Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Naren Shetty đã trình bày các kinh nghiệm lâm sàng (pearls) trong quản lý đục thủy tinh thể cứng (dense brown cataract), nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tỉ mỉ trong từng bước phẫu thuật. Việc quản lý thành công các ca bệnh này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu thăm khám, tư vấn bệnh nhân đến kỹ thuật thực hiện phẫu thuật Phacoemulsification (Phaco) nhằm đảm bảo an toàn cho nội mô giác mạc và cấu trúc túi bao.
Chuẩn bị trước phẫu thuật
Thăm khám chi tiết bằng đèn khe (slit lamp) và khai thác tiền sử là bước khởi đầu thiết yếu. Bác sĩ cần đặc biệt chú ý đến tình trạng nội mô giác mạc (corneal endothelium) vì các ca đục cứng thường đòi hỏi năng lượng siêu âm cao, làm tăng nguy cơ tổn thương giác mạc và kéo dài thời gian hồi phục thị lực sau mổ. Nếu phát hiện giác mạc bị tổn thương, cần tư vấn rõ cho bệnh nhân về nguy cơ hồi phục chậm. Ngoài ra, thăm khám võng mạc là bắt buộc; trong trường hợp mật độ đục quá cao không thể quan sát được đáy mắt, cần thực hiện siêu âm (ultrasound scan) và kiểm tra mắt đối diện để đánh giá tình trạng võng mạc tiềm ẩn.
Đo sinh trắc học và tư vấn
Việc đo chiều dài trục nhãn cầu (axial length) bằng sinh trắc học quang học (optical biometry) có thể gặp khó khăn trong các ca đục rất cứng. Thiết bị Argos được khuyến cáo nhờ khả năng xuyên thấu tốt, với chế độ enhanced retinal visualization mode giúp tăng tỷ lệ quét thành công lên 36% so với IOL Master 700. Nếu sử dụng phương pháp đo tiếp xúc (immersion), cần đảm bảo tính nhất quán của người thực hiện. Bác sĩ cần tư vấn cho bệnh nhân về khả năng phẫu thuật kéo dài, nguy cơ hồi phục thị lực chậm và khả năng phải sử dụng IOL ba mảnh (three-piece IOL) nếu xảy ra biến chứng, đồng thời luôn chuẩn bị sẵn vòng căng bao (CTR) và sự hỗ trợ của bác sĩ chuyên khoa võng mạc nếu có yếu dây chằng treo thủy tinh thể.
Kỹ thuật phẫu thuật và quản lý nhân
Thì xé bao (capsulorhexis) và thủy phân (hydrodissection) cần thực hiện hết sức thận trọng. Do nhân cứng thường làm túi bao bị căng giãn, thủy phân quá mức có thể gây vỡ bao sau (PCR). Kỹ thuật soft-shell sử dụng Viscoat để bảo vệ nội mô và chất nhầy gắn kết (visco cohesive) để duy trì không gian là lựa chọn tối ưu. Đối với kỹ thuật tách nhân, thay vì kỹ thuật chẻ sâu (deep chop) truyền thống, tác giả đề xuất kỹ thuật chẻ nông (superficial chop) cho nhân cứng để tránh làm yếu dây chằng. Nguyên tắc là giữ hai dụng cụ gần nhau để tập trung lực. Khi thực hiện loại bỏ các mảnh nhân, cần giữ đầu tip ở mặt phẳng mống mắt (iris plane), tránh di chuyển đầu tip khi đang nhũ tương hóa và luôn tập trung quan sát bao sau để tránh biến chứng.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ quét thành công (Argos vs IOL Master 700) | 36% cao hơn |
| Áp lực nội nhãn (IOP) trong phẫu thuật | 22 mmHg |
| Vacuum (cố định) | 600-700 mmHg |
| Flow (cố định) | 60 |
Bình luận: Các kỹ thuật được trình bày tập trung vào việc giảm thiểu năng lượng siêu âm và bảo vệ cấu trúc nhãn cầu trong các ca đục cứng. Việc ưu tiên chẻ nông (superficial chop) là một thay đổi quan trọng so với quan điểm truyền thống nhằm bảo vệ dây chằng treo thủy tinh thể. Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Luôn kiểm tra nội mô giác mạc và võng mạc trước khi phẫu thuật đục cứng.
- Sử dụng kỹ thuật chẻ nông (superficial chop) cho nhân cứng và chẻ sâu cho nhân mềm.
- Duy trì đầu tip phaco ở mặt phẳng mống mắt để bảo vệ bao sau.
- Sử dụng kỹ thuật soft-shell để bảo vệ nội mô giác mạc hiệu quả.
- Luôn chuẩn bị sẵn vòng căng bao (CTR) và kế hoạch dự phòng cho IOL ba mảnh.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Naren Shetty, 2026, Pearls in Dense Brown Cataract Management, AIOC 2026 IC41, Video ID: d_oQ88geiLs.