Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Sheetal Brar đã trình bày về việc thiết lập kỳ vọng đúng đắn cho bệnh nhân khi lựa chọn giữa thấu kính nội nhãn (phakic IOL) làm từ vật liệu Collamer và Acrylic. Việc lựa chọn thấu kính phù hợp cho đúng bệnh nhân là yếu tố then chốt để xây dựng kỳ vọng thực tế, thay vì chỉ tập trung vào thương hiệu hay các tranh luận về vật liệu.
Phân loại và đặc điểm vật liệu
Các thấu kính nội nhãn khoang sau (posterior chamber phakic IOLs) hiện nay được chia thành hai nhóm chính: Collamer và Acrylic. Nhóm Collamer bao gồm sản phẩm của STAAR Surgical, được coi là đơn vị dẫn đầu thị trường. Nhóm Acrylic bao gồm IPCL từ CareGroup và ICL phakic từ Biotech Vision Care. Về mặt khoa học vật liệu, Collamer là polymer của HEMA và collagen từ lợn, giúp tạo ra lớp fibronectin trơ, có tác dụng bảo vệ, giảm nhận diện miễn dịch và ngăn chặn sự lắng đọng protein trên bề mặt thấu kính. Ngược lại, vật liệu Acrylic là hydrophilic acrylic co-polymer (hoặc hybrid hydrophilic acrylic), không chứa collagen nên không hình thành màng fibronectin, nhưng có hàm lượng nước cao (khoảng 26% so với 31% của ICL) giúp tạo sức căng bề mặt cao, hạn chế sự lắng đọng ion âm và protein.
So sánh các thông số lâm sàng
Các nghiên cứu so sánh cho thấy sự khác biệt về đường kính quang học (optic diameter), khả năng tùy chỉnh và phạm vi điều chỉnh khúc xạ. IPCL có đường kính quang học lớn nhất (6.6 mm, có thể tùy chỉnh đến 7.5 mm), trong khi các dòng ICL có đường kính từ 5.8 đến 6.1 mm và Biotec Healthcare có đường kính tối đa 5.5 mm. Về phạm vi điều chỉnh, IPCL hỗ trợ tới -30 diopter cầu và 12 diopter trụ, trong khi STAAR Surgical hỗ trợ tới -20 diopter cầu và 6 diopter trụ. Cả hai loại đều có lỗ lưu thông thủy dịch (aqueous circulation) ở trung tâm hoặc ngoại vi. Các dữ liệu về vault, ổn định xoay và chất lượng thị giác chủ quan giữa hai nhóm được ghi nhận là tương đương và không có ý nghĩa thống kê về mặt lâm sàng.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Vault tại 1 năm (Collamer) | 470 micron, ổn định |
| Vault tại 1 năm (Acrylic) | 411 micron, nhất quán |
| Nguy cơ đục thủy tinh thể (Collamer) | 0.49% |
| Nguy cơ đục thủy tinh thể (Acrylic) | 1.5% đến 2.5% |
| Tăng nhãn áp thoáng qua | 5% đến 10% trường hợp |
| Mất tế bào nội mô (ICL) | 1.5% đến 5.5% trong năm đầu |
| Mất tế bào nội mô (Acrylic) | 4.5% tại 1 năm |
Chiến lược tư vấn và kỳ vọng bệnh nhân
Việc thiết lập kỳ vọng không chỉ dựa trên thị lực sau phẫu thuật mà còn cần thông tin về tính tương thích sinh học, nguy cơ đục thủy tinh thể và nhu cầu theo dõi dài hạn. Collamer có ưu thế về dữ liệu theo dõi 20 năm và tính tương thích sinh học, phù hợp cho bệnh nhân trẻ (21-40 tuổi) hoặc có tiền sử viêm. Acrylic có ưu thế về chi phí (thấp hơn 2-3 lần, khoảng 800-1500 USD/mắt) và khả năng tùy chỉnh cao, phù hợp cho bệnh nhân nhạy cảm về ngân sách. Bác sĩ cần nhấn mạnh rằng phẫu thuật ICL là an toàn nhưng không hoàn toàn miễn trừ biến chứng, bệnh nhân cần tuân thủ theo dõi suốt đời. Thông tin theo [AIOC 2026, 2026]; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
Bình luận: Tác giả nhấn mạnh việc không nên tư vấn thấu kính là "kém hơn" (inferior) mà nên tập trung vào sự khác biệt về chi phí và nguồn gốc sản xuất. Hạn chế của tài liệu là dữ liệu theo dõi dài hạn của nhóm Acrylic còn ngắn (tối đa 5-7 năm) so với Collamer.
- Luôn nhấn mạnh nhu cầu theo dõi định kỳ hàng năm suốt đời cho mọi bệnh nhân phakic IOL.
- Không sử dụng từ ngữ "kém hơn" khi tư vấn các dòng thấu kính giá rẻ hơn.
- Cá nhân hóa lựa chọn thấu kính dựa trên kích thước đồng tử và nhu cầu tùy chỉnh khúc xạ.
- Thiết lập kỳ vọng thành công 90% và cảnh báo về nguy cơ đục thủy tinh thể, đặc biệt ở người trên 45 tuổi.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Sheetal Brar, 2026, Acrylic Vs Collamer Setting the Right Expectation, AIOC 2026 IC43, Video ID: 3-JTshtjGN8.