Tổng quan các kỹ thuật nhãn khoa trong bệnh lý hốc mắt, lệ đạo và chấn thương

Bs Ngô Hữu Thế
1.11.26
Last Updated

Điều trị nấm hốc mắt sau COVID-19 bằng Amphotericin B tiêm cạnh nhãn cầu

Tại hội nghị AIOC 2026, các báo cáo lâm sàng đã nhấn mạnh việc sử dụng Amphotericin B tiêm cạnh nhãn cầu (transcutaneous retrobulbar injection) như một liệu pháp bổ trợ cho bệnh lý nấm hốc mắt (mucormycosis) sau đại dịch COVID-19. Nghiên cứu hồi cứu trên 40 bệnh nhân được phân loại theo thang điểm của Hunavar SG, cho thấy hiệu quả trong các giai đoạn sớm. Kỹ thuật này sử dụng 1 ml dung dịch chứa 3,5 mg liposomal Amphotericin B tiêm vào khoang sau nhãn cầu (retrobulbar space) bằng kim 26 gauge. Kết quả ghi nhận 100% hồi phục triệu chứng ở giai đoạn 3A sau 5 ngày điều trị, trong khi các giai đoạn nặng hơn (3C, 3D) cho thấy đáp ứng hạn chế hơn.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu40 bệnh nhân
Liều tiêm3,5 mg liposomal Amphotericin B trong 1 ml
Kích thước kim26 gauge hoặc 24 gauge
Tỷ lệ hồi phục giai đoạn 3A100% sau 5 ngày
Biến chứng1 ca xuất huyết sau nhãn cầu
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc tiêm thuốc trực tiếp vào khoang sau nhãn cầu đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao để tránh tổn thương thần kinh thị giác và mạch máu.

Sử dụng lưới Titanium trong tái tạo gãy xương hốc mắt

Nghiên cứu can thiệp phân tích trên 14 trường hợp gãy xương hốc mắt tại Kolkata trong 1 năm đã đánh giá hiệu quả của lưới Titanium mesh. Bệnh nhân có độ tuổi trung bình 30,2 tuổi, nguyên nhân chủ yếu do tai nạn giao thông (RTA). Kết quả cho thấy cải thiện đáng kể về chức năng vận nhãn và thẩm mỹ, được đánh giá qua thang điểm Phase Qi module score. Không ghi nhận biến chứng lớn như di lệch implant hay xuất huyết sau nhãn cầu trong thời gian theo dõi 6 tháng. Tác giả nhấn mạnh việc bảo tồn màng xương và tránh tổn thương thần kinh dưới hốc mắt (infraorbital nerve) là yếu tố then chốt.

Thách thức trong chẩn đoán và điều trị u hốc mắt

Báo cáo ca lâm sàng về u hốc mắt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chẩn đoán phân biệt giữa Orbital pseudotumor (viêm hốc mắt vô thủy tinh thể) và các bệnh lý ác tính. Phác đồ điều trị bao gồm Methylprednisolone liều cao (1 gram truyền tĩnh mạch trong 200 ml dung dịch trong 4 giờ, duy trì 3 ngày), sau đó chuyển sang steroid đường uống (1 mg/kg/ngày) với liều giảm dần hàng tuần. Việc chẩn đoán chính xác giúp tránh phẫu thuật không cần thiết và ngăn ngừa mất thị lực.

Quản lý chấn thương lệ đạo và tổn thương bề mặt nhãn cầu

Kỹ thuật đặt stent Mini-monoka được báo cáo là phương pháp hiệu quả trong điều trị rách lệ quản (canalicular laceration), giúp duy trì sự thẳng hàng và ngăn ngừa xơ hóa. Đối với các tổn thương bề mặt nhãn cầu do bỏng kiềm, việc tái tạo fornix và sử dụng các thuốc như Doxycycline (nhờ đặc tính kháng collagenase) và Dexamethasone là cần thiết để bảo tồn thị lực. Các báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện sớm và can thiệp kịp thời để tránh biến chứng vĩnh viễn.

  • Ưu tiên sử dụng stent silicon trong rách lệ quản để giảm tỷ lệ hẹp.
  • Chẩn đoán phân biệt viêm hốc mắt vô thủy tinh thể với u hốc mắt bằng hình ảnh học và đáp ứng với steroid.
  • Điều trị bỏng kiềm cần rửa mắt ngay lập tức với lượng lớn dịch và sử dụng kháng sinh/steroid tại chỗ.
  • Lập kế hoạch phẫu thuật gãy xương hốc mắt dựa trên CT scan 3D để đạt kết quả thẩm mỹ tối ưu.
  • Theo dõi sát bệnh nhân sau chấn thương hốc mắt để phát hiện sớm các dấu hiệu đe dọa thị lực.

Tài liệu tham khảo:

AIOC 2026, Poster Podium Presentation Orbit Oculoplasty Lacrimal, aioseditorproceedings, 2026.

Xem thêm