Kết quả lâm sàng dài hạn của phẫu thuật Corneal Collagen Cross-linking (CXL)

Bs Ngô Hữu Thế
16.11.26
Last Updated

Bài giảng tại AACO-OLS năm 2022 của Giáo sư Karim Gaballah đã tổng kết kinh nghiệm hơn 10 năm thực hiện phẫu thuật Corneal Collagen Cross-linking (CXL) tại Đại học Cairo, Ai Cập. Nghiên cứu quan sát này theo dõi hiệu quả của các thế hệ máy CXL khác nhau trên hàng ngàn mắt, đánh giá sự thay đổi độ cong giác mạc và thị lực chỉnh kính tối ưu (Best Spectacle Corrected Visual Acuity - BSCVA) qua thời gian.

Lịch sử phát triển công nghệ Cross-linking

Hành trình CXL tại đơn vị bắt đầu từ năm 2006 với máy IROC, sử dụng cường độ 3 mW/cm² và thời gian điều trị 13 phút mỗi mắt. Sau đó, đơn vị đã thử nghiệm nhiều hệ thống khác nhau, bao gồm các máy cường độ thấp như Vega (CSO) với 3 mW/cm², các máy cường độ trung bình như Vario (Pisca) với cường độ lên đến 18 mW/cm² giúp giảm thời gian điều trị xuống còn 5 phút. Cuối cùng, đơn vị chuyển sang sử dụng các máy cường độ cao như Phoenix và Platinum 330 (Puschka), có khả năng đạt cường độ 30 mW/cm² với thời gian điều trị chỉ 3 phút ở chế độ liên tục.

Phân nhóm nghiên cứu và phương pháp

Nghiên cứu chia bệnh nhân thành hai nhóm chính dựa trên loại riboflavin và quy trình thực hiện. Nhóm A (1843 mắt) sử dụng riboflavin tiêu chuẩn, chia thành hai phân nhóm: A1 (1820 mắt) thực hiện quy trình loại bỏ biểu mô (epithelium-off) và A2 (23 mắt) thực hiện quy trình không loại bỏ biểu mô (epithelium-on) với loại riboflavin đặc biệt (TE riboflavin). Nhóm B (2877 mắt) sử dụng riboflavin M (Riboseleen M) chứa methylcellulose thay vì dextran, chia thành ba phân nhóm: B1 (2737 mắt) dùng máy Value (18 mW/cm², 7 phút), B2 (cường độ 30 mW/cm², chiếu xạ liên tục) và B3 (cường độ 13 mW/cm², chiếu xạ ngắt quãng, 6 phút).

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tổng cỡ mẫu4720 mắt
Nhóm A (Riboflavin tiêu chuẩn)1843 mắt
Nhóm B (Riboflavin M)2877 mắt
Flattening > 1D (1 năm)19% bệnh nhân (nhóm A1 và B1)
Flattening > 3D (1 năm)9% bệnh nhân
Cải thiện BSCVA > 3 dòng11% bệnh nhân
Flattening > 7D (7-10 năm)Tăng từ 9.7% lên 12.3%
Cải thiện BSCVA > 3 dòng (7-10 năm)Tăng từ 42% lên 48%

Kết quả theo dõi dài hạn

Kết quả theo dõi cho thấy sự cải thiện liên tục về độ phẳng của kinh tuyến dốc (steep meridian) và thị lực. Tại thời điểm 1 năm, khoảng 19% bệnh nhân nhóm A1 và B1 đạt mức độ phẳng giác mạc trên 1 diopter. Sau 2 năm, tỷ lệ này ở nhóm B1 và A1 đạt trên 33%. Đến 3 năm, nhóm B1 cho thấy kết quả phẳng giác mạc tốt nhất, tiếp theo là nhóm A1. Sau 5 năm, tỷ lệ phẳng giác mạc trên 7 diopter đạt 6.7% ở nhóm A1. Đặc biệt, tại thời điểm 7 và 10 năm, tỷ lệ bệnh nhân có độ phẳng giác mạc trên 7 diopter tăng từ 9.7% lên 12.3%, và tỷ lệ cải thiện BSCVA trên 3 dòng tăng từ 42% lên 48%, chứng minh hiệu quả bền vững của CXL.

Bình luận: Thông tin theo AACO-OLS No.4 (2022); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh xu hướng kết hợp CXL với các thủ thuật khác như Femto-SMILE, PRK hoặc đặt vòng nội mô (Intracorneal ring segments - ICRS) để tối ưu hóa thị lực. Cần lưu ý đây là nghiên cứu quan sát đơn trung tâm, dữ liệu về biến chứng hoặc tác dụng phụ không được báo cáo chi tiết trong tài liệu này.
  • CXL cho thấy hiệu quả ổn định và cải thiện dần theo thời gian lên đến 10 năm.
  • Công nghệ chiếu xạ cường độ cao (30 mW/cm²) giúp rút ngắn đáng kể thời gian phẫu thuật.
  • Việc sử dụng các loại riboflavin cải tiến (như Riboseleen M) có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
  • Kết hợp CXL với các thủ thuật khúc xạ khác đang trở thành xu hướng phổ biến.
  • Theo dõi dài hạn bằng Pentacam là cần thiết để đánh giá sự thay đổi hình thái giác mạc.

Tài liệu tham khảo:

Karim Gaballah, 2022, AACO-OLS No.4 - Prof Karim Gaballah, AACO-AO Channel, Video ID: Fc6OyUsGMkw.

Xem thêm