Bài giảng tại sự kiện 33rd Maestro Lecture (2026) trình bày về kỹ thuật cố định haptic nội nhãn 5F (5F ISHF - Flangeless, Flapless, Fibrin-glueless, Fully covered, Fully tucked Intra-scleral Haptic Fixation). Đây là phương pháp cải tiến nhằm khắc phục các nhược điểm của các kỹ thuật cố định haptic truyền thống như Glued IOL và Yamanaka technique.
Cơ chế và ưu điểm của kỹ thuật 5F ISHF
Kỹ thuật 5F ISHF được thiết kế để loại bỏ sự cần thiết của keo fibrin, tạo vạt củng mạc hoặc các kỹ thuật flanging phức tạp. Cơ chế chính dựa trên việc tạo các túi củng mạc (scleral pockets) và đường hầm nội củng mạc (intra-scleral chariot tunnels) để cố định haptic. Việc sử dụng kim 26 gauge để tạo đường hầm giúp giảm thiểu kích thước vết mổ, từ đó giảm nguy cơ rò rỉ vết mổ và các biến chứng như flagpole syndrome, xói mòn kết mạc hoặc lộ haptic. Kỹ thuật này cho phép phẫu thuật viên điều chỉnh độ căng của haptic một cách linh hoạt trong quá trình phẫu thuật để đạt được độ ổn định tối ưu cho thủy tinh thể nhân tạo (IOL).
Quy trình thực hiện kỹ thuật 5F ISHF
Quy trình bắt đầu bằng việc tạo các đường rạch kết mạc hình chữ L, sau đó tạo các rãnh củng mạc một phần chiều dày (partial thickness scleral grooves) ở vị trí đối diện nhau. Các túi củng mạc được tạo ra theo hướng diametrically opposite (đối diện qua tâm). Phẫu thuật viên sử dụng kim 26 gauge đã được bẻ cong với góc độ phù hợp để tạo đường hầm nội củng mạc. Việc sử dụng chất duy trì tiền phòng (anterior chamber maintainer) là bắt buộc trong các trường hợp mắt đã cắt dịch kính để duy trì áp lực nội nhãn. Haptic được đưa vào đường hầm bằng kỹ thuật handshake, sau đó được cố định bằng nút chặn silicone (silicone stopper) để tránh rơi haptic trong quá trình thao tác.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ kim sử dụng | 26 gauge |
| Vị trí rạch củng mạc | 180 độ đối diện |
| Kinh nghiệm lâm sàng | Gần 20 năm với kỹ thuật Glued IOL |
| Loại IOL khuyến cáo | Three-piece foldable IOL (ví dụ: Sensar) |
| Tỷ lệ biến chứng | Tài liệu không nêu |
Bình luận: Kỹ thuật 5F ISHF tập trung vào việc tối giản hóa các bước phẫu thuật so với các phương pháp cũ. Điểm mấu chốt là việc tạo đường hầm nội củng mạc chính xác để đảm bảo độ ổn định của IOL mà không cần keo hay vạt. Cần lưu ý rằng kỹ thuật này đòi hỏi phẫu thuật viên phải thành thạo kỹ thuật handshake và kiểm soát tốt độ cong của kim. Thông tin theo 33rd Maestro Lecture (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
Ứng dụng lâm sàng và lưu ý kỹ thuật
Kỹ thuật 5F ISHF có tính linh hoạt cao, có thể kết hợp với phẫu thuật đục thủy tinh thể nhỏ (MSICS), sửa chữa mống mắt (iris repair) hoặc các trường hợp phức tạp như zonular dialysis. Việc sử dụng nút chặn silicone giúp bảo vệ haptic và ngăn ngừa rơi haptic vào khoang dịch kính. Phẫu thuật viên cần chú ý bẻ cong kim sao cho phần vát (bevel) hướng về phía haptic để dễ dàng luồn haptic vào trong lòng kim. Việc kiểm tra độ ổn định của haptic trước khi kết thúc phẫu thuật là bước quan trọng để đảm bảo IOL không bị lệch tâm.
- Luôn sử dụng anterior chamber maintainer khi phẫu thuật trên mắt đã cắt dịch kính để tránh xẹp tiền phòng.
- Sử dụng kim 26 gauge thin-wall nếu dùng kim 30 gauge để đảm bảo khả năng luồn haptic (railroading).
- Đầu tư vào bộ dụng cụ micro forceps chất lượng cao để thực hiện các thao tác tinh vi trong tiền phòng.
- Thực hiện thao tác bẻ kim đúng góc độ để tránh làm biến dạng haptic khi luồn vào đường hầm.
- Kiểm tra độ ổn định của haptic bằng cách kéo nhẹ trước khi đóng kết mạc.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Soosan Jacob, 2026, 33rd Maestro Lecture: Dr Soosan Jacob (India), MAESTRO LECTURES, Video ID: xXak1bLHeEk.