Quản lý Glaucoma và các biến chứng nhãn khoa: Tổng hợp từ AIOC 2026 Hyde Park Session IV

Bs Ngô Hữu Thế
9.11.26
Last Updated

Phiên họp AIOC 2026 Hyde Park Session IV (2026) đã trình bày các báo cáo lâm sàng về quản lý bệnh lý đục thủy tinh thể kết hợp glaucoma, biến chứng sau laser, và các nghiên cứu về dịch tễ học cũng như kỹ thuật đo nhãn áp. Các báo cáo tập trung vào việc tối ưu hóa kết quả điều trị trong các tình huống lâm sàng phức tạp và thách thức về nguồn lực.

Quản lý đục thủy tinh thể và Glaucoma với xuất huyết tiền phòng dai dẳng

Báo cáo ca lâm sàng về một bệnh nhân nam, 6 năm tiền sử glaucoma, thị lực mắt trái 1/60, nhãn áp (IOP) 30 mmHg dù đang dùng 3 loại thuốc hạ nhãn áp. Bệnh nhân được phẫu thuật kết hợp phacoemulsification và trabeculectomy với 0.04% mitomycin C (MMC). Giai đoạn hậu phẫu tuần 1 ghi nhận xuất huyết tiền phòng (hyphaema) 1 mm, IOP 20 mmHg. Đến tuần 3, xuất huyết tiền phòng dai dẳng 2 mm, IOP 32 mmHg. Bệnh nhân được quản lý bằng steroid, thuốc hạ nhãn áp và xoa bóp vạt lọc (bleb massage). Sau 3 tháng, IOP ổn định ở mức 10 mmHg với 1 loại thuốc. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát viêm tích cực trước và trong phẫu thuật, cùng với theo dõi hậu phẫu chặt chẽ.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng MMC trong phẫu thuật lọc ở mắt viêm cần thận trọng để tránh biến chứng vạt lọc.

So sánh thuốc hạ nhãn áp trong Glaucoma góc mở

Nghiên cứu hồi cứu trên 320 mắt từ 220 bệnh nhân mắc glaucoma góc mở mức độ trung bình, thực hiện từ tháng 11/2022 đến 30/06/2024. Nhóm 1 sử dụng betaxolol và brimonidine 0.1%, nhóm 2 sử dụng prostaglandin analogs. Kết quả cho thấy nhóm 2 đạt nhãn áp mục tiêu (12-15 mmHg) nhanh hơn (trong 3 tuần) so với nhóm 1. Tuy nhiên, kết quả lâm sàng về kiểm soát nhãn áp là tương đương. Tác giả đề xuất sử dụng kết hợp beta-blocker và brimonidine 0.1% như một lựa chọn thay thế khi chi phí hoặc sự tuân thủ điều trị với prostaglandin analogs là rào cản.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu320 mắt, 220 bệnh nhân
Tuổi trung bình63 tuổi (khoảng 55-70)
Thời gian nghiên cứuTháng 11/2022 đến 30/06/2024
Nhãn áp mục tiêu12-15 mmHg

So sánh phương pháp đo nhãn áp: Goldman Applanation Tonometry (GAT) và Non-Contact Tonometry (NCT)

Nghiên cứu hồi cứu trên 197 mắt tại phòng khám glaucoma để so sánh GAT và NCT (sử dụng máy 530P NIDc). Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể (disparity) giữa hai phương pháp, đặc biệt ở nhóm nhãn áp 20-30 mmHg. NCT có xu hướng đánh giá quá cao (overestimate) nhãn áp khi độ dày giác mạc trung tâm (CCT) lớn và đánh giá thấp khi giác mạc mỏng. Tác giả kết luận GAT vẫn là tiêu chuẩn vàng và việc sử dụng nhất quán một thiết bị là cần thiết cho theo dõi dọc (longitudinal monitoring).

Biến chứng sa dịch kính sau cắt mống mắt ngoại vi bằng laser (LPI)

Báo cáo ca lâm sàng nam 23 tuổi bị giảm thị lực đột ngột sau khi thực hiện LPI tại cơ sở khác. Khám lâm sàng ghi nhận dịch kính sa vào tiền phòng qua lỗ cắt mống mắt tại vị trí 2 giờ, IOP 52 mmHg (GAT). Bệnh nhân được xử trí bằng phẫu thuật cắt dịch kính trước (anterior vitrectomy) và mở rộng lỗ cắt mống mắt. Sau 1 tháng, thị lực cải thiện, IOP 13 mmHg không cần thuốc. Tác giả cảnh báo năng lượng laser cao có thể gây hóa lỏng dịch kính và sa dịch kính vào tiền phòng.

Kiến thức, thái độ và thực hành tự chăm sóc ở bệnh nhân Glaucoma

Nghiên cứu cắt ngang trên 105 bệnh nhân glaucoma tại trung tâm chăm sóc cấp ba trong 18 tháng. Kết quả cho thấy 61.9% bệnh nhân biết về bệnh nhưng vẫn tồn tại khoảng trống kiến thức về tính chất di truyền và sự cần thiết của điều trị suốt đời. 80% bệnh nhân báo cáo nhỏ thuốc đều đặn, nhưng 50% ngừng thuốc khi triệu chứng giảm. 98% không thực hiện nghiệm pháp ấn điểm lệ (punctal occlusion). Tác giả khuyến nghị cần đào tạo kỹ năng nhỏ thuốc cho bệnh nhân và nhân viên y tế.

Phẫu thuật đục thủy tinh thể trong Glaucoma do đục thủy tinh thể (Phomorphic Glaucoma)

Nghiên cứu hồi cứu trên 52 mắt bị glaucoma do đục thủy tinh thể. Nhóm A (27 mắt, triệu chứng < 2 tuần) chỉ phẫu thuật đục thủy tinh thể; nhóm B (25 mắt, triệu chứng > 2 tuần) phẫu thuật kết hợp. Kết quả cho thấy phẫu thuật đục thủy tinh thể đơn thuần có thể đủ cho các trường hợp đến sớm, trong khi các trường hợp đến muộn cần phẫu thuật kết hợp để kiểm soát nhãn áp tốt hơn.

  • Ưu tiên GAT cho theo dõi nhãn áp dọc.
  • Cần giáo dục bệnh nhân về tính chất không triệu chứng của glaucoma.
  • Phẫu thuật đục thủy tinh thể sớm có thể kiểm soát nhãn áp trong glaucoma do đục thủy tinh thể giai đoạn sớm.
  • Kiểm soát viêm tích cực là chìa khóa trong phẫu thuật glaucoma phức tạp.
  • Đào tạo kỹ năng nhỏ thuốc cho bệnh nhân để giảm lãng phí và tăng hiệu quả.

Tài liệu tham khảo:

AIOS Editor, 2026, AIOC 2026 Hyde Park Session IV, YouTube, Video ID: KnnTCyPvRxk.

Xem thêm