Kỹ thuật phẫu thuật tạo hình mi trên: Hướng dẫn đơn giản hóa cho phẫu thuật viên

Bs Ngô Hữu Thế
9.11.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Akshay Nair đã trình bày về chủ đề phẫu thuật tạo hình mi trên (upper lid blepharoplasty) với mục tiêu đơn giản hóa quy trình thực hiện cho phẫu thuật viên. Phẫu thuật tạo hình mi trên đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về giải phẫu và các nguyên tắc bảo tồn để đạt được kết quả thẩm mỹ tối ưu mà không gây biến chứng chức năng.

Giải phẫu cơ vòng mi

Cơ vòng mi (orbicularis oculi muscle) được chia thành ba vùng giải phẫu và chức năng riêng biệt: tiền sụn (pre-tarsal), tiền vách (pre-septal) và ổ mắt (orbital). Phần tiền sụn chịu trách nhiệm cho phản xạ chớp mắt không tự chủ, do đó việc cắt bỏ quá mức phần này có thể dẫn đến chớp mắt không hoàn toàn hoặc hở mi (lagophthalmos). Ngược lại, các phần tiền vách và ổ mắt tham gia vào cả chớp mắt tự chủ và không tự chủ, có độ dung nạp cao hơn đối với các can thiệp phẫu thuật. Việc hiểu rõ mối liên hệ giữa cơ vòng mi và các cấu trúc lân cận là nền tảng để chuyển dịch từ kỹ thuật cắt bỏ đơn thuần sang phẫu thuật bảo tồn.

Nguyên tắc đánh dấu và kỹ thuật phẫu thuật

Đánh dấu (marking) là bước quan trọng nhất, chiếm một nửa thành công của ca phẫu thuật. Mục tiêu chính là điều chỉnh tình trạng sụp mi nhẹ (lateral hooding), loại bỏ da thừa và cải thiện độ lộ của mi trên (pre-tarsal show). Phẫu thuật viên cần đảm bảo loại trừ tình trạng sụp mi (ptosis) và sa cung mày (brow ptosis) trước khi thực hiện. Khoảng cách tối thiểu từ bờ dưới cung mày đến bờ mi sau phẫu thuật nên duy trì ít nhất 20 đến 22 mm. Triết lý "ít hơn là nhiều hơn" (less is more) được nhấn mạnh để tránh tình trạng cắt bỏ quá mức da, dẫn đến rút ngắn lá trước (anterior lamellar shortening).

Phân loại bệnh lý và can thiệp

Phẫu thuật thường được chỉ định cho hai tình trạng chính: Blepharochalasis (thường gặp ở thập kỷ thứ 2-3 của cuộc đời, có các đợt viêm và sưng) và Dermatachalasis (thường gặp ở người lớn tuổi, do trọng lực và mô lỏng lẻo). Trong Dermatachalasis, cơ nâng mi và tuyến lệ thường không bị ảnh hưởng chức năng. Đối với các trường hợp sa tuyến lệ, kỹ thuật định vị lại tuyến lệ (lacrimal gland repositioning) được thực hiện bằng cách sử dụng chỉ không tiêu (như 6-0 Prolene) khâu vào màng xương của hố tuyến lệ.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Khoảng cách tối thiểu từ cung mày đến bờ mi20 - 22 mm
Độ dài da tối đa nên cắt bỏ6 - 7 mm
Thời gian duy trì của treo cung mày nội bộkhoảng 1 năm
Loại chỉ khâu định vị tuyến lệ6-0 Prolene
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật được tác giả trình bày tập trung vào tính bảo tồn và giảm thiểu biến chứng. Hạn chế của phương pháp treo cung mày nội bộ là hiệu quả chỉ mang tính tạm thời. Phẫu thuật viên cần lưu ý sự khác biệt về giới tính trong vị trí cung mày khi đánh giá sa cung mày.
  • Luôn kiểm tra và loại trừ tình trạng sụp mi hoặc sa cung mày trước khi phẫu thuật.
  • Áp dụng triết lý bảo tồn, không cắt bỏ quá 6-7 mm da để tránh hở mi.
  • Sử dụng kỹ thuật treo cung mày nội bộ (internal browpexy) để tạo hiệu ứng thẩm mỹ ở bệnh nhân sa cung mày nhẹ.
  • Định vị lại tuyến lệ bằng chỉ không tiêu nếu có tình trạng sa tuyến lệ rõ rệt.
  • Tránh cắt bỏ quá mức cơ vòng mi ở vùng tiền sụn để bảo vệ chức năng chớp mắt.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Akshay Nair, 2026, AIOC 2026 GP67 T Dr Akshay Nair Blepharoplasty Can it be made simple, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: gUatWZrQJe4.

Xem thêm