Phiên thi luận văn tốt nghiệp (PG thesis competition) tại hội nghị AIOC 2026 đã trình bày các nghiên cứu lâm sàng quan trọng về quản lý Glaucoma, đánh giá chất lượng cuộc sống ở trẻ em bị lác (strabismus) và hồ sơ dịch tễ học của viêm giác mạc truyền nhiễm. Các báo cáo tập trung vào việc tối ưu hóa phác đồ điều trị hiện có và ứng dụng các công cụ đánh giá mới trong thực hành nhãn khoa.
Phác đồ Triple Hit trong điều trị Glaucoma
Nghiên cứu đánh giá hiệu quả và độ an toàn của việc sử dụng Mitomycin C (mitoin C) thông qua phác đồ "triple hit" trên bệnh nhân Glaucoma. Phác đồ này bao gồm tiêm 0,1 cc nồng độ 0,4 mg/ml (tương đương 0,04%) tại thời điểm phẫu thuật, ngày thứ 10 và ngày thứ 30 sau phẫu thuật. Phương pháp này được thực hiện tại phòng khám với gây tê tại chỗ, không cần block. Kết quả cho thấy tỷ lệ pha tăng huyết áp (hypertensive phase) giảm từ 76% ở nhóm chứng xuống còn 24% ở nhóm can thiệp. Tỷ lệ thành công ở bệnh nhân Glaucoma tân mạch (neovascular glaucoma) đạt 75%, với tỷ lệ hạ nhãn áp (hypotony) và rò rỉ vạt kết mạc (bleb leaks) chỉ là 5%.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 24 ca |
| Tỷ lệ pha tăng huyết áp (nhóm chứng) | 76% |
| Tỷ lệ pha tăng huyết áp (nhóm can thiệp) | 24% |
| Tỷ lệ thành công Glaucoma tân mạch | 75% |
| Tỷ lệ hạ nhãn áp và rò rỉ vạt | 5% |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Phác đồ tiêm Mitomycin C nhiều lần cần được cân nhắc kỹ về nguy cơ nhiễm độc biểu mô giác mạc và các biến chứng muộn tại vạt kết mạc.
So sánh GAT và Phẫu thuật cắt bè củng mạc
Nghiên cứu so sánh phẫu thuật cắt bè củng mạc (trabeculectomy) với phẫu thuật Gonioscopy Assisted Transluminal Trabeculotomy (GAT) kết hợp phẫu thuật Phacoemulsification (phaco) trên bệnh nhân Glaucoma góc mở. Nghiên cứu tiến cứu trên 130 bệnh nhân (65 mỗi nhóm). Kết quả sau 6 tháng cho thấy nhãn áp trung bình giảm xuống 12,9 ± 3,42 mmHg ở nhóm A và 12,6 ± 4,11 mmHg ở nhóm B. 90,8% bệnh nhân nhóm GAT không cần dùng thuốc hạ nhãn áp sau phẫu thuật. GAT được ghi nhận là phương pháp an toàn hơn với ít biến chứng hơn so với phẫu thuật cắt bè củng mạc truyền thống.
Chất lượng cuộc sống ở trẻ em bị lác
Nghiên cứu đánh giá chất lượng cuộc sống liên quan đến thị giác (eye related quality of life) ở trẻ em bị lác bằng bộ câu hỏi PETs IQ (Pediatric Eye Questionnaire). Nghiên cứu thực hiện từ tháng 8/2022 đến 2023 trên 120 trẻ (60 ca, 60 chứng), độ tuổi 5-17. Kết quả cho thấy thành phần xã hội và thị giác chức năng bị ảnh hưởng nhiều nhất. Sau phẫu thuật, điểm số chất lượng cuộc sống cải thiện đáng kể, tiệm cận với nhóm chứng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp cận toàn diện, bao gồm cả khía cạnh tâm lý xã hội trong quản lý lác ở trẻ em.
Dịch tễ học viêm giác mạc truyền nhiễm ở trẻ em
Nghiên cứu tiến cứu trên 45 ca viêm giác mạc truyền nhiễm ở trẻ em (1-18 tuổi). 55,6% ca dưới 1 tuổi, 64,4% từ vùng nông thôn. 48,9% ca có tình trạng suy dinh dưỡng (wasting). Tác nhân vi khuẩn chiếm 54,7%, nấm chiếm 13,2%. Tỷ lệ lành bệnh đạt 77,6%, 10,2% cần ghép giác mạc xuyên (penetrating keratoplasty). Nghiên cứu chứng minh mối liên hệ trực tiếp giữa thiếu hụt Vitamin A, nuôi con không bằng sữa mẹ và viêm giác mạc ở trẻ em.
- Cá thể hóa phác đồ điều trị Glaucoma dựa trên đặc điểm bệnh lý thay vì chỉ dùng phẫu thuật tiêu chuẩn.
- Ưu tiên các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu (MIGS) như GAT để giảm gánh nặng thuốc và biến chứng.
- Đánh giá chất lượng cuộc sống bằng bộ công cụ chuyên biệt (PETs IQ) để hiểu rõ tác động tâm lý của lác.
- Tầm soát và bổ sung Vitamin A sớm cho trẻ em và bà mẹ trong vòng 6 tuần sau sinh để phòng ngừa mù lòa do dinh dưỡng.
Tài liệu tham khảo:
AIOS ARC, 2026, AIOC 2026 AIOS ARC PG Thesis Competition Young Researcher Award Session 3, YouTube, Video ID: 9rkqQXa3RAU.