Trong tập podcast số 180 của chuỗi CataractCoach (2026), Dr. Guillermo Rocha, Chủ tịch khoa Nhãn khoa tại Đại học McGill, đã chia sẻ về hành trình phát triển học thuật và chiến lược quản trị đơn vị nhãn khoa tại Montreal. Với bề dày lịch sử 150 năm, khoa Nhãn khoa tại McGill hiện đang tập trung vào việc tích hợp công nghệ tiên tiến, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI) và phẫu thuật robot, nhằm tối ưu hóa quy trình đào tạo và chăm sóc bệnh nhân trong bối cảnh hệ thống y tế công cộng tại Quebec có những thách thức đặc thù về nguồn lực và quy định hành nghề.
Lịch sử và định hướng phát triển tại McGill
Khoa Nhãn khoa tại McGill được thành lập từ năm 1876 bởi Dr. Frank Buer, người đã tiếp thu kiến thức từ các tên tuổi lớn như Bowman và von Helmholtz. Trong lễ kỷ niệm 150 năm thành lập, đơn vị đã ghi nhận sự tham gia của 210 cựu sinh viên. Hiện nay, khoa vận hành thông qua mạng lưới các bệnh viện bao gồm Jewish General Hospital, Montreal General Hospital, Royal Victoria và Children's Hospital. Chiến lược hiện tại của Dr. Rocha dựa trên các trụ cột chính: hợp tác, học thuật và cung cấp dịch vụ bệnh nhân. Việc tái cấu trúc quản trị, bao gồm thành lập các nhóm đặc nhiệm (task forces) về truyền thông xã hội và cải thiện chất lượng, được thực hiện để phá vỡ các "silo" độc lập, thúc đẩy giao tiếp liên chuyên khoa.
Ứng dụng công nghệ và mô phỏng trong đào tạo
McGill đã thiết lập một phòng thí nghiệm mô phỏng nhãn khoa (ocular simulation lab) bền vững nhờ nguồn vốn từ các hợp đồng, quỹ từ thiện và các nhà tài trợ. Chương trình đào tạo mô phỏng này được đánh giá là độc đáo tại Canada, bao gồm cả đào tạo chẩn đoán và phẫu thuật cho sinh viên y khoa và bác sĩ nội trú (từ năm thứ nhất đến năm thứ ba). Việc theo dõi dữ liệu thực hành trên mô phỏng giúp quản trị viên đánh giá khách quan năng lực của từng cá nhân. Dr. Rocha nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì kỹ năng cơ bản như khâu (suturing) dưới kính hiển vi, ví von nó như việc nhạc sĩ luyện tập thang âm, đồng thời kết hợp với các thiết bị mô phỏng hiện đại có phản hồi xúc giác (haptic feedback) để nâng cao hiệu quả đào tạo.
Trí tuệ nhân tạo và tương lai của nhãn khoa
Khoa hiện đang triển khai khoảng 20 dự án nghiên cứu liên quan đến AI, bao gồm việc tự động đếm tế bào viêm trên hình ảnh OCT (Optical Coherence Tomography) sau phẫu thuật DMEK (Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty) và các hệ thống chẩn đoán từ xa cho các quần thể dân cư phía Bắc. Dr. Rocha cho biết việc sử dụng hệ thống 3D không cần kính giúp đánh giá bệnh nhân từ xa, giảm thiểu chi phí di chuyển (ước tính khoảng 9.000 USD mỗi ca đánh giá tại trung tâm). Mặc dù AI vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển, việc ứng dụng nó vào phân tích video phẫu thuật và chẩn đoán bệnh võng mạc đái tháo đường (diabetic retinopathy) được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt trong việc cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu kỷ niệm 150 năm | 210 người tham dự |
| Số dự án nghiên cứu AI hiện tại | Khoảng 20 dự án |
| Chi phí di chuyển bệnh nhân đánh giá | Khoảng 9.000 USD/ca |
| Độ chính xác của AI (ước tính) | Tài liệu không nêu |
Bình luận: Thông tin theo CataractCoach Podcast 180 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Dr. Rocha nhấn mạnh tầm quan trọng của việc "đẩy giới hạn" (pushing the envelope) trong phẫu thuật giác mạc, đặc biệt là cách tiếp cận cá nhân hóa (designer surgery). Hạn chế của các nghiên cứu AI hiện tại là sự phụ thuộc vào dữ liệu đầu vào và tính sẵn có của hạ tầng công nghệ tại các cơ sở y tế khác nhau. Việc áp dụng AI trong chẩn đoán từ xa là một hướng đi tiềm năng nhưng cần kiểm chứng lâm sàng chặt chẽ về độ nhạy và độ đặc hiệu trước khi triển khai đại trà.
- Tăng cường tích hợp mô phỏng phẫu thuật vào chương trình đào tạo nội trú để đảm bảo năng lực thực hành độc lập.
- Thúc đẩy văn hóa nghiên cứu bằng cách chuẩn hóa quy trình thu thập dữ liệu ngay từ khi bệnh nhân bắt đầu thăm khám.
- Tận dụng công nghệ chẩn đoán từ xa để tối ưu hóa nguồn lực và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân ở vùng sâu vùng xa.
- Khuyến khích tư duy phản biện và đặt câu hỏi "làm thế nào để làm tốt hơn" đối với các quy trình lâm sàng thường quy.
Tài liệu tham khảo:
Uday Devgan, 2026, CataractCoach Podcast 180: Guillermo Rocha MD, CataractCoach.com, Video ID: 1IsgWDVhuoQ.