Trong tập podcast số 178 của CataractCoach (2026) với khách mời là bác sĩ Richard Packard, chủ đề chính xoay quanh sự tiến hóa của phẫu thuật đục thủy tinh thể (cataract surgery) qua nhiều thập kỷ. Bác sĩ Packard chia sẻ hành trình từ những ngày đầu tiếp cận phẫu thuật Phaco (phacoemulsification) vào năm 1978 tại bệnh viện mắt Moorfields, khi kỹ thuật này còn gây tranh cãi và bị coi là "quả bom hẹn giờ trong mắt" (ticking time bomb in the eye), cho đến những tiến bộ hiện đại trong kỹ thuật và công nghệ.
Sự phát triển của Phaco và đặt thấu kính nội nhãn
Vào cuối những năm 1970, việc thực hiện Phaco tại Anh là một hành động gây tranh cãi lớn. Bác sĩ Packard thực hiện ca phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn (intraocular lens - IOL) đầu tiên vào tháng 12 năm 1978. Thời điểm đó, các thấu kính nội nhãn (IOL) thường là loại PMMA (polymethyl methacrylate) có đường kính 6-7 mm, đòi hỏi đường mổ lớn (khoảng 7-8 mm). Sự ra đời của các thấu kính có thể gập lại (foldable IOL) đã thay đổi hoàn toàn cục diện, cho phép phẫu thuật viên thực hiện đường mổ nhỏ hơn (khoảng 3,5 mm), giảm thiểu loạn thị do phẫu thuật và không cần khâu. Bác sĩ Packard cũng chia sẻ về nghiên cứu thực nghiệm trên thỏ vào năm 1981, nơi ông là người đầu tiên thử nghiệm gập thấu kính, dù không đăng ký bằng sáng chế kịp thời.
Tiến bộ trong kỹ thuật Phaco và quản lý dịch học
Sự thay đổi từ kỹ thuật "divide and conquer" sang các kỹ thuật "chop" (như soft chop) đã cải thiện đáng kể kết quả phẫu thuật. Bác sĩ Packard nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ vật lý đằng sau các loại bơm (pump types) và sự ổn định của tiền phòng. Ông giới thiệu về đầu tip Packard (Packard Phaco tip) do MST sản xuất, với thiết kế thành mỏng giúp tối ưu hóa dòng chảy (fluidics) tương đương với đầu tip 21 gauge dù có đường kính ngoài nhỏ hơn. Đối với các mắt ngắn (short eyes) hoặc mắt có áp lực dịch kính cao, việc sử dụng mannitol 20% (liều 250 ml, truyền 30 phút trước phẫu thuật) là một biện pháp hỗ trợ quan trọng để giảm áp lực nội nhãn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số ca phẫu thuật IOL đầu tiên | Tháng 12 năm 1978 |
| Đường mổ Phaco ban đầu | 7-8 mm |
| Đường mổ với IOL gập | 3,5 mm |
| Liều Mannitol | 20%, 250 ml, 30 phút trước mổ |
| Số lượng máy Phaco tại Mỹ (thập niên 70) | Khoảng 750 máy |
Bình luận: Thông tin theo CataractCoach Podcast 178, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Bác sĩ Packard nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ vật lý máy Phaco thay vì chỉ sao chép cài đặt từ người khác. Việc sử dụng mannitol cần thận trọng với bệnh nhân có bệnh lý tim mạch hoặc thận.
Đào tạo và tương lai của phẫu thuật
Bác sĩ Packard nhấn mạnh sự thiếu hụt trong đào tạo phẫu thuật thực hành tại nhiều quốc gia châu Âu. Ông tham gia vào các sáng kiến của ESCRS như "Complex Cataract Surgery Masterclass" và "Basic Phaco Skill School" để hỗ trợ đào tạo cho phẫu thuật viên trẻ. Trong tương lai, ông dự đoán sự phát triển của các thấu kính điều tiết (accommodative lens) thông minh hoạt động bằng điện tử và sự hỗ trợ của robot trong phẫu thuật, với khả năng kiểm soát ở mức micron và thời gian phản ứng nhanh hơn nhiều so với con người (5 ms so với 180 ms).
- Phân tích mọi bước trong quy trình phẫu thuật để tối ưu hóa bộ dụng cụ, giảm thiểu số lượng dụng cụ xuống tối đa nửa tá.
- Hiểu rõ vật lý của máy Phaco, đặc biệt là loại bơm và sự ổn định của tiền phòng.
- Sử dụng các kỹ thuật như soft chop cho các nhân mềm để kiểm soát tốt hơn trong quá trình phẫu thuật.
- Cân nhắc sử dụng mannitol cho các mắt ngắn hoặc có áp lực dịch kính cao để giảm nguy cơ biến chứng.
- Luôn học hỏi từ các biến chứng và sai sót thông qua việc xem xét video phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
Uday Devgan, 2026, CataractCoach Podcast 178: Richard Packard MD, CataractCoach.com, Video ID: lvA7PnUajN0.