Video từ kênh Shannon Wong, MD (2025) trình bày ca lâm sàng bệnh nhân 21 tuổi không hài lòng với thị lực sau khi đặt thủy tinh thể đa tiêu (multifocal IOL) để điều trị đục thủy tinh thể bẩm sinh. Bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật đặt Odyssey multifocal IOL vào năm 2024, sau đó thực hiện YAG capsulotomy nhưng không cải thiện được tình trạng thị lực, đặc biệt là các triệu chứng chói sáng (halos) và khó khăn khi lái xe vào ban đêm.
Bệnh cảnh lâm sàng và tiền sử
Bệnh nhân nữ, 21 tuổi, có tiền sử đục thủy tinh thể bẩm sinh từ nhỏ. Trước khi phẫu thuật lần đầu, bệnh nhân bị cận thị nặng, chỉ nhìn rõ ở khoảng cách gần. Bệnh nhân đã được đặt Odyssey multifocal IOL vào năm 19-20 tuổi. Sau phẫu thuật, bệnh nhân gặp khó khăn đáng kể với thị lực ban đêm, xuất hiện các quầng sáng (halos) không thể chịu đựng được, gây cản trở việc lái xe. Mặc dù đã thực hiện YAG capsulotomy và cân nhắc phẫu thuật LASIK touchup theo đề xuất của bác sĩ trước đó, tình trạng thị lực không cải thiện. Bệnh nhân mô tả thị lực dù đạt gần 20/20 nhưng cảm giác rất mờ và không thoải mái.
Quy trình phẫu thuật thay thế thủy tinh thể
Bệnh nhân được thực hiện phẫu thuật thay thế thủy tinh thể (intraocular lens exchange) tại trung tâm phẫu thuật. Quy trình bao gồm việc loại bỏ Odyssey multifocal IOL và thay thế bằng thủy tinh thể đơn tiêu (monofocal IOL) loại LI61AO, với mục tiêu khúc xạ khoảng -2.5 diopter. Các bước kỹ thuật bao gồm: gây tê, bơm chất nhầy (visco elastic) vào tiền phòng, sử dụng Donenfeld spatula để tách bao trước khỏi optic, dùng Conor wand để đưa thủy tinh thể vào tiền phòng, sau đó dùng microforceps và well cutters để cắt đôi và lấy thủy tinh thể qua đường mổ 2.8 mm. Phẫu thuật bao gồm cả cắt dịch kính trước (anterior vitrectomy) để đảm bảo an toàn, sau đó đặt LI61AO vào túi bao, kiểm tra không còn dịch kính trong tiền phòng và đóng vết mổ bằng cách hydrat hóa nhu mô (stromal hydration).
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tuổi bệnh nhân | 21 tuổi |
| Loại IOL ban đầu | Odyssey multifocal IOL |
| Loại IOL thay thế | LI61AO monofocal IOL |
| Đường mổ | 2.8 mm |
| Mục tiêu khúc xạ sau mổ | -2.5 diopter |
| Thời gian theo dõi | 1 ngày sau phẫu thuật |
Bình luận: Thông tin theo Shannon Wong, MD (2025); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc thay thế IOL đa tiêu bằng đơn tiêu ở bệnh nhân trẻ tuổi sau khi đã thực hiện YAG capsulotomy là một thủ thuật phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cắt dịch kính trước để tránh biến chứng. Hạn chế của tài liệu là không cung cấp dữ liệu dài hạn về khúc xạ và tình trạng túi bao sau phẫu thuật.
- Cân nhắc kỹ lưỡng khi chỉ định IOL đa tiêu cho bệnh nhân trẻ tuổi có đục thủy tinh thể bẩm sinh.
- Phẫu thuật thay thế IOL (IOL exchange) là một lựa chọn khả thi cho bệnh nhân không hài lòng với chất lượng thị lực sau đặt IOL đa tiêu.
- Cần thực hiện cắt dịch kính trước (anterior vitrectomy) khi thay thế IOL ở mắt đã thực hiện YAG capsulotomy để đảm bảo an toàn.
- Mục tiêu khúc xạ đơn tiêu (monofocal) có thể giúp cải thiện sự hài lòng của bệnh nhân về chất lượng thị lực, đặc biệt là giảm các triệu chứng quang học như halos.
Tài liệu tham khảo:
Shannon Wong, MD, 2025, 21 year old unhappy w/multifocal IOL post YAG capsulotomy wants monofocal intraocular lens exchange, YouTube, Video ID: D88XX858oCU.