Tại hội thảo AIOC2026, phiên IC100, Dr. Birendra Prasad Kashyap đã trình bày các chiến lược hỗ trợ phẫu thuật viên võng mạc (VR surgeon) trong các ca phẫu thuật kết hợp (combined cases). Các ca bệnh này thường phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật viên tiền phòng và hậu phòng để đảm bảo an toàn cho cấu trúc nhãn cầu.
Thách thức trong phẫu thuật kết hợp
Phẫu thuật kết hợp giữa phẫu thuật đục thủy tinh thể và phẫu thuật võng mạc thường đối mặt với nhiều khó khăn kỹ thuật. Sự hiện diện của dầu silicon (silicone oil) trong nhãn cầu có thể gây ra tình trạng tiền phòng nông do dầu nổi lên phía trước, làm cho bao sau (posterior capsule) luôn ở trạng thái lồi, tạo cảm giác như đang phẫu thuật trên một nhãn cầu cứng. Điều này làm tăng nguy cơ tổn thương cấu trúc và gây khó khăn cho việc bóc tách vỏ (cortical matter) cũng như hút nhân. Ngoài ra, các vấn đề như sa mống mắt (iris prolapse) hoặc sự hiện diện của dầu silicon bị xà phòng hóa (saponified silicon oil) có thể che khuất thủy tinh thể, gây khó khăn cho việc đánh giá mức độ cứng của nhân.
Chiến lược can thiệp và hỗ trợ
Để tối ưu hóa kết quả, phẫu thuật viên cần chú trọng vào việc duy trì áp lực nội nhãn (IOP) ổn định. Việc đặt trocar (thường là 25 gauge) trước khi bắt đầu phẫu thuật thủy tinh thể được khuyến cáo để giảm áp lực nội nhãn, giúp tiền phòng sâu hơn và tạo điều kiện thuận lợi cho các thao tác tiếp theo. Phẫu thuật viên cần đảm bảo vết mổ thủy tinh thể phải kín (watertight), tránh tình trạng xẹp tiền phòng (collapsing anterior chamber) gây căng thẳng cho cấu trúc giác mạc và võng mạc. Trong trường hợp dự đoán có nguy cơ rách bao sau (PCR - Posterior Capsule Rupture), việc chuẩn bị sẵn canula tưới (irrigating canula) phía sau là cần thiết để kiểm soát tình huống.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Loại trocar khuyến cáo | 25 gauge |
| Tình trạng tiền phòng khi có dầu silicon | Nông, do dầu nổi phía trước |
| Nguy cơ chính | Rách bao sau (PCR), sa mống mắt |
| Khuyến cáo phẫu thuật | Đặt trocar trước để giảm áp lực nội nhãn |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các khuyến cáo của tác giả tập trung vào việc quản lý áp lực nội nhãn và sự phối hợp giữa hai phẫu thuật viên. Việc đặt trocar sớm là một kỹ thuật hữu ích để giải quyết tình trạng tiền phòng nông trong các ca có dầu silicon, tuy nhiên cần cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.
- Luôn ưu tiên đặt trocar trước khi thực hiện phẫu thuật thủy tinh thể trong các ca có dầu silicon để giảm áp lực nội nhãn.
- Duy trì vết mổ thủy tinh thể kín hoàn toàn để tránh các biến chứng do xẹp tiền phòng.
- Phối hợp chặt chẽ với phẫu thuật viên võng mạc để nắm rõ tình trạng bao sau trước khi can thiệp.
- Không nên cố gắng thực hiện các thao tác phức tạp nếu phẫu thuật viên chưa cảm thấy hoàn toàn thoải mái và kiểm soát được tình huống.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Birendra Prasad Kashyap, 2026, Rescue For VR Surgeon in Combined Cases, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: YOYSq8tSslE.