực tế cho các công thức tính IOL tiêu chuẩn. Ví dụ, với chiều dài trục nhãn cầu là 18 mm, công thức tính IOL tiêu chuẩn với mục tiêu viễn thị có thể cho kết quả là 21, nhưng sau khi áp dụng bảng điều chỉnh, kết quả sẽ thay đổi để phù hợp hơn với thực tế tăng trưởng của mắt. Mặc dù mô hình hiện tại vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị và cần được kiểm chứng tiền cứu (prospective validation), đây là một bước tiến trong việc cải thiện độ chính xác của dự đoán khúc xạ ở trẻ em.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu556 trẻ sơ sinh
Thời gian theo dõi2015 đến tháng 12 năm 2022
Số mắt có đặt IOL240 mắt
Đường kính giác mạc tối thiểu để đặt IOL10.5 mm
Độ lệch chuẩn (SD) đo chiều dài trục0.02 mm
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh rằng vị trí đặt IOL hiệu dụng (Effective Lens Position - ELP) là một vấn đề lớn trong phẫu thuật nhi khoa, đặc biệt khi có kèm cắt dịch kính và tạo hình bao sau. Việc sử dụng "quy tắc số 7" (age plus under-correction = 7) được nhắc đến như một phương pháp hỗ trợ, tuy nhiên cần lưu ý rằng đây là kinh nghiệm từ nhóm Duke và cần được cá thể hóa dựa trên từng bệnh nhân cụ thể.
  • Áp dụng bảng điều chỉnh khúc xạ nhi khoa để giảm sai số dự đoán khi tính công thức IOL cho trẻ em.
  • Thực hiện đo đạc chiều dài trục nhãn cầu và đường kính giác mạc ngay trước phẫu thuật nếu không thể thực hiện chính xác tại phòng khám (OPD).
  • Sử dụng mô hình hỗn hợp tuyến tính để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả khúc xạ sau phẫu thuật.
  • Cần kiểm chứng tiền cứu các mô hình dự đoán khúc xạ trước khi áp dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Ramesh Kekunnaya, 2026, Biometry Refractive Outcomes and IOL Formula Adjusment In, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: QH4MQ5GvjLw.

Xem thêm