Hội thảo chuyên đề Optopol Advanced Ophthalmic Imaging Symposium năm 2026 đã trình bày các tiến bộ trong kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nhãn khoa, tập trung vào vai trò của OCT độ phân giải cao (ultra-high resolution OCT) và OCT angiography (OCTA) trong việc cải thiện quyết định lâm sàng. Các chuyên gia nhấn mạnh khả năng quan sát chi tiết cấu trúc vi mô của phân đoạn trước và võng mạc, giúp phát hiện sớm các bệnh lý mà phương pháp truyền thống có thể bỏ sót.
Hình ảnh OCT độ phân giải cao cho phân đoạn trước
Công nghệ OCT độ phân giải cao hiện nay cho phép quan sát các lớp cấu trúc mà trước đây chỉ thấy được trên bệnh lý. Tác giả chỉ ra khả năng phân biệt các lớp biểu mô, tế bào đáy, sợi oblique trong nhu mô trước, và sự khác biệt giữa tế bào nội mô với màng Descemet ở người khỏe mạnh. Các ứng dụng lâm sàng bao gồm chẩn đoán Meesmann corneal dystrophy với các nang tăng phản xạ, Fehr's dystrophy, và các lắng đọng do amiodarone tại màng Bowman. Ngoài ra, công nghệ này hỗ trợ đánh giá các biến chứng sau phẫu thuật như tổn thương nội mô do laser, hoặc các bệnh lý như epithelial basement membrane dystrophy với các dấu hiệu tinh tế như sự nhân đôi màng đáy.
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc quan sát được các lớp cấu trúc vi mô giúp thay đổi cách tiếp cận chẩn đoán các bệnh lý loạn dưỡng giác mạc, tuy nhiên cần lưu ý rằng độ phân giải cao cũng làm tăng độ nhạy với các nhiễu ảnh (artifacts).
Vai trò của OCTA trong bệnh lý võng mạc
OCTA được khẳng định là công cụ thiết yếu trong thực hành lâm sàng nhờ tính an toàn, tốc độ nhanh và khả năng cung cấp thông tin định lượng. Trong bệnh võng mạc đái tháo đường, OCTA giúp phát hiện sớm các vi phình mạch và vùng thiếu máu cục bộ (non-flow area) mà không cần tiêm thuốc cản quang. Đối với tân mạch võng mạc (CNV), OCTA cho phép quan sát mạng lưới mạch máu rõ nét hơn so với chụp mạch indocyanine xanh (ICG), hỗ trợ theo dõi tiến triển sau tiêm anti-VEGF. Các tính năng như loại bỏ nhiễu ảnh (artifact removal) và ghép ảnh (mosaic scan) giúp mở rộng trường nhìn, hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý vùng ngoại vi như retinoschisis hoặc các khối u hắc mạc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Độ phân giải OCT (cũ vs mới) | 5 micron vs 3 micron |
| Giảm sai số định vị ranh giới võng mạc | Trên 30% |
| Trường nhìn tối đa với adapter | 21 x 21 mm |
| Số lượng scan ghép mosaic | Ít nhất 8 scan |
Bình luận: OCTA cung cấp cái nhìn sâu sắc về huyết động học võng mạc, đặc biệt hữu ích cho các bệnh nhân có chống chỉ định tiêm thuốc cản quang. Hạn chế chính là sự phụ thuộc vào chất lượng hình ảnh và khả năng diễn giải các vùng không tưới máu (non-perfusion) trên các lớp slab khác nhau.
- Sử dụng OCTA để đánh giá định lượng vùng thiếu máu cục bộ (non-flow area) trong bệnh võng mạc đái tháo đường.
- Tận dụng tính năng ghép ảnh (mosaic) để quan sát các tổn thương vùng ngoại vi mà không cần lens góc rộng chuyên dụng.
- Áp dụng OCT độ phân giải cao để phân biệt các loại loạn dưỡng giác mạc dựa trên đặc điểm phản xạ của các lớp biểu mô và màng đáy.
- Sử dụng OCTA để theo dõi đáp ứng điều trị anti-VEGF thông qua sự thay đổi của mạng lưới tân mạch.
- Kết hợp phân tích định tính và định lượng để giải thích tình trạng thị lực cho bệnh nhân, tăng cường sự tuân thủ điều trị.
Tài liệu tham khảo:
Willem Gauw, Sikorski, Verghese, Aisha Gupta, Vishal Agarwal, 2026, AIOC 2026 GP226 OPTOPOL Symposium Optopol Advanced Ophthalmic Imaging Symposium, aioseditorproceedings, Video ID: YIdZoPVuQi0.