Tại hội thảo AIOC 2026, bài giảng GP227 của Dr. Pooja Khamar đã phân tích vai trò của các công nghệ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến trong phẫu thuật khúc xạ, nhấn mạnh sự khác biệt giữa hệ thống Scheimpflug và thiết bị lai MS-39. Việc lựa chọn công nghệ chẩn đoán phù hợp đóng vai trò quyết định đến chất lượng ra quyết định lâm sàng, đặc biệt khi các phương pháp đo độ cong đơn thuần không còn đủ để đánh giá toàn diện cấu trúc giác mạc.
Các công nghệ chẩn đoán hình ảnh giác mạc hiện nay
Trong thực hành phẫu thuật khúc xạ, các bác sĩ cần đánh giá nhiều thông số như bản đồ địa hình (topography), độ dày biểu mô, màng phim nước mắt, sinh trắc học (biometry) và OCT. Các hệ thống dựa trên đĩa Placido phân tích độ cong bề mặt trước, trong khi hệ thống quét khe (scanning slit) tái tạo bề mặt trước và sau cùng độ dày. Công nghệ Scheimpflug cung cấp hình ảnh cắt lớp với bản đồ pachymetry và đo đạc tiền phòng. Tuy nhiên, mỗi công nghệ chỉ cung cấp một phần thông tin, dẫn đến nguy cơ bỏ sót các bất thường nếu không được tích hợp đầy đủ.
Ưu thế của MS-39 trong đánh giá cấu trúc giác mạc
MS-39 là một thiết bị lai (hybrid topographer) kết hợp OCT để hiển thị độ cong và các lớp giác mạc với hệ thống dựa trên đĩa Placido để đo độ cong bề mặt trước. So với Scheimpflug, MS-39 có tốc độ quét nhanh hơn, độ lặp lại (repeatability) của các thông số giác mạc sau tốt hơn, đặc biệt ở các mắt bị giác mạc chóp (keratoconus) mức độ nhẹ và trung bình. Thiết bị này cho phép bác sĩ quan sát đồng thời bản đồ biểu mô, độ dày mô đệm và độ cao mô đệm, giúp phân biệt giữa các trường hợp giả tiến triển do thay đổi biểu mô và tiến triển thực sự của bệnh lý.
Ứng dụng lâm sàng và quản lý biến chứng
Việc đánh giá biểu mô giúp phát hiện sớm các dấu hiệu như hình chữ O hoặc hình bánh donut, vốn là chỉ dấu của ectasia (giãn lồi giác mạc) tiến triển. Ngoài ra, MS-39 hỗ trợ đánh giá màng Bowman sau phẫu thuật lenticule, giúp xác định các nếp nhăn (wrinkles) gây giảm chất lượng thị giác dù thị lực đạt 20/20. Đối với các trường hợp nghi ngờ tồn lưu lenticule sau phẫu thuật SMILE, OCT giúp phân biệt rõ giữa bọt khí (hyper-reflective area màu đen) và mảnh lenticule tồn lưu (hyper-reflective area), từ đó tránh các can thiệp phẫu thuật không cần thiết.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Công nghệ MS-39 | Thiết bị lai kết hợp OCT và đĩa Placido |
| Độ lặp lại (repeatability) | Tốt hơn Scheimpflug trong giác mạc chóp nhẹ và trung bình |
| Khả năng chẩn đoán | Phân biệt được bọt khí và tồn lưu lenticule sau SMILE |
| Dấu hiệu ectasia | Hình chữ O hoặc hình bánh donut trên bản đồ biểu mô |
| Xử trí nếp nhăn Bowman | Ironing trên cap bằng dụng cụ tù sau khi làm ướt bằng nước muối |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, GP227; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng MS-39 để giải mã các bất thường biểu mô thay vì chỉ dựa vào bản đồ độ cong đơn thuần. Cần lưu ý rằng việc điều trị bằng thuốc như sodium hyaluronate và các chất điều hòa miễn dịch (immunomodulators) là kinh nghiệm lâm sàng của tác giả để cải thiện quá trình tái tạo biểu mô, cần thận trọng khi áp dụng cho các bệnh nhân có bệnh lý bề mặt nhãn cầu phức tạp.
- Ưu tiên sử dụng bản đồ biểu mô để phân biệt giả tiến triển và tiến triển thực sự của giác mạc chóp.
- Sử dụng OCT để xác định chính xác nguyên nhân gây giảm chất lượng thị giác sau phẫu thuật lenticule (nếp nhăn Bowman hoặc tồn lưu mô).
- Tận dụng khả năng đo đạc đa thông số trên một màn hình của MS-39 để tối ưu hóa tính toán phẫu thuật.
- Tránh can thiệp phẫu thuật không cần thiết khi phát hiện bọt khí sau phẫu thuật SMILE bằng cách xác nhận qua hình ảnh OCT.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Pooja Khamar, 2026, MS 39 vs Scheimpflug The new Gold standard for Refractive surg, AIOC 2026 GP227, Video ID: bm7yCs8DADw.