Tại hội nghị AIOC 2026, bài giảng GP226 của Adam Wylegala đã trình bày về vai trò của công nghệ Optical Coherence Tomography (OCT) độ phân giải cao trong việc chuyển đổi các quyết định lâm sàng thông qua khả năng hiển thị chi tiết cấu trúc vi mô của giác mạc. Công nghệ này cho phép quan sát các lớp tế bào mà trước đây chỉ có thể thấy trên mô bệnh học, hỗ trợ đắc lực cho việc chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị các bệnh lý phức tạp.
Tiến bộ trong độ phân giải hình ảnh
Sự khác biệt giữa các thế hệ thiết bị OCT là rất rõ rệt. Trong khi các phiên bản cũ như Revo OCT có độ phân giải 5 micron, các hệ thống hiện đại như Revo NX đạt độ phân giải 3 micron. Sự cải thiện này không chỉ dừng lại ở việc phân biệt các lớp giác mạc cơ bản mà còn cho phép quan sát các cấu trúc vi mô như tế bào đáy (basal cells) trong lớp biểu mô, các lớp khác nhau trong màng Bowman, các sợi xiên ở nhu mô trước và các sợi dọc chiếm 90% nhu mô sau. Đặc biệt, các cấu trúc như tế bào nội mô và màng Descemet, vốn thường được coi là chỉ quan sát được trong bệnh lý, nay đã có thể hiển thị rõ ràng ở người khỏe mạnh.
Ứng dụng trong các bệnh lý giác mạc
Công nghệ OCT độ phân giải cao cho thấy ưu thế vượt trội trong việc phát hiện các thay đổi nhỏ tại biểu mô giác mạc. Ví dụ, trong loạn dưỡng Meesmann, thiết bị ghi nhận các nang tăng phản xạ (hyperreflective cysts) phân tán trong biểu mô. Đối với các bệnh lý như loạn dưỡng màng đáy biểu mô (Epithelial Basement Membrane Dystrophy - EBMD), OCT giúp quan sát sự tăng sinh tăng phản xạ từ màng đáy, sự gián đoạn của màng Bowman và hiện tượng màng đáy bị gấp khúc, vốn là nguyên nhân dẫn đến các đợt xói mòn biểu mô tái phát. Ngoài ra, thiết bị còn hỗ trợ đánh giá các lắng đọng do thuốc như amiodarone tại màng Bowman và nội mô.
Đánh giá tổn thương và các tình trạng phức tạp
Ngoài các bệnh lý loạn dưỡng, OCT độ phân giải cao còn hữu ích trong việc đánh giá các tổn thương do can thiệp phẫu thuật hoặc các hội chứng bẩm sinh. Trong các trường hợp tổn thương nội mô do laser bao sau, hình ảnh OCT cho thấy rõ sự dày lên của nhu mô và phù nề do tổn thương nội mô. Đối với các hội chứng phức tạp như hội chứng ICE (Iridocorneal Endothelial syndrome), thiết bị mô tả chi tiết sự phá hủy góc tiền phòng, dính mống mắt và phù nề biểu mô giác mạc kèm theo các vết xói mòn. Việc phân biệt giữa các thực thể như xơ hóa dưới biểu mô ngoại vi và loạn dưỡng Zaltzman cũng trở nên chính xác hơn nhờ khả năng xác định vị trí và mức độ phản xạ của tổn thương.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Độ phân giải cũ (Revo 130) | 5 micron |
| Độ phân giải hiện tại (Revo NX) | 3 micron |
| Phạm vi quét ultra wide field | 16 mm |
| Khả năng hiển thị cấu trúc | Tế bào đáy, màng Bowman, màng Descemet, nội mô |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng OCT độ phân giải cao giúp thay đổi cách tiếp cận chẩn đoán hình ảnh, chuyển từ chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng đơn thuần sang chẩn đoán dựa trên cấu trúc vi mô. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các dấu hiệu hình ảnh cần được đối chiếu với bệnh cảnh lâm sàng để tránh chẩn đoán quá mức các biến thể bình thường.
- Sử dụng OCT độ phân giải cao để đánh giá sớm các dấu hiệu loạn dưỡng biểu mô màng đáy.
- Tận dụng khả năng quét 16 mm để đánh giá toàn diện các tổn thương nội mô và góc tiền phòng.
- Kết hợp hình ảnh OCT với các phương pháp chẩn đoán khác để phân biệt các bệnh lý xơ hóa giác mạc.
- Theo dõi sát các bệnh nhân có dấu hiệu gấp khúc màng đáy để dự phòng xói mòn biểu mô tái phát.
Tài liệu tham khảo:
Adam Wylegala, 2026, Precision That Transforms Clinical Decisions, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: MSPbtr0ixVg.