Hội nghị AIOC 2026 (n=5 báo cáo) đã trình bày các nghiên cứu quan sát về chấn thương nhãn khoa, bao gồm nang mống mắt sau chấn thương, nhiễm khuẩn trong chấn thương nhãn cầu mở, kỹ thuật khâu vết rách thể mi, vai trò của ASOC trong chấn thương và quản lý bỏng hóa chất. Các báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của chẩn đoán hình ảnh và can thiệp kịp thời để bảo tồn thị lực.
Nang mống mắt sau chấn thương
Nghiên cứu hồi cứu trên 5 bệnh nhân bị nang mống mắt sau chấn thương hoặc sau phẫu thuật đục thủy tinh thể. Các nang này thường là nang biểu mô (epithelial cyst) phát triển do sự xâm nhập của biểu mô vào tiền phòng. Chẩn đoán dựa trên siêu âm sinh hiển vi (Ultrasound Biomicroscopy - UBM) để phân biệt với các khối u mống mắt. Kết quả cho thấy nang thường có thành dày, cấu trúc rỗng (anoic). Quản lý bảo tồn được ưu tiên cho các nang nhỏ, trong khi các nang lớn gây tắc nghẽn trục thị giác cần can thiệp phẫu thuật, mặc dù việc cắt bỏ hoàn toàn rất khó khăn và có nguy cơ gây tổn thương thêm.
Nhiễm khuẩn trong chấn thương nhãn cầu mở
Nghiên cứu tiến cứu trên 20 bệnh nhân bị chấn thương nhãn cầu mở (open globe injury) trong 6 tháng (từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2024). Kết quả cho thấy 12/20 mắt có cấy khuẩn dương tính, trong đó Staphylococcus epidermidis là tác nhân phổ biến nhất (42%). Các vi khuẩn Gram dương chiếm 58% tổng số ca. Tác giả nhấn mạnh việc lấy mẫu đa vị trí (kết mạc, thủy dịch, dịch kính) giúp tăng tỷ lệ phát hiện vi khuẩn. Việc sử dụng kháng sinh dự phòng và can thiệp phẫu thuật sớm là yếu tố then chốt để ngăn ngừa viêm nội nhãn.
Kỹ thuật khâu vết rách thể mi
Nghiên cứu hồi cứu trên các bệnh nhân bị rách thể mi (cyclodialysis cleft) lớn hơn 180 độ. Kỹ thuật "sewing machine technique" được áp dụng để khâu cố định thể mi vào củng mạc. Kết quả cho thấy sau 12 tháng theo dõi, áp lực nội nhãn (IOP) trung bình tăng từ 3,4 mmHg lên 10 mmHg, thị lực cải thiện đáng kể ở các bệnh nhân được phẫu thuật. Đây là một lựa chọn điều trị hiệu quả cho các trường hợp rách thể mi lớn gây hạ nhãn áp kéo dài.
Vai trò của ASOC trong chấn thương nhãn cầu
Nghiên cứu so sánh trên các bệnh nhân chấn thương nhãn cầu cho thấy chụp cắt lớp quang học phân đoạn trước (Anterior Segment Optical Coherence Tomography - ASOC) giúp cải thiện độ chính xác chẩn đoán so với chỉ khám bằng sinh hiển vi. ASOC phát hiện được các tổn thương ẩn như bong màng Descemet, rách củng mạc và gập góc tiền phòng. Tỷ lệ thay đổi kế hoạch điều trị dựa trên kết quả ASOC là 31,25% (p=0,043), khẳng định giá trị của công cụ này trong quản lý chấn thương phức tạp.
Quản lý sẹo sau chấn thương và bỏng hóa chất
Nghiên cứu trên 25 bệnh nhân bị sẹo mặt sau chấn thương cho thấy việc tiêm 5-Fluorouracil (5-FU) kết hợp với triamcinolone acetonide (tỷ lệ 9:1) giúp giảm độ dày sẹo và cải thiện chức năng mi mắt. Đối với bỏng hóa chất (đặc biệt là Calotropis), nghiên cứu trên 10 bệnh nhân cho thấy việc sử dụng steroid sớm giúp phục hồi thị lực nhanh chóng trong 3-7 ngày nhờ giảm viêm không nhiễm khuẩn do độc tính của hóa chất.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu nang mống mắt | 5 bệnh nhân, hồi cứu |
| Tỷ lệ vi khuẩn Gram dương | 58% |
| Tỷ lệ Staphylococcus epidermidis | 42% |
| Thay đổi kế hoạch điều trị nhờ ASOC | 31,25% |
| p-value thay đổi điều trị | 0,043 |
| Tỷ lệ mù do tấn công hóa chất | 45,3% |
Bình luận: Các nghiên cứu tại AIOC 2026 cung cấp cái nhìn thực tiễn về quản lý chấn thương nhãn khoa. Hạn chế chung của các báo cáo là cỡ mẫu nhỏ (n=5 đến 25) và thiết kế hồi cứu/quan sát, do đó cần thận trọng khi ngoại suy kết quả. Việc sử dụng 5-FU tiêm tại chỗ cần tuân thủ quy trình vô khuẩn nghiêm ngặt. Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Ưu tiên sử dụng UBM để chẩn đoán nang mống mắt và các tổn thương thể mi.
- Sử dụng ASOC để đánh giá các vết rách nhãn cầu nghi ngờ có tổn thương ẩn.
- Lấy mẫu cấy khuẩn đa vị trí trong chấn thương nhãn cầu mở để định hướng kháng sinh.
- Cân nhắc tiêm 5-FU kết hợp steroid cho sẹo lồi sau chấn thương mặt.
- Điều trị sớm bằng steroid cho bỏng hóa chất không nhiễm khuẩn để bảo tồn thị lực.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, Free Paper Trauma I, aioseditorproceedings, Video ID: AtDkGJTMxwU.