Tại hội thảo AIOC 2026, chủ đề IC526, Prof. Keiki R. Mehta đã trình bày các bài học lâm sàng về quản lý thủy tinh thể bán trật (subluxated lens) trong phẫu thuật Phaco. Bài giảng tập trung vào các kỹ thuật tối ưu hóa sự ổn định của túi bao và cách xử trí các trường hợp phức tạp bằng phương pháp tiếp cận từng bước.
Đánh giá và chuẩn bị trước phẫu thuật
Khi đối mặt với một trường hợp thủy tinh thể bán trật, đặc biệt là khi mức độ bán trật vượt quá 180 độ, phẫu thuật viên cần đánh giá kỹ lưỡng tình trạng của các dây chằng treo thủy tinh thể (zonules) còn lại. Việc kiểm tra này là bước tiên quyết để quyết định phương án can thiệp. Tác giả nhấn mạnh việc tránh các kỹ thuật phức tạp không cần thiết, thay vào đó ưu tiên sự ổn định của túi bao ngay từ đầu. Việc tạo đường rạch nhỏ bằng dao kim cương (diamond blade) được khuyến khích để đảm bảo đường rạch vuông vức, hỗ trợ khả năng tự đóng kín (self-sealing) của vết mổ.
Kỹ thuật ổn định túi bao và Phaco
Tác giả ưu tiên sử dụng các móc cố định túi bao (capsular hooks) loại thông thường thay vì các loại móc chuyên dụng cho bao vì cho rằng chúng quá lớn và không phù hợp với cấu trúc túi bao. Chỉ cần sử dụng 2 móc tại các vị trí cần hỗ trợ là đủ, không cần đặt quá nhiều móc. Sau khi cố định, thực hiện xé bao (rhexis) cẩn thận để tránh gây lực kéo lên các vùng đã bị bán trật. Kỹ thuật "slow motion phaco" được áp dụng, trong đó mọi thao tác được thực hiện chậm rãi, kiểm soát chặt chẽ để tránh làm tổn thương thêm hệ thống dây chằng. Việc sử dụng vòng căng bao (capsular tension ring - CTR) là cần thiết, với lưu ý quan trọng là tiêm CTR vào đúng vị trí bán trật để cân bằng lực trong túi bao.
Cố định thủy tinh thể và các mẹo lâm sàng
Đối với việc cố định thủy tinh thể, tác giả mô tả kỹ thuật sử dụng chỉ prolene 30-gauge để cố định vào injector. Một mẹo lâm sàng quan trọng là nới lỏng móc cố định ở phía dự định đưa vòng căng bao vào để tránh tình trạng vòng căng bao bị vướng vào móc, gây khó khăn cho việc tháo móc sau này. Sau khi hoàn tất, việc tiêm steroid vào nội nhãn và thực hiện cắt dịch kính (vitrectomy) phần trung tâm được thực hiện để đảm bảo không còn dịch kính sót lại. Đối với các trường hợp sử dụng hệ thống laser (như Catalys), laser giúp hỗ trợ xé bao chính xác hơn trong điều kiện thủy tinh thể bán trật, tuy nhiên phẫu thuật viên vẫn cần điều chỉnh các điểm cắt thủ công nếu máy báo lỗi lệch tâm.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Mức độ bán trật khuyến cáo can thiệp | Trên 180 độ |
| Số lượng móc cố định túi bao | 2 móc |
| Loại chỉ cố định | 30-gauge prolene |
| Thiết bị hỗ trợ laser | Catalys |
| Số lần đi chỉ qua củng mạc | 3 lần |
Bình luận: Các kỹ thuật được Prof. Keiki R. Mehta trình bày tập trung vào việc tối ưu hóa sự ổn định cơ học của túi bao thông qua các công cụ hỗ trợ đơn giản. Hạn chế của phương pháp này là phụ thuộc nhiều vào kỹ năng thao tác tay của phẫu thuật viên (manual dexterity). Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Luôn kiểm tra tình trạng dây chằng treo thủy tinh thể trước khi bắt đầu phẫu thuật.
- Ưu tiên sử dụng 2 móc cố định túi bao thay vì quá nhiều móc để giảm thiểu sang chấn.
- Nới lỏng móc cố định tại vị trí đưa vòng căng bao (CTR) vào để tránh vướng.
- Áp dụng kỹ thuật "slow motion phaco" để kiểm soát tốt hơn trong các ca phức tạp.
- Sử dụng dao kim cương để tạo đường rạch có khả năng tự đóng kín tốt.
Tài liệu tham khảo:
Prof. Keiki R. Mehta, 2026, My Interesting Cases Lessons, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: ea15akHwIrE.