Kỹ thuật đặt Toric IOL trong các trường hợp rách bao và yếu dây chằng

Bs Ngô Hữu Thế
1.11.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Shail Vasavada đã trình bày các chiến lược quản lý phẫu thuật khi gặp biến chứng rách bao trong (Posterior Capsular Rupture - PCR) hoặc rách bao trước trong quá trình đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) Toric. Việc duy trì sự ổn định của IOL là thách thức lớn, đòi hỏi kỹ thuật kiểm soát tiền phòng và xử lý bao chính xác.

Quản lý rách bao trước và kỹ thuật đóng kín

Khi xảy ra rách bao trước, mục tiêu hàng đầu là ngăn chặn vết rách lan rộng ra bao sau gây PCR. Tác giả khuyến cáo áp dụng kỹ thuật đóng kín (closed chamber technique). Trước khi rút đầu dò, phẫu thuật viên cần tiêm chất nhầy (viscoelastic) loại phân tán (dispersive) để duy trì áp lực tiền phòng, ngăn chặn tình trạng xẹp tiền phòng đột ngột. Bơm rửa hút (irrigation aspiration) hai tay (bimanual) được ưu tiên để giữ vết mổ chính luôn kín. Tác giả nhấn mạnh việc giảm tốc độ dòng chảy (aspiration flow rate) xuống mức thấp, ví dụ 14 cc/phút, giúp tăng thời gian phản ứng nếu vô tình chạm vào bao hoặc dây chằng, cho phép xử lý kịp thời.

Reverse Optic Capture cho IOL Toric

Trong trường hợp rách bao sau, việc đặt IOL Toric đơn mảnh (single-piece) vào túi bao có thể thực hiện thông qua kỹ thuật kẹp ngược quang học (reverse optic capture). Điều kiện tiên quyết là bao trước phải có kích thước nhỏ (dưới 5.5 mm). Phẫu thuật viên sẽ đẩy phần quang học của IOL ra phía trước bao trước, trong khi phần haptic vẫn nằm trong túi bao. Kỹ thuật này đòi hỏi sự chính xác cao để đảm bảo IOL không bị xoay, duy trì trục đã định. Tác giả lưu ý cần sử dụng chất nhầy loại kết dính (cohesive) để tạo không gian thao tác an toàn và kiểm tra sự hiện diện của dịch kính bằng triamcinolone pha loãng.

Xử lý rách bao sau và tiếp cận Pars Plana

Đối với các trường hợp rách bao sau lớn hoặc có dịch kính, tiếp cận qua pars plana là phương pháp tối ưu để loại bỏ dịch kính quanh vết rách. Tác giả sử dụng đầu cắt dịch kính 23 hoặc 25 gauge với tốc độ cắt tối đa, chân không trung bình và lưu lượng thấp (10 cc/phút). Nếu vết rách nhỏ, việc chuyển đổi thành bao sau liên tục (Posterior Continuous Curvilinear Capsulorhexis - PCCC) là bắt buộc để có thể đặt IOL vào túi bao một cách an toàn. Nếu không thể thực hiện PCCC, không nên cố gắng đặt IOL vào túi bao.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tốc độ dòng chảy (hút) khi rách bao14 cc/phút
Tốc độ dòng chảy (hút) khi cắt dịch kính10 cc/phút
Kích thước bao trước tối đa cho capture5.5 mm
Thời gian theo dõi sau phẫu thuật2 năm đến hơn 5 năm
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật reverse optic capture cho IOL Toric đơn mảnh là một thủ thuật khó, đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm trong việc kiểm soát bao và trục IOL. Hạn chế lớn nhất là nguy cơ xoay IOL nếu không đạt được sự ổn định cơ học tại vị trí kẹp. Việc sử dụng triamcinolone để phát hiện dịch kính là bước không thể bỏ qua để tránh biến chứng kéo dịch kính.
  • Luôn duy trì kỹ thuật đóng kín (closed chamber) khi có biến chứng rách bao để tránh xẹp tiền phòng.
  • Giảm tốc độ dòng chảy (flow rate) xuống mức thấp nhất có thể khi thao tác gần vùng bao bị rách.
  • Chỉ thực hiện đặt IOL vào túi bao khi đã chuyển đổi được vết rách thành PCCC.
  • Sử dụng triamcinolone pha loãng để kiểm tra dịch kính trước khi kết thúc phẫu thuật.
  • Cân nhắc khâu vết mổ ngay cả với đường mổ nhỏ 2.2 mm để đảm bảo độ ổn định của tiền phòng.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Shail Vasavada, 2026, Toric IOL Placement in the Presence of Pcr zonualar Weakness, AIOC 2026 IC30, Video ID: QBP8E5jcCgI.

Xem thêm