Nghiên cứu lâm sàng về quản lý viêm túi lệ cấp và ứng dụng kỹ thuật hình ảnh trong bệnh lý lệ đạo

Bs Ngô Hữu Thế
15.11.26
Last Updated

Tại hội nghị AIOC 2026, các báo cáo khoa học đã trình bày những tiếp cận mới trong quản lý viêm túi lệ cấp (acute dacryocystitis) và ứng dụng kỹ thuật hình ảnh trong chẩn đoán bệnh lý lệ đạo. Các nghiên cứu tập trung vào việc tối ưu hóa thời điểm phẫu thuật, đánh giá các kỹ thuật hỗ trợ và vai trò của chẩn đoán hình ảnh hiện đại trong thực hành lâm sàng.

So sánh phẫu thuật DCR sớm và muộn trong viêm túi lệ cấp

Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên (Randomized Control Trial - RCT) được thực hiện trên quần thể dân cư nông thôn với tình trạng tuân thủ điều trị kém. Mục tiêu là so sánh hiệu quả phẫu thuật, biến chứng và tác động kinh tế xã hội của phẫu thuật nối thông túi lệ mũi (Dacryocystorhinostomy - DCR) sớm so với trì hoãn. Tổng cộng 120 bệnh nhân mỗi nhóm được tuyển chọn, với 95 bệnh nhân hoàn thành theo dõi 6 tháng. Các nhóm được chia thành: nhóm A (DCR nội soi sớm), nhóm B (DCR nội soi muộn sau 4 tuần điều trị bảo tồn), và nhóm C (DCR ngoài muộn sau 4 tuần điều trị bảo tồn). Kết quả cho thấy tỷ lệ thành công giải phẫu tương đương giữa các nhóm (96.8% nhóm A, 97.7% nhóm B, 96.7% nhóm C). Phẫu thuật sớm giúp giảm đáng kể số lần thăm khám bệnh viện và ngày công lao động bị mất.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu120 bệnh nhân mỗi nhóm, 95 bệnh nhân hoàn thành theo dõi
Tỷ lệ thành công giải phẫu nhóm A96.8%
Tỷ lệ thành công giải phẫu nhóm B97.7%
Tỷ lệ thành công giải phẫu nhóm C96.7%
Thời gian theo dõi6 tháng
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu cho thấy phẫu thuật sớm là lựa chọn khả thi trong bối cảnh bệnh nhân khó tuân thủ điều trị dài hạn, tuy nhiên cần lưu ý nguy cơ chảy máu cao hơn trong giai đoạn viêm cấp.

Ứng dụng Maximum Intensity Projection (MIP) trong CTDCG

Kỹ thuật Maximum Intensity Projection (MIP) là một công cụ tái tạo 3D (3D reconstruction) giúp chuyển đổi hình ảnh 3D thành 2D, tăng cường khả năng hiển thị các cấu trúc mật độ cao như xương và mạch máu. Trong chẩn đoán bệnh lý lệ đạo, kỹ thuật này được áp dụng trong chụp CT lệ đạo (CTDCG) để cải thiện bối cảnh giải phẫu và xác định chính xác vị trí tắc nghẽn. Nghiên cứu trên 10 bệnh nhân cho thấy MIP giúp làm nổi bật hệ thống dẫn lưu lệ đạo mà không bị chồng lấp bởi xương và mô mềm, hỗ trợ lập kế hoạch phẫu thuật tiền phẫu và đơn giản hóa việc diễn giải hình ảnh cho bác sĩ lâm sàng.

So sánh Mitomycin C đơn thuần và Mitomycin C kết hợp Abgel trong DCR ngoài

Nghiên cứu so sánh hiệu quả của Mitomycin C (MMC) đơn thuần và MMC kết hợp với Abgel trong phẫu thuật DCR ngoài ở bệnh nhân tắc lệ đạo mắc phải nguyên phát (Primary Acquired Nasolacrimal Duct Obstruction - PANDO). Nghiên cứu can thiệp so sánh trên 50 mắt (25 bệnh nhân) cho thấy MMC kết hợp Abgel có xu hướng cho tỷ lệ thành công cao hơn về mặt số liệu, tuy nhiên sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (p > 0.05). MMC hoạt động bằng cách ức chế sự tăng sinh nguyên bào sợi, giúp giảm sẹo và xơ hóa sau phẫu thuật.

Đánh giá kết quả phẫu thuật DCR thất bại

Nghiên cứu quan sát tiến cứu trên 15 mắt bị thất bại sau phẫu thuật DCR cho thấy nguyên nhân phổ biến nhất là đóng lỗ thông (osteium closure). Phẫu thuật lại (revision surgery) được thực hiện với các biện pháp hỗ trợ như sử dụng MMC và đặt ống silicon. Kết quả cho thấy 14/15 trường hợp thành công sau phẫu thuật lại. Các tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá kỹ lưỡng vị trí và mức độ xơ hóa trước phẫu thuật để đạt kết quả tối ưu.

  • Ưu tiên phẫu thuật sớm trong các trường hợp bệnh nhân khó tuân thủ theo dõi dài hạn.
  • Sử dụng kỹ thuật MIP trong CTDCG để cải thiện độ chính xác trong chẩn đoán vị trí tắc nghẽn lệ đạo.
  • Cần đánh giá kỹ nguyên nhân thất bại (đặc biệt là xơ hóa lỗ thông) trước khi thực hiện phẫu thuật DCR lại.
  • Luôn rửa sạch MMC sau khi áp dụng để tránh độc tính trên bề mặt nhãn cầu.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, Free Paper Lacrimal, aioseditorproceedings, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=f7Ncq9scR6A

Xem thêm