Tài liệu này tổng hợp các báo cáo tại hội nghị AIOC 2026 (n=86 bệnh nhân Retinoblastoma, n=40 bệnh nhân cận thị, n=23 bệnh nhân nhược thị, n=36 bệnh nhân lác, n=50 bệnh nhân MAC) về các bệnh lý nhãn nhi phổ biến. Các nghiên cứu tập trung vào mô hình bệnh tật, hiệu quả điều trị và các thách thức trong quản lý lâm sàng tại khu vực Ấn Độ.
Đặc điểm và kết cục của bệnh nhân Retinoblastoma
Nghiên cứu hồi cứu quan sát trên 86 trẻ em từ tháng 3/2018 đến tháng 7/2023 tại Viện Nhãn khoa khu vực IMS BHO cho thấy đa số bệnh nhân đến từ vùng nông thôn với thu nhập và trình độ học vấn thấp. Tỷ lệ bệnh nhân nam chiếm ưu thế, độ tuổi phổ biến từ 1 đến 3 tuổi. Khoảng 81,4% trường hợp là đơn phương (unilateral), 18,6% là song phương (bilateral). Thời gian trung bình từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi thăm khám là 5,35 tháng. Triệu chứng phổ biến nhất là đồng tử trắng (leukocoria), tiếp theo là khối u sùi (fungating mass), mắt đỏ đau và lác (strabismus). Các biến chứng như di căn hạch bạch huyết (11,6%) và di căn xa (5,8%) được ghi nhận. Tỷ lệ bỏ trị (dropout rate) là 9,3%, tỷ lệ khỏi bệnh (cure rate) là 20,93% và tỷ lệ sống sót sau 3 năm là 45,71%.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 86 trẻ em |
| Tỷ lệ đơn phương | 81,4% |
| Tỷ lệ song phương | 18,6% |
| Thời gian trung bình đến khám | 5,35 tháng |
| Tỷ lệ di căn hạch | 11,6% |
| Tỷ lệ di căn xa | 5,8% |
| Tỷ lệ bỏ trị | 9,3% |
| Tỷ lệ khỏi bệnh | 20,93% |
| Tỷ lệ sống sót sau 3 năm | 45,71% |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tỷ lệ bỏ trị cao phản ánh rào cản kinh tế xã hội trong tiếp cận y tế chuyên sâu tại các nước đang phát triển.
Kiểm soát cận thị tiến triển bằng Atropine và DIMS
Nghiên cứu tiến triển đơn nhánh (2021-2025) trên trẻ em cận thị tiến triển cho thấy việc tăng tần suất sử dụng Atropine 0,1% từ một lần/ngày lên hai lần/ngày giúp giảm đáng kể sự tiến triển của chiều dài trục nhãn cầu (axial length) và tương đương cầu (spherical equivalent). Không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể. Một nghiên cứu khác về kính DIMS (Defocus Incorporated Multiple Segments) trên 40 trẻ em cho thấy hiệu quả duy trì trong 1 năm, giúp chuyển tiêu điểm viễn thị ngoại vi (peripheral hyperopic defocus) thành tiêu điểm cận thị, từ đó làm chậm sự dài ra của trục nhãn cầu.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu (Atropine) | tài liệu không nêu |
| Cỡ mẫu (DIMS) | 40 trẻ em |
| Tỷ lệ tiến triển SE (Atropine 1 lần/ngày) | 66,7% |
| Tỷ lệ tiến triển SE (Atropine 2 lần/ngày) | 20% |
| Tỷ lệ tiến triển AL (Atropine 1 lần/ngày) | 72% |
| Tỷ lệ tiến triển AL (Atropine 2 lần/ngày) | 32% |
| Tuổi trung bình (DIMS) | 11,7 tuổi |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng Atropine nồng độ thấp 0,1% hai lần/ngày là một chiến lược thay thế khi đơn trị liệu thất bại, cần theo dõi sát đáp ứng điều trị.
Điều trị nhược thị bằng liệu pháp kỹ thuật số
Nghiên cứu so sánh hiệu quả của liệu pháp thị giác hai mắt (Binocular Vision - BV) và liệu pháp BOX trên 23 trẻ em bị nhược thị do lác (anometric amblyopia) đã từng thất bại với liệu pháp che mắt (occlusion therapy). Cả hai phương pháp đều cho thấy cải thiện thị lực tốt nhất có chỉnh kính (BCVA) có ý nghĩa thống kê. Cải thiện trung bình ở nhóm BOX là 0,147 logMAR và nhóm BV là 0,083 logMAR. Liệu pháp gamified giúp tăng cường sự tuân thủ của trẻ.
Lác lác cấp tính (Acute Acquired Esotropia - ACE)
Nghiên cứu hồi cứu trên 36 bệnh nhân ACE cho thấy phẫu thuật lác giúp khôi phục thị giác hai mắt (binocular vision) và giảm tình trạng song thị (diplopia). Độ tuổi trung bình là 10,94 tuổi. Phẫu thuật recess-resect được thực hiện dựa trên các bảng chuẩn hóa. Kết quả cho thấy sự cải thiện đáng kể về góc lác và khả năng hợp thị sau phẫu thuật.
Genotyping bệnh lý Microphthalmos, Anophthalmos và Coloboma (MAC)
Nghiên cứu cắt ngang trên 50 bệnh nhân MAC tại Ấn Độ sử dụng giải trình tự toàn bộ exome (Whole Exome Sequencing - WES) cho thấy tỷ lệ phát hiện biến thể di truyền là 38%. Các biến thể phổ biến bao gồm đột biến điểm (79%) và đột biến mất đoạn/lặp đoạn (21%). Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của tư vấn di truyền trong quản lý bệnh lý MAC.
- Tăng cường giáo dục cộng đồng về dấu hiệu đồng tử trắng để phát hiện sớm Retinoblastoma.
- Cân nhắc tăng tần suất sử dụng Atropine 0,1% lên 2 lần/ngày cho trẻ cận thị tiến triển không đáp ứng với liều 1 lần/ngày.
- Sử dụng liệu pháp kỹ thuật số (BV/BOX) như một lựa chọn thay thế hoặc bổ sung cho trẻ nhược thị không tuân thủ che mắt.
- Phẫu thuật sớm cho bệnh nhân lác cấp tính (ACE) để khôi phục thị giác hai mắt.
- Thực hiện tư vấn di truyền cho gia đình có trẻ mắc bệnh lý MAC để đánh giá nguy cơ tái phát.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, Free Paper Pediatric Ophthalmology II + Semi Finals, aioseditorproceedings, Video ID: M8-MM5588O0.